İş Hukukunda fazla çalışma sürelerini ispat yükü işçiye aittir. İşçi, fazla çalıştığı iddiasında bulunmuş ise bu iddiasını kanıtlamak ve hakimi bu konuda ikna etmekle yükümlüdür. İşbu nedenle dava başlangıcında fazla çalışma ücretlerini isteyen işçi, çalışma süresince atmış olduğu imzalara önem vermeli ve atmış olduğu her imzanın ileride açılacak davalara etki edeceğini unutmamalıdır.
Fazla çalışma ücretine ilişkin detaylı yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.
FAZLA ÇALIŞMA (Fazla Mesai) NASIL ISPAT EDİLEBİLİR ?
Fazla çalışma yaptığını iddia eden bir işçi, bu iddiasını ispatla mükelleftir. Nitekim davacı olan işçi, elindeki belgeleri ve evrakları mahkemeye sunacak, ilgili kurumlardan getirtilmesini istediği evrakları ilgili mahkemeden isteyecektir. Peki fazla mesai ücretlerinin tahsiline yönelik bir alacak davasında fazla mesai süreleri neler ile ispat edilebilir ?
Bordro
Ücret bordroları, fazla çalışma sürelerindeki en önemli delillerden biridir. Nitekim bazı işverenler, bordroları işçilerine imzalatmakta ve ileride doğacak ihtilafların önüne geçmektedir. Bu noktada, şayet işçinin imzası var ve bu imzanın sahte olduğuna yönelik bir iddia yoksa bordro kesin delil sayılacaktır. Şayet bordro üzerinde bulunan ve işçinin olduğu iddia edilen imza sahte ise ; bordro delil niteliğini kaybedecektir.
Bordroda, işçinin imzası var ise ve fazla çalışma ücretlerinin ödendiği bordrodan anlaşılıyor ise işçinin fazla mesai ücreti alması imkansızdır. Fakat bordroya imza atan işçi bordro üzerine bir kayıt düşebilir. Hukuk dilinde buna ihtirazı kayıt denilmektedir. Bordro üzerine ‘fazla çalışmaya ilişkin alacağım daha fazladır’ veya ‘fazla çalışma ücretimi almadım’ şeklinde düşülen ihtirazı kayıtlar, dava aşamasında işe yarayacak ve işverenin ibraz ettiği bordroları geçersiz kılacaktır.
İmzasız ve ihtirazı kayıtsız bordrolarda; ödemeler banka üzerinden gerçekleşmiş ve her ay farklılık gösteren ödemeler söz konusu ise işçi, fazla çalışmalarını yazılı delillerle ispat etmekte zorundadır. İşçinin maaş bordrosunu imzalaması halinde bu durumun yargılamaya etkisi hakkındaki yazımızı okuyabilirsiniz : İşçinin Maaş Bordrosunu İmzalaması
İşyeri Kayıtları
Fazla çalıştığını ispat etmek isteyen işçi, işyeri giriş-çıkış kayıtlarını ilgili mahkemeden talep edebilir. Bugün birçok işyeri, işçilerine giriş ve çıkışlarda imza attırmaktadır. Hatta teknolojik gelişmelerle birlikte işçiler, işyerlerine turnike sistemleri ile girmekte ve giriş çıkış saatleri detaylı olarak görülmektedir. Böyle bir sistemin varlığı halinde bu dokümanlar kuvvetli birer delil olacak ve fazla mesainin hesaplanmasında başrolü oynayacaktır.
İşyeri Yazışmaları
Fazla mesaiye kaldığını iddia eden işçi, işyeri içerisinde yapılan işe dair olan/olmayan yazışmalarını delil olarak sunabilir ve bu evraklar Mahkemece dikkate alınır.
Tanık Beyanları
Yazılı belgeler ile işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığını tespit edilemiyor veya tespit edilmesine rağmen bazı hususlarda eksiklikler mevcut oluyor ise tanık beyanı en önemli delil konumuna gelecektir.
Fazla çalışma ücretinin tahsiline ilişkin açılacak iş davasında en önemli delil tanık beyanlarıdır. Nitekim çoğu zaman işyerinde gerekli evraklar olmayacak ve mahkemeye ibraz edilemeyecektir. Hal böyleyken fazla çalışmaya ilişkin süreler tanık beyanlarıyla belirlenecek ve dava bu beyanlara göre sonuçlanacaktır. İşbu nedenle hem seçilecek tanıklar hem de tanıkların beyanları çok önemlidir. Şayet davacı işçi ile kısa bir süre birlikte çalışmış bir tanık, çok faydalı olmayacağı gibi davacı işçinin iş arkadaşı olmayan bir tanığın da beyanlarına itibar edilmeyecektir.
İş davaları, tanık beyanlarına göre şekillendiğinden ötürü, davacı işçi ve işçi avukatı seçeceği tanıkları iyi irdelemeli ve davanın, bu tanık beyanlarına göre sonuçlanacağını bilmelidir. Bununla birlikte, aynı işverene karşı davası olan tanıkların da beyanları çoğu mahkemece kabul edilmemektedir.
