Günümüzde pek çok kişi, nüfusa geç kaydedilmekte veya erken kaydedilerek gerçek kayıtlarda gerçek yaşlarını görememektedirler. Bu husus kişileri yaşantılarında dönem dönem zorluklar çıkarabilmektedir. Nitekim yakın geçmişte bedelli askerlik imkanın verilmesiyle birlikte gerçek yaşı nüfusta yazmayan kişiler sorun yaşamış ve bedelli askerlik imkanından faydalanamamıştır. İşte bu nedenle yaş değişikliği davaları önem arz etmektedir.
Gerek eğitim ve öğretim hayatı bakımından gerekse de devlete bağlı kurumlarda yer alma bakımından yaş hususu önem taşımaktadır. Yaş küçültme ve yaş büyütme hususlarını aynı başlık altında incelememizin sebebi ikisinin de aynı kurallara tabi olması ve yargının her iki dava çeşidini de birlikte ele almasıdır.
Yaş Değişikliği Davasında Hukuki Düzenleme
İsim değişikliğine yönelik hukuki düzenleme Türk Medeni Kanunu’nda yer alsa da yaşın değiştirilmesi, küçültülmesi ve büyütülmesine yönelik düzenleme Nüfus Kanunu’nda yer almaktadır. Bu maddeye göre :
‘ Yaş, ad, soyadı ve diğer kayıt düzeltme davaları ilgilinin oturduğu yer asliye hukuk mahkemesinde Cumhuriyet savcısı ve nüfus baş memuru veya nüfus memuru huzuruyla görülür ve karara bağlanır. Bu davalar düzeltmeyi isteyenlerle, ilgili resmi dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet Savcıları tarafından açılabilir ve dinlenecek tanıklar, resmi kayıt örnekleri ve belgelerle ispat olunur. Şu kadar ki; ilgilinin görünüşü davayı yalanlayıcı olmaması şarttır. Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümlerine göre ceza mahkemelerinde yapılacak yaş düzeltmesi işlerinde de nüfus baş memuru veya nüfus memuru taraf olarak bulunurlar. Mahkeme kararına karşı taraflar Yargıtay’a başvurabilirler.
Yaş, ad, soyadı ve kayıt düzeltmesi hakkındaki mahkemeden verilen kararlar kesinleştikten sonra ilgilinin aile kütüne geçirilir. Ad ve soyadının değiştirilmesi, din değiştirme suretiyle de olsa mahkeme kararıyla yapılır. Adlarını değiştirenlerin aile kütüğünde yazılı çocukların baba veya ana adları, soyadlarını değiştirenlerin yalnız eşiyle reşit olmayan çocuklarının soyadları birlikte değiştirilir. Yaş düzeltme davası ancak bir defa açılabilir. Yaş, ad, soyadı değiştirenler askerlik ödevliliği içinde iseler yapılan düzeltmeler nüfus idarelerince on beş gün içinde askerlik şubelerine de bildirilir. ’ denilmiştir. Hukuki düzenleme bu olmakla beraber yerleşmiş içtihatlar doğrultusunda mahkemelerin dikkat edeceği kurallar söz konusudur. Bunlara aşağıda değineceğiz.
Yaş Değişikliği Davasında Mahkemenin Aradığı Şartlar
Mahkemece yaş değişikliğine karar verilebilmesi sıkı şartlara tabi tutulmuştur. Bu şartları kısaca sayacak olursak :
- Hastanede veya doğum evinde doğmuş olmamalı
- Dış görünüş, beyan edilen yaşa uygun olmalı
- Beyan edilen yaşta bir kardeş bulunmamalıdır.
Kanunun ve mahkemelerin aradığı şartlar bunlar olup bu şartları değerlendirmek gerekirse;
Hastane – Doğumevi: Yaş değiştirmek isteyen şahıs, herhangi bir hastane veya doğumevinde doğmuş olmamalıdır. Bu aradaki şart, şahsın doğumunu belgeleyen herhangi bir resmi evrakın olmaması halidir. Şayet doğuma ilişkin resmi bir evrak söz konusu ise mahkeme bu evraka bağlı kalıp davanın reddine karar verecektir. O nedenle yaş değişikliği için resmi bir kurum veya kuruluşta doğmuş olmama ilk şarttır.
Dış Görünüş: Yaş değiştirmek isteyen şahıs, beyan ettiği asıl yaşın görüntüsüne uygun olmalıdır. Şayet o yaştaki birisinin dış görünüşüne sahip olmayan birisini beyanını mahkeme dikkate almayacak ve yalan beyan dolayısıyla kanaat oluşturamayacaktır. Böylelikle açılmış olan dava reddedilecektir. Beyan edilen yaş şayet 1-2 yaş büyük veya küçük ise mahkeme açısından pek bir sorun teşkil etmeyecektir.
