İş kazası, işçinin bedenen veya ruhen zarara uğramasına neden olan ve işverenin sorumluluğu altında gerçekleşen olaylardır. İş kazası geçiren bir işçi, sadece SGK’dan aldığı geçici ödeneklerle yetinmek zorunda değildir. İşverenin gözetim borcunu yerine getirmemesi nedeniyle uğranılan zararlar için Maddi ve Manevi Tazminat Davası açma hakkı bulunur. Bu rehberde, tazminat kalemlerini, hesaplama yöntemlerini ve 2026 yılı uygulamalarını detaylandırdık.
Maddi Tazminat Neleri Kapsar?
Maddi tazminat, kaza olmasaydı işçinin malvarlığı ne durumda olacak idiyse, o durumun yeniden sağlanmasını amaçlar. TBK m. 54 kapsamında talep edilebilecek kalemler şunlardır:
- Tedavi Giderleri: SGK’nın karşılamadığı tüm tıbbi masraflar, yol giderleri, protez bedelleri.
- Geçici İş Göremezlik Zararı: