Günümüzde pek çok kişi, nüfusa geç kaydedilmekte veya erken kaydedilerek gerçek kayıtlarda gerçek yaşlarını görememektedirler. Bu husus kişileri yaşantılarında dönem dönem zorluklar çıkarabilmektedir. Nitekim yakın geçmişte bedelli askerlik imkanın verilmesiyle birlikte gerçek yaşı nüfusta yazmayan kişiler sorun yaşamış ve bedelli askerlik imkanından faydalanamamıştır. İşte bu nedenle yaş değişikliği davaları önem arz etmektedir.
Gerek eğitim ve öğretim hayatı bakımından gerekse de devlete bağlı kurumlarda yer alma bakımından yaş hususu önem taşımaktadır. Yaş küçültme ve yaş büyütme hususlarını aynı başlık altında incelememizin sebebi ikisinin de aynı kurallara tabi olması ve yargının her iki dava çeşidini de birlikte ele almasıdır.
Yaş Değişikliği Davasında Hukuki Düzenleme
İsim değişikliğine yönelik hukuki düzenleme Türk Medeni Kanunu’nda yer alsa da yaşın değiştirilmesi, küçültülmesi ve büyütülmesine yönelik düzenleme Nüfus Kanunu’nda yer almaktadır. Bu maddeye göre :
‘ Yaş, ad, soyadı ve diğer kayıt düzeltme davaları ilgilinin oturduğu yer asliye hukuk mahkemesinde Cumhuriyet savcısı ve nüfus baş memuru veya nüfus memuru huzuruyla görülür ve karara bağlanır. Bu davalar düzeltmeyi isteyenlerle, ilgili resmi dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet Savcıları tarafından açılabilir ve dinlenecek tanıklar, resmi kayıt örnekleri ve belgelerle ispat olunur. Şu kadar ki; ilgilinin görünüşü davayı yalanlayıcı olmaması şarttır. Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümlerine göre ceza mahkemelerinde yapılacak yaş düzeltmesi işlerinde de nüfus baş memuru veya nüfus memuru taraf olarak bulunurlar. Mahkeme kararına karşı taraflar Yargıtay’a başvurabilirler.
Yaş, ad, soyadı ve kayıt düzeltmesi hakkındaki mahkemeden verilen kararlar kesinleştikten sonra ilgilinin aile kütüne geçirilir. Ad ve soyadının değiştirilmesi, din değiştirme suretiyle de olsa mahkeme kararıyla yapılır. Adlarını değiştirenlerin aile kütüğünde yazılı çocukların baba veya ana adları, soyadlarını değiştirenlerin yalnız eşiyle reşit olmayan çocuklarının soyadları birlikte değiştirilir. Yaş düzeltme davası ancak bir defa açılabilir. Yaş, ad, soyadı değiştirenler askerlik ödevliliği içinde iseler yapılan düzeltmeler nüfus idarelerince on beş gün içinde askerlik şubelerine de bildirilir. ’ denilmiştir. Hukuki düzenleme bu olmakla beraber yerleşmiş içtihatlar doğrultusunda mahkemelerin dikkat edeceği kurallar söz konusudur. Bunlara aşağıda değineceğiz.
Yaş Değişikliği Davasında Mahkemenin Aradığı Şartlar
Mahkemece yaş değişikliğine karar verilebilmesi sıkı şartlara tabi tutulmuştur. Bu şartları kısaca sayacak olursak :
- Hastanede veya doğum evinde doğmuş olmamalı
- Dış görünüş, beyan edilen yaşa uygun olmalı
- Beyan edilen yaşta bir kardeş bulunmamalıdır.
Kanunun ve mahkemelerin aradığı şartlar bunlar olup bu şartları değerlendirmek gerekirse;
Hastane – Doğumevi: Yaş değiştirmek isteyen şahıs, herhangi bir hastane veya doğumevinde doğmuş olmamalıdır. Bu aradaki şart, şahsın doğumunu belgeleyen herhangi bir resmi evrakın olmaması halidir. Şayet doğuma ilişkin resmi bir evrak söz konusu ise mahkeme bu evraka bağlı kalıp davanın reddine karar verecektir. O nedenle yaş değişikliği için resmi bir kurum veya kuruluşta doğmuş olmama ilk şarttır.