FAZLA ÇALIŞMA SÜRESİNİN (Fazla Mesai) iSPATINA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI
- Bordroda ‘fazla mesai yapmadım, aylık istihkakımı tam olarak aldım’ yazsa da çalışırken alınan bu ifade geçerli değildir. Fazla çalışma yaptığı tanıklarla ispatlanabilir. (Yargıtay 9. HD.)
- Fazla çalışma yaptığını ispat davacı tarafa aittir. Tanıkları için kesin süre verilmelidir. (Yargıtay 9. HD.)
- Davacının kendi adına vergi mükellefiyet kaydı bulunduğu, davalı şirkete ait tekel ürünlerini sattığı depodan aynı zamanda kendi adına da iş yaptığı, kendi adına yürüttüğü mesai ile davalı şirket adına yaptığı mesainin iç içe girdiği anlaşılmıştır. (Yargıtay 9. HD.)
- Bir insanın haftada 6 gün 16-08 saatleri arasında çalışması hayatın olağan akışına aykırıdır. (Yargıtay 9. HD.)
- Fazla çalışma tanık beyanlarıyla ispatlanmıştır. Mahkemenin fazla çalışma yapıldığının ispatını sadece yazılı delillere dayandırarak puantaj kaydı, çalışma çizelgeleri bulunmaması nedeniyle isteği reddetmesi hatalıdır. (Yargıtay 9. HD.)
- Tüm davacı tanıkları fazla mesailere ilişkin ücretlerin ödendiğini söylese de fazla çalışma ücret alacağının ödendiğini ispat yükü işverene ait olup, davalı işveren tarafından fazla çalışma ücret alacaklarının ödendiğine ilişkin imzalı maaş bordrosu veya eşdeğer belge sunulmadığından alacak hesaplanmalıdır. (Yargıtay 9. HD.)
- Tanıkların işyeri dışında başka mağazalarda davacının ne kadar çalıştığına ilişkin beyanları görgüye dayalı olmadığından itibar edilmez. (Yargıtay 9. HD.)
- Tanığın beyanı sadece birlikte çalıştığı dönem için fazla çalışmayı ispatlar. (Yargıtay 9. HD.)
- Davacının eşi ve işyerinde çalışması olmayan diğer bir davacı tanığının işyerindeki çalışma saatlerini bilmeleri mümkün değildir. (Yargıtay 9. HD.)
- Davacının arkadaşı ve diş doktorunun işyerinde çalışması olmadığından, yakın yerde de çalışmadıklarından işyerindeki çalışma saatlerini bilmeleri mümkün değildir. (Yargıtay 9. HD.)
Başkaca kararlar sorgulamak için : Yargıtay Kararı
işe girerken istifa kağıdını imzaladık tabi tarhi boş bıraktırdılar şimdi de maaşımız bodro üzerinde çok eksik gösteriliyor ve cumartesi pazar mesaileri yatırılmıyor ayrıca sigarta gün sayısıda oldukça az yatırılıyor bize dedikleri şey siz barça başı çalışıyorsunuz cumatesi pazar mesaisi olmaz bende dedimki gelen denetlemeciye cumatesi ve pazar çalıştığımızı onlarda kesinlikle böyle bişeyin olduğunu kanıtlamayacağımı söyleyip şimdi işi bırakmam için ellerinden gelen tüm baskıları yapıyorlar ben bu firmada yeniymişim 10 senedir bu böyle diyorlar ne yapmam lazım orada daha önce çalışmış kişiler şahit oluruz diyorlar
Merhaba,
Mesai ücretlerinizin yatmaması ve primlerinizin düşük gösterilmesi nedeniyle iş sözleşmenizi feshedebilirsiniz.
Merhaba Mehmet bey 5 yıldır gümrük müşavirliği firmasında çalışmaktaydım. Sigortam asgari ücretten yatırılmaktaydı ve hiçbir mesaim bordroma yansıtılmadı. 2 yıldır maaş bordrolarıma imza atmadım. Şimdi işten çıkartıldım ve tazminatım reel aldığım maaşımdan banka hesabıma tazminat bedelidir ibaresiyle yatırıldı. Bu ödemede açıkça benim maaşım belli edildi gibi görünüyor bunu eksik ödenen sigortalarım için davada kullanabilirmiyim. Birde her gittiğim mesai için gümrük müdürlüğünce onaylı kendi imzamın bulunduğu mesai dilekçelerim beyanname ve makbuz ödemelerim elimde 1 tanede 5 yıl birlikte çalışmış olduğum arkadaşımın şahitliği mevcut olacak mesai ve eksik ödenen sigorta ödemelerim için açmak istediğim davalarda ne kadar başarılı olabilirim. Bilgi vermenizi rica ederim.
Merhaba,
Bahsettiğiniz delillerle davayı kazanırsınız.