Kardeş Şartı: Şayet, davacının beyan ettiği yaşta bir başka kardeşinin mevcut olması davanın reddini gerektirecektir. Nitekim annenin gebe kalma ve gebelik süresi dikkate alınacağından aynı süreç içerisinde iki kişinin doğumunun gerçekleşmesi mantık kurallarıyla bağdaşmayacağından ötürü davanın reddine karar verilecektir. İşbu nedenle beyan edilen yaşta bir kardeşin bulunmaması gerekmektedir.
Yaş Değişikliği Davasında Kemik Radyolojisi
Yaş değiştirme davaları görülürken ilgili mahkeme, davacının kemik yaşının tespitini isteyebilir. Adli Tıp Kurumu aracılığıyla şahsın kemik yaşının tespiti gerçekleştirilir ve kemik yaşına göre mahkeme davacının talebini ret veya kabul eder. Fakat kemik yaşı tespiti yalnızca 22-25 yaşa kadar gerçekleştirilebilmekte, bu yaştan sonra kemiklerin gelişim göstermemesi nedeniyle yaş tespiti imkanı kalmamaktadır.
Yaş Değişikliği Davasında Dava Süreci
Yaş değiştirme ( Yaş düzeltme, yaş küçültme, yaş büyütme) davalarında dava süreci şu şekilde ilerlemektedir :
- Talep sahibinin yaş değişikliği şartlarını taşıyıp taşımadığının tespiti
- Şartların varlığı halinde avukata vekaletname çıkarılması
- Bildirilen 2 tanıkla birlikte davanın açılması
- Duruşma günü tanıkların beyanı ve mevcut delillerle birlikte Mahkemenin yaş değişikliğine hükmetmesi
- Gerekçi kararın yazımı
- Kararın mahalli bir gazetede ilanı
- Mahkeme kararının kesinleşmesi.
Yaş Değiştirme Davası Yargılama Süresi
Yaş değiştirme davalarında süreç bu şekilde ilerlemekte olup dava süresi 4-6 ay arasıdır. Nitekim bu süre mahkemenin yoğunluğuna göre değişebilmektedir. Bunun yanı sıra şayet mahkeme kemik yaşı tespiti talep ederse dosyanın Adli Tıp Kurumuna gitmesi dolayısıyla süreç daha da uzayacaktır.
Yaş Değiştirme Davası Görevli ve Yetkili Mahkeme
Yaş değişikliği davalarında dava, doğru yerde ve doğru mahkemede açılmalıdır. Nitekim yetkisiz ve/veya görevsiz bir mahkeme açılmış olan dava, mahkeme hakimi tarafından reddedilecek, davacı taraf için maddi külfet ve zaman kaybına yol açacaktır. İşte bu nedenle bu hususlara dikkat edilmeli, mümkün olduğu ölçüde yaş değişikliği davalarında hukuki yardıma başvurulmalıdır.
Nüfus Davalarına ilişkin yazılarımıza buradan ulaşabilirsiniz.
Nüfus Hizmetleri Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Mrb benm babam 57 dogumlu gorunuyor kimlikte. Ama 5 yas kucuk yazmıslar. Emekli olması icin emeklılik yasının dolması gerekiyormus. Yasını duzeltme gibi bi durum varmı varsa nereye basvuru yapmalıym
Merhaba,
Yaş değişikliği davalarının sonucuna göre kişilerin emeklilik durumu değişmemektedir. Yaş değişikliğini gerçekleştirmiş olsanız dahi emeklilik için bu değişikliği kullanamayacaksınız.
Merhaba,
Ben 22 aralık 1980 hastane doğumluyum. İş sınavlarında 8 gün için bir yıl kaybedeceğim. Bu nedenle Ocak 1981 olarak doğum tarihimin değişmesini istiyorum. Hastane doğum kaydım bulunmasına rağmen dava açsam iş sınavları için yıl kaybetme durumu haklı bir neden olarak kabul edilebilir mi? Yoksa davanın reddine mi karar verilir?
Teşekkür ederim.
Merhaba,
Yaş değişikliği işleminiz gerçekleştirilebilir. Kişinin yaş değişikliği için haklı bir neden ileri sürmesi mahkemece aranmaz. Mühim olan tanıklarla ve kemik yaşı tespiti ile iddia ettiğiniz yaşta olduğunuzun kanıtlanmasıdır.
Öncelikle teşekkür ederim.
Ama tekrar belirtmek istiyorum. Doğumum “hastane”de gerçekleştiği için yazılı kayıtlara rağmen tanık ifadesi mahkemece itibara alınır mı?
Kolay gelsin.
İyi çalışmalar.
Merhabalar,
1987 yılında doğum hastanesinde doğdum. Ancak, nüfus cüzdanımda doğum tarihim 1990 yazmaktadır. Şimdi yaşımı düzeltmek istiyorum ancak araştırma yaptığımda herhangi bir sağlık kurumunda doğmamış olma şartı aranıyor. Elimde hastanede doğduğuma dâhil de bir evrak vs yok. Bu konuyu nasıl çözebilirim bilgi verilmesi rica olunur.