Dış Görünüş: Yaş değiştirmek isteyen şahıs, beyan ettiği asıl yaşın görüntüsüne uygun olmalıdır. Şayet o yaştaki birisinin dış görünüşüne sahip olmayan birisini beyanını mahkeme dikkate almayacak ve yalan beyan dolayısıyla kanaat oluşturamayacaktır. Böylelikle açılmış olan dava reddedilecektir. Beyan edilen yaş şayet 1-2 yaş büyük veya küçük ise mahkeme açısından pek bir sorun teşkil etmeyecektir.
Kardeş Şartı: Şayet, davacının beyan ettiği yaşta bir başka kardeşinin mevcut olması davanın reddini gerektirecektir. Nitekim annenin gebe kalma ve gebelik süresi dikkate alınacağından aynı süreç içerisinde iki kişinin doğumunun gerçekleşmesi mantık kurallarıyla bağdaşmayacağından ötürü davanın reddine karar verilecektir. İşbu nedenle beyan edilen yaşta bir kardeşin bulunmaması gerekmektedir.
Yaş Değişikliği Davasında Kemik Radyolojisi
Yaş değiştirme davaları görülürken ilgili mahkeme, davacının kemik yaşının tespitini isteyebilir. Adli Tıp Kurumu aracılığıyla şahsın kemik yaşının tespiti gerçekleştirilir ve kemik yaşına göre mahkeme davacının talebini ret veya kabul eder. Fakat kemik yaşı tespiti yalnızca 22-25 yaşa kadar gerçekleştirilebilmekte, bu yaştan sonra kemiklerin gelişim göstermemesi nedeniyle yaş tespiti imkanı kalmamaktadır.
Yaş Değişikliği Davasında Dava Süreci
Yaş değiştirme ( Yaş düzeltme, yaş küçültme, yaş büyütme) davalarında dava süreci şu şekilde ilerlemektedir :
- Talep sahibinin yaş değişikliği şartlarını taşıyıp taşımadığının tespiti
- Şartların varlığı halinde avukata vekaletname çıkarılması
- Bildirilen 2 tanıkla birlikte davanın açılması
- Duruşma günü tanıkların beyanı ve mevcut delillerle birlikte Mahkemenin yaş değişikliğine hükmetmesi
- Gerekçi kararın yazımı
- Kararın mahalli bir gazetede ilanı
- Mahkeme kararının kesinleşmesi.
Yaş Değiştirme Davası Yargılama Süresi
Yaş değiştirme davalarında süreç bu şekilde ilerlemekte olup dava süresi 4-6 ay arasıdır. Nitekim bu süre mahkemenin yoğunluğuna göre değişebilmektedir. Bunun yanı sıra şayet mahkeme kemik yaşı tespiti talep ederse dosyanın Adli Tıp Kurumuna gitmesi dolayısıyla süreç daha da uzayacaktır.
Yaş Değiştirme Davası Görevli ve Yetkili Mahkeme
Yaş değişikliği davalarında dava, doğru yerde ve doğru mahkemede açılmalıdır. Nitekim yetkisiz ve/veya görevsiz bir mahkeme açılmış olan dava, mahkeme hakimi tarafından reddedilecek, davacı taraf için maddi külfet ve zaman kaybına yol açacaktır. İşte bu nedenle bu hususlara dikkat edilmeli, mümkün olduğu ölçüde yaş değişikliği davalarında hukuki yardıma başvurulmalıdır.
Nüfus Davalarına ilişkin yazılarımıza buradan ulaşabilirsiniz.
Nüfus Hizmetleri Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Merhaba Avukat Bey,
Ben 7.11.1987 doğumluyum fakat nüfusta 1.1.1988 olarak yazılmış durumda, hastane doğum kayıtlarıma ulaştım. Daha önceki cevaplarınızdan anladığım kadarıyla bedelli askerlikten yararlanma imkanına sahip olacağım, fakat yaş değişikliği için mahkeme vs. tahminen ne kadar zaman alır, başvuru tarihleri içerisinde sonuçlanmamasından endişeleniyorum, bu koşullarda süreci başlatmamı öneriyor musunuz?
Saygılarımla
Merhaba,
Şayet elinizde evrak var ise davayı bir an önce açmanız gerekiyor. Kararın yetişip yetişmemesi hususunda herhangi bir garanti vermemekteyiz. Çünkü bu husus tamamen mahkeme hakiminin dosyanızı öne alıp almaması tercihiyle alakalı.