Merhaba emre bey hala çalışmakta olduğum iş yerinde 15 ay oldu ama 1 sene boyunca 12 saat 6 gün çalıştım yani aylık 312 saat pazar dini ve resmi tatiller gece dahil ama ne pazar mesaisi aldım nede normalini aldığımı düşünüyorum aldığım ücret 1850 yol ücreti agi içinde delil olarak ne nöbet cizelgesi ne puantaj hiç bir şeyim yok sadece şahitlerin var benim gibi çalışan diğer iki arkadaşım ve iş yerinden bir arkadaş nasıl hareket etmeliyim bu fazla çalışmalarımı alabilmek için . maaş bodrosu istediğimiz zaman düzmece bir bilgisayar çıktısı veriyorlar detaysiz
Merhaba,
Şahitlerinizin olması yeterli. Fazla mesai davası açabilirsiniz.
Iyi günler emre bey ben 3yildir KARGO şirketinde çalışıyorum ve her yıl fazla ÇALIŞMA mukavelesi imzalatiorlar ben bunu imzamassam haklarimi alabiliormuyum bel fıtığı olduğum için fazla çalışmıyorum
Merhaba,
İmzalamaz iseniz fazla mesai yapmazsınız.
merhaba avukat bey ;
ben 2009 şubat ayında bi şirkette 1 gün çalış 1 gün dinlen şeklinde işe başladım.bu çalışma şekli hafta sonu ve bayramlarda geçerli.sigortam tam yatmakla beraber fazla mesai bayram izinleri hafta sonu izinleri gibi haklardan faydalanamıyorum halen aynı iş yerinde çalışıyorum fakat ayrılmak istiyorum. bana tazminatımı vermeyecekleri söylendi.
sorum şu şekilde olacak fazla mesai 2009 yılından beri her gün 4 saat bayram izinleri hafta sonu izinleri vs. bordromda fazla mesai 0 yazmakta. işe giriş çıkışlarda herhangi bi kayıt da bulunmamakta kamera sistemi var fakat her 3 ayda kendini yenilemekte kayıtları silmektedir. ispat için arkadaşlarımın da iş korkuları nedeni ile bana şahit olacaklarını sanmıyorum. ben mesai tazminat gibi haklarımı şirketten nasıl tanzim edebilirim. yardımlarınız bana ışık olacaktır.
Merhaba,
Fazla çalışmalarınızı kanıtlayamaz iseniz maalesef yapabilecek bir şeyimiz olmayacaktır. Sizinle birlikte çalışmış işçi arkadaşlarınızdan tanıklık yapmasını isteyiniz. Tanık olacak kişilerin hala aynı iş yerinde çalışmış olmaları gerekmemektedir. Ayrılmış da olabilirler.
Merabalar emre bey ben kurumsal bir firmada çalışıyorum. 1 yıl oldu bu bir yıl içerisinde eleman yokluğu sebebiyle çalışma saatimden yanı anlaşma yaptığımız günlük 7.5 saat ten çok çok fazla calistim. Fazla mesai yatırilmiyor şirket bünyesinde. Giriş çıkış PC üzerinden yapılıyor ama puantaj sisteminde aylık 195 saatten fazla yazma ihtimalimiz yok puantaj kabul etmiyor. Yanı mecbur günlük 7.5 saat yazmamiz gerekiyor. Kamera kayıtları bir sure sonra sifirlaniyor. Maaş bordrosu na da imza atmiyoruz. Nasıl ispatlayabilirim. İşten çıkan elemanlarim şahit olsa fazla calistirildim icin.mahkeme sonucunu etkiler mi. Yardım ederseniz çok sevinirim
Merhaba,
Sizinle birlikte çalışmış işçi arkadaşlarınızın tanıklık yapması ile fazla çalışmalarınızı kanıtlayabilirsiniz.
Tesekkur ederim
Merhaba,
Kayıtlar delil olarak kullanılabilir fakat mühim olan tanık delilidir. Sizinle birlikte çalışmış iş arkadaşlarınızın tanıklık yapması davayı sonlandıracak hamle olacaktır.
Merhaba,
Fazla mesaileriniz için dava açılabilir.
Bir fabrikada tir şoförüyum giriş çıkış kartlarimiz yok işçilerin var aynı saatte ise başlıyoruz 5.45 sonra işçilere mesai var yemek var bize gelince mesai yok yemek 8.bucukdan sonra hak 15 tl artı gece saat 12 de geldiğimizde mesai yok hala calismaktayim bir yardımcı olurmusunuz
Merhaba,
Fazla mesai yaptığınızı düşünüyor iseniz iletişim bölümünden mail yoluyla bize ulaşabilirsiniz.
Merhaba,
Tanık konusunda herhangi bir problem yaşanmamışsa davanızın çoktan bitmesi gerekir. Dosyanız ile ilgileneceğiz. Size mail yoluyla dönüş yapacağız. Mail adresiniz yanlış ise lütfen 216 ile başlayan ofis telefonumuzdan bize ulaşınız.