Merhaba,
Yaş değişikliği davası açılarak mahrumiyetiniz giderilebilir. Mahkemede dinleteceğiniz tanıklar ile doğumunuzu kanıtlayabilir yaş değişikliğinizin tescilini sağlayabilirsiniz.
Ben, ablam ve abim aynı anda mahkemeye başvurup yaşımızı büyütebilir miyiz? Bunun için ayrı ayrı dilekçe mi yazmalıyız yoksa ortak yazılmış bir dilekçeyle başvuru yapmamız mümkün müdür? Epey araştırdım ama ortak bir dilekçe örneği bulamadım. Bu konuda yardımcı olabilir misiniz? Teşekkürler.
Merhaba,
Davaların farklı farklı açılması gerekmektedir. Dilekçe örneği konusunda yardımcı olamıyoruz.
Merhaba,
Yaş değişikliği davası açıldığı zaman kemik yaşı tespitiniz yapılacaktır. Bu tespit neticesinde yaş değişikliği işleminiz uygun ise mahkeme kararı verecek ve gerçek yaşınıza tescilinizi sağlayacaktır.
mrb benim ciddi anlamda kimlik sorunum var ve hiç bir Allah ın kulu yardımcı olmuyor bana lütfen yardımcı olun bana babamın yapmış olduğu hatayı ben çekiyorum lütfen bana yardımcı olun lütfen
Merhaba,
Probleminizi detaylı olarak aktarırsanız yardımcı olabiliriz.
çok karışık bir durumum var artık anlatmaktan yoruldum :(( benim gerçek yasım 28 benden 6 yaş buyuk olan vefat eden ablamın kimliği ne yazık ki bana bırakıldı okul döneminde her zaman bana problem oldu ve şimdi üniversiteyi bitirdim iş hayatına atılmama ciddi şekilde engel oluyor yalvarırım yardımcı olun bana inanılmaz derecede bunalımdayım bu ağır yükü artık kaldıramıyorum:(((
Merhabalar. Ablamın yaşını 2 yaş kadar küçültmek istiyoruz. Kendisi 76 doğumlu. Bunu istememizin nedeni memur başvurularına katılma koşulunu sağlayabilmesi. Kendisi yaşına göre gayet dinçtir. Durum böyleyken şansımız sizce nedir?
Merhaba,
Yaş düzeltme davasındaki şartları taşımanız halinde yaş değişikliği gerçekleşecektir.
Merhaba. Hastane de doğdum ve 1999 doğumluyum . Yaşımi büyütmek istiyorum ve 1995 doğumlu olmak istiyorum . O yaşta bi abim veya ablam yok . Dış görünüşüm ise olgun gözüküyorm. Dava açsam reddedilir mi ? Ve ne kadar masraf olur ?
Merhaba,
Hastane doğumlu olduğunuz için yaş değişikliği işleminiz gerçekleştirilmeyecektir. Yine de nüfus kayıtlarında aileniz doğumunuz konusunda nasıl beyanda bulunmuşlar buna bakmanız gerekmektedir.
Merhaba ben kimlikte 01.01.1997 olarak yazılıyom . fakat asıl dogum tarihim 08.11.1996 hastanede dogdum ama büyün kayıtlar hastanenin arsivinde yandıgı icin silinmiş . Yani bi engel yok bu durumda napmalıyım?
Merhaba,
Hastane kayıtlarına ulaşamıyor iseniz kemik yaşı tespitiniz ve tanıkların beyanları doğrultusunda yaş değişikliği işleminiz gerçekleştirilebilir.
Merhabalar yaş düzeltme konusunda Bilgi almak istiyorum. Ölen ablamın kimliği ile devam etmekteyim hayatıma bunu düzeltmek istıyorum. Ailem yurtdışında kaçak durumda oldukları için bana kimlik çıkaramadılar ve ben ölen ablamın kimliği ile devam etmekteyim ablam 1990 ben ise 1993 doğumluyum bu durumun düzeltilmesi mümkün müdür
Merhaba,
Bu tip durumlar söz konusu olduğunda ablanızın öldüğünün tespiti yapılmalıdır.
İYİ GÜNLER BEN 1997 DOĞUMLUYUM. HASTANE DOĞUMLUYUM ANCAK YAŞITLARIMA GÖRE SAKAL VE KEMİK OLARAK BÜYÜK GÖZÜKÜYORUM YAŞIMI BİR YAŞ BÜYÜLTME OLASILIĞIM VARMIDIR VE KEMİK YAŞIM TUTARSA KESİN BÜYÜLTÜLÜRMÜ ?
Merhaba,
Nüfusta doğumunuz ile ilgili ailenizin beyanı önem taşımaktadır. Öncelikle buna bakmanız gerekmektedir. Orada herhangi bir sıkıntı yok ise kemik yaşı tespitine göre değişiklik yapılabilir.