Merhabalar Avukat Bey
Anne Yaşından Dolayı Annem Ve Babamın Evlilik Tarihi 1990 dır Annem Reşit Duruma Geldiğinde Nikahları Yapılmıştır Öncesinde İmam Nikahlı Yaşamaktadırlar Doğu Kökenli OLduğumuz İçin Böyle Bir Durum Gerçekleşmiştir Benim Doğumum 88 De Olmuştur Ailemin Ve Aile Büyüklerimizin Dediğine Göre 91 De İse Doğumum Hastanede Gösterilmiştir Ben Yaş Büyütmek İçin Başvurabilirmiyim Onaylanma İhtimali Nedir ?
Maalesef herhangi bir şekilde yaş değişikliğiniz gerçekeleşemeyecektir.
Yaş değişikliğini gerçekleştirirseniz bedelli askerlikten faydalanabilirsiniz. Hızlı bir şekilde davanızı açmanızı öneriyorum. Mahkeme süreci hususunda bir bilgi verememekteyiz çünkü hakimlerin insiyatifinde olan bir husus.
hocam ben 01 01 1988 doğumluyum kimlikte yeni çıkan bedeliyi 24 saatle yani 1 günle kaybediyorum gerçek yaşı aralık 1987 olması lazım düz hesap diye ocak 1 yapmışlar dış görünüm de çok büyük gösteriyorum yani 30 felan bedeli askerlikten faydalamak için yaşımı büyütmezmiyim çok mağdurum . saygılar
Uygulama değiştiği için 01.01.1988 doğumlular da bedelli askerlik imkanından faydalanmaktadır.
Reşit olmadığınız için ailenizin onayı gerekmektedir.
merhaba avukat bey ;
nüfusumda doğum tarihim 02.01.88 olarak yazıyor. gerçek doğum tarihim 02.12.87 hastane doğum belgemde var. nüfustaki yaşımı düzeltmem mümkünmüdür ? izlemem gereken yol nelerdir? ilginize teşekkürler.
Merhaba,
Yaş değişikliği davası açacaksınız. Davanızı kendiniz açacak iseniz yazımızdaki bilgilerden faydalanabilirsiniz.
iyi günler avukat bey ben 30.03.1998 tarihinde doğdum yaşımı tam olarak 1 yaş büyütmek istiyorum motor sporlarıyla ilgilendiğim için yaşımı tamamlayıp ehliyet almam gerek hastanede doğdum ama yaşımdan büyük ve olgun gösteriyorum hastanedede kemik yaşımın yaşından büyük çıkacağına eminim bu probleme nasıl bir çözüm bulabilir yarıdmcı olursanız sevinirim düşüncenizi öğrenmek isterim kolay gelsin
Merhaba,
Keyfi bir şekilde yaş değişikliği yapılamaz maalesef.
selam avukat bey ben 08.12.1987 doğumluyum nüfusta 01.06.1988 yim doğum raporum var elimde acaba bedelliden yararlanma imkanım olabilir mi?
Merhaba,
Bu şartları sağlamanız halinde değişiklik yapılacak ve bedelliden faydalanabilirsiniz.
Avukat Bey ben şu anda futbol oynuyorum ve 1999 doğumluyum Aralık 15 inde doğdum ayrıca Hastanede doğdum harika bir tekniğim var hocalar da söylüyor ama fizik olarak arkadaşlarımdan baya geride kalmış bulunmaktayım 2000 olursam iyi bir yerlere geleceğimi düşünüyorum 15 günden sebep 2000 grubunda oynayamıyorum ve fiziğim tam 2000 fiziği yaşımı 2000 li yapabilirmiyim
Merhaba,
Hastane doğumlu iseniz herhangi bir şekilde yaş değişikliği yapamazsınız.
selamlar avukat bey yine bedelli konusu benimde doğum tarihim Eylül 87 ancak o dönemki problemler nedeniyle 14 ocak 88 olarak kayıt etmişler geç kayıt ettirmek idari para cezası gerektiriyormuş ancak hastanede doğdum ve doğum kayıtlarımı bulabildim doğum kayıtlarım eylül 87 ye ait bu sekilde dava açsam mahkeme sonucunu yetiştirebilirmiyim yardımcı olursanız sevinirim
Merhaba,
Hızlı bir şekilde dava açmanız gerekiyor. Bedelli başvuru sürelerine karar yetişirse faydalanabilirsiniz.