Günümüzde pek çok kişi, nüfusa geç kaydedilmekte veya erken kaydedilerek gerçek kayıtlarda gerçek yaşlarını görememektedirler. Bu husus kişileri yaşantılarında dönem dönem zorluklar çıkarabilmektedir. Nitekim yakın geçmişte bedelli askerlik imkanın verilmesiyle birlikte gerçek yaşı nüfusta yazmayan kişiler sorun yaşamış ve bedelli askerlik imkanından faydalanamamıştır. İşte bu nedenle yaş değişikliği davaları önem arz etmektedir.
Gerek eğitim ve öğretim hayatı bakımından gerekse de devlete bağlı kurumlarda yer alma bakımından yaş hususu önem taşımaktadır. Yaş küçültme ve yaş büyütme hususlarını aynı başlık altında incelememizin sebebi ikisinin de aynı kurallara tabi olması ve yargının her iki dava çeşidini de birlikte ele almasıdır.
Yaş Değişikliği Davasında Hukuki Düzenleme
İsim değişikliğine yönelik hukuki düzenleme Türk Medeni Kanunu’nda yer alsa da yaşın değiştirilmesi, küçültülmesi ve büyütülmesine yönelik düzenleme Nüfus Kanunu’nda yer almaktadır. Bu maddeye göre :
‘ Yaş, ad, soyadı ve diğer kayıt düzeltme davaları ilgilinin oturduğu yer asliye hukuk mahkemesinde Cumhuriyet savcısı ve nüfus baş memuru veya nüfus memuru huzuruyla görülür ve karara bağlanır. Bu davalar düzeltmeyi isteyenlerle, ilgili resmi dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet Savcıları tarafından açılabilir ve dinlenecek tanıklar, resmi kayıt örnekleri ve belgelerle ispat olunur. Şu kadar ki; ilgilinin görünüşü davayı yalanlayıcı olmaması şarttır. Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümlerine göre ceza mahkemelerinde yapılacak yaş düzeltmesi işlerinde de nüfus baş memuru veya nüfus memuru taraf olarak bulunurlar. Mahkeme kararına karşı taraflar Yargıtay’a başvurabilirler.
Yaş, ad, soyadı ve kayıt düzeltmesi hakkındaki mahkemeden verilen kararlar kesinleştikten sonra ilgilinin aile kütüne geçirilir. Ad ve soyadının değiştirilmesi, din değiştirme suretiyle de olsa mahkeme kararıyla yapılır. Adlarını değiştirenlerin aile kütüğünde yazılı çocukların baba veya ana adları, soyadlarını değiştirenlerin yalnız eşiyle reşit olmayan çocuklarının soyadları birlikte değiştirilir. Yaş düzeltme davası ancak bir defa açılabilir. Yaş, ad, soyadı değiştirenler askerlik ödevliliği içinde iseler yapılan düzeltmeler nüfus idarelerince on beş gün içinde askerlik şubelerine de bildirilir. ’ denilmiştir. Hukuki düzenleme bu olmakla beraber yerleşmiş içtihatlar doğrultusunda mahkemelerin dikkat edeceği kurallar söz konusudur. Bunlara aşağıda değineceğiz.
Yaş Değişikliği Davasında Mahkemenin Aradığı Şartlar
Mahkemece yaş değişikliğine karar verilebilmesi sıkı şartlara tabi tutulmuştur. Bu şartları kısaca sayacak olursak :
- Hastanede veya doğum evinde doğmuş olmamalı
- Dış görünüş, beyan edilen yaşa uygun olmalı
- Beyan edilen yaşta bir kardeş bulunmamalıdır.
Kanunun ve mahkemelerin aradığı şartlar bunlar olup bu şartları değerlendirmek gerekirse;
Hastane – Doğumevi: Yaş değiştirmek isteyen şahıs, herhangi bir hastane veya doğumevinde doğmuş olmamalıdır. Bu aradaki şart, şahsın doğumunu belgeleyen herhangi bir resmi evrakın olmaması halidir. Şayet doğuma ilişkin resmi bir evrak söz konusu ise mahkeme bu evraka bağlı kalıp davanın reddine karar verecektir. O nedenle yaş değişikliği için resmi bir kurum veya kuruluşta doğmuş olmama ilk şarttır.
Dış Görünüş: Yaş değiştirmek isteyen şahıs, beyan ettiği asıl yaşın görüntüsüne uygun olmalıdır. Şayet o yaştaki birisinin dış görünüşüne sahip olmayan birisini beyanını mahkeme dikkate almayacak ve yalan beyan dolayısıyla kanaat oluşturamayacaktır. Böylelikle açılmış olan dava reddedilecektir. Beyan edilen yaş şayet 1-2 yaş büyük veya küçük ise mahkeme açısından pek bir sorun teşkil etmeyecektir.
Kardeş Şartı: Şayet, davacının beyan ettiği yaşta bir başka kardeşinin mevcut olması davanın reddini gerektirecektir. Nitekim annenin gebe kalma ve gebelik süresi dikkate alınacağından aynı süreç içerisinde iki kişinin doğumunun gerçekleşmesi mantık kurallarıyla bağdaşmayacağından ötürü davanın reddine karar verilecektir. İşbu nedenle beyan edilen yaşta bir kardeşin bulunmaması gerekmektedir.
Yaş Değişikliği Davasında Kemik Radyolojisi
Yaş değiştirme davaları görülürken ilgili mahkeme, davacının kemik yaşının tespitini isteyebilir. Adli Tıp Kurumu aracılığıyla şahsın kemik yaşının tespiti gerçekleştirilir ve kemik yaşına göre mahkeme davacının talebini ret veya kabul eder. Fakat kemik yaşı tespiti yalnızca 22-25 yaşa kadar gerçekleştirilebilmekte, bu yaştan sonra kemiklerin gelişim göstermemesi nedeniyle yaş tespiti imkanı kalmamaktadır.
Yaş Değişikliği Davasında Dava Süreci
Yaş değiştirme ( Yaş düzeltme, yaş küçültme, yaş büyütme) davalarında dava süreci şu şekilde ilerlemektedir :
- Talep sahibinin yaş değişikliği şartlarını taşıyıp taşımadığının tespiti
- Şartların varlığı halinde avukata vekaletname çıkarılması
- Bildirilen 2 tanıkla birlikte davanın açılması
- Duruşma günü tanıkların beyanı ve mevcut delillerle birlikte Mahkemenin yaş değişikliğine hükmetmesi
- Gerekçi kararın yazımı
- Kararın mahalli bir gazetede ilanı
- Mahkeme kararının kesinleşmesi.
Yaş Değiştirme Davası Yargılama Süresi
Yaş değiştirme davalarında süreç bu şekilde ilerlemekte olup dava süresi 4-6 ay arasıdır. Nitekim bu süre mahkemenin yoğunluğuna göre değişebilmektedir. Bunun yanı sıra şayet mahkeme kemik yaşı tespiti talep ederse dosyanın Adli Tıp Kurumuna gitmesi dolayısıyla süreç daha da uzayacaktır.
Yaş Değiştirme Davası Görevli ve Yetkili Mahkeme
Yaş değişikliği davalarında dava, doğru yerde ve doğru mahkemede açılmalıdır. Nitekim yetkisiz ve/veya görevsiz bir mahkeme açılmış olan dava, mahkeme hakimi tarafından reddedilecek, davacı taraf için maddi külfet ve zaman kaybına yol açacaktır. İşte bu nedenle bu hususlara dikkat edilmeli, mümkün olduğu ölçüde yaş değişikliği davalarında hukuki yardıma başvurulmalıdır.
Nüfus Davalarına ilişkin yazılarımıza buradan ulaşabilirsiniz.
Nüfus Hizmetleri Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Merhaba. Benim dogum tarihim 02.12.1986 fakat nüfüs cüzdanimda yazili olan 01.01.1987 suan meclise sunulan kanun teklifine gore bedelli askerligi bir gün ile kacirma ihtimalim yuksek. Yas buyutme isleminde danistigim avukat kanun cikmadan duzeltme yapilirsa kanundan yararlanabilecegimi soyledi. Ben burdaki yorumlari okuyunca sizede danismak istedim. Bu durumla ilgili yapabilecegim nedir size gore?
Yaş değişikliğine ilişkin dava açmanız gerekmektedir. Bu hususta yapabileceğiniz başka bir işlem görünmemektedir.
Meraba
Benim gercek doğum Tarihim 12.12.1995 ama Kimlikde 12.12.1996 . Evde doğdum . Yaşımı gerçek yaşım olarak değiştirmek istiyorum . Ama Şuan Kimlikde Annem ile Aramda 16 Yaş var ve 1 Yaş daha büyütürsem 15 Yaş farkımız olacak . Bu benimiçin sıkıntı lurmu . ne yapabilirim .
Şimdiden Tşk ederim . . .
Yaş değişikliği işlemi sonrasında anneniz ile aranızdaki yaş farkının azalması sorun teşkil etmeyecektir. Ülkemizde o yaşlarda doğum yapıldığı gerçeği mahkemelerce de kabul edilmiş durumdadır zaten.
merhaba avukat bey ben babamın yasını büyütmek istiyorum babam kımlıkte 4 yas kucuk yazılmış.babam normalde sımdı emeklı olmuştu ama yastan dolayı kurtarmıyor yası bekliyor.mahkemeye bas vurup yasını büyütsek emeklı olurmu sımdı.yardımcı olursanız sevınırım ıyı günler.
Emeklilik yaşını ‘yaş değişikliği davası’ açarak bertaraf edemezsiniz. Daha önce yapmış olduğumuz uygulamalarda yaş değişikliği işlemini gerçekleştirsek bile bu değişiklik emeklilik için beklenmesi gereken süreyi değiştirmiyor. Bilginize.
ben 1998 kasım doğumluyum ama okulda 1999lularla birlikte başlamışım yaşımı bir yaş küçültme olasılığım varmı vücut olarakta yaşıtlarımdan daha küçük görünüyorum hastanede doğmuşum cevaplarsanız çok sevinirim
Merhaba,
Kemik yaşı tespitiniz neticesinde bahsettiğiniz gibi 1999 doğumlu bir yapıya sahip iseniz değişiklik gerçekleştirilecektir.
merhaba emre bey . benim kimlikteki doğum tarihim 10.05.1996 dır. asıl dogum tarihim 3.07.1998 dir . dogum haastanede gerçekleşmedi . mahkemeye açıcagım dava sonucunda bu yanlışlığı duzeltebilirmiyim ? yardımcı olursanız sevinirim .
Merhaba,
Kimlikteki yaşınızı düzeltebilirsiniz fakat mahkeme tarafından kemik yaşı tespiti yapılacaktır. Bu tespit neticesinde eğer 96 doğumlu kişilerin kemik yapısına uygun iseniz değişiklik gerçekleşecektir.
Merhaba,
Değişiklik işleminiz gerçekleştirilebilir. Buradan dava ile ilgili ücret vb. bilgileri verememekteyiz. Tarafımıza mail atmanız gerekmektedir : info@emreulusoy.av.tr
merhaba,
Ben hastanede 1987 yılında doğmama rağmen nüfusa 1988 olarak kaydedilmişim. Şimdi hastaneden doğumum ile ilgili resmi belgeyi alıp mahkemeye başvurursam doğumum 1987 olarak değiştirilir mi? Yalnız problem şu ki benden büyük kardeşim de kimlikte 1987 tarihli gözüküyor ama o evde doğmuş. sizce hakim nasıl bir karar verir veya izlemem gereken yol nedir? Son soru 27 yaşındaki birinden kemik yaşı tespiti isterler mi? Teşekkürler.
Merhaba,
Tescili yapılacak yılda bir kardeşinizin bulunması değişikliği önleyecektir. Kardeşinizin doğumu ile sizin doğumunuz arasında mantıki bir süre olması gerekmektedir.
Mehmet bey merhaba,
Bende 18/11/1987 yılında hastanede doğmuşum. Fakat kimliğimde 03/07/1988 yazıyor ben bunu düzeltmek istiyorum. Fakat doğduğum hastane kapanmış bu doğum kayıtlarını bulabileceğim bir yer var mı? Eğer bulamazsam yaş düzeltme işlemini nasıl yaptırabilirim ve ne kadar sürer?
Merhaba,
Hastane doğum kayıtlarınızı ancak varsa hastane arşivinden yoksa nüfus müdürlüğünden öğrenebilirsiniz. Nüfus Müdürlüğüne ise bildirim yapılmışsa öğrenebilirsiniz. Yaş düzeltme davasının süreci ve ne kadar süreceği hakkında yazımızı okursanız bilgi sahibi olursunuz.
Merhaba ben 2003 dogumluyum yaşımı 2 yaş büyük yapmak istiorum nasıl yapmalıyım
Merhaba,
Yaş değiştirme için gerekli şartları yazımız içerisinde bulabilirsiniz.
Merhaba ,
Ben 10.09.2000 doğumluyum ama kimlik yaşım 10.09.2001 düzeltme imkanım varmı kimliğim 8 yaşında çıkarıldı ve babam bir yaş bilerek küçük vurdu değiştirme imkanım varmı
Merhaba,
Dava açarak değiştirilebilir.
Merhaba ben kimlikte 19.08.1991 liyim kız kardeşimde kimlikte 1988 li ama ben normalde 86 lıyım bunu düzeltme şansımız var mı dava acsak
Merhaba,
Kardeşinizin yaşı sizden büyük olduğu için mahkemeler bu tür değişiklikleri gerçekleştirmemektedir. Yine de hakimlerin tavrı değişkenlik gösterir. Davayı açmak sizin için çok mühim ise açınız.
MERHABA MEHMET BEY ,
KİMLİK YAŞIM 16, BEN FUTBOL KULÜBÜ ALT YAPILARINA GİREBİLMEK İÇİN YAŞIMI 3-4 YIL KADAR KÜÇÜLTMEK İSTİYORUM ACABA BU MÜMKÜN MÜ ? FUTBOLCU OLMAK EN BÜYÜK HAYALİM ONUN PEŞİNDEN KOŞMAK İSTİYORUM. BİR FUTBOL KULÜBÜNE ERKEN YAŞLARDA GİDEMEDİĞİM İÇİN ,ŞUANKİ YAŞIM (16) SORUN OLUYOR . LÜTFEN YARDIMCI OLUR MUSUNUZ CEVABINIZI BEKLİYORUM.
Merhaba,
25 yaşından küçükler için kemik yaşı tespiti yapılmaktadır. Bu durumda sizin kemik tespitiniz gerçekleştirildiği zaman 12 yaşında bir çocuğun kemik yapısı eşleşmeyecektir. Bu nedenle yaş değiştirme imkanınız maalesef yok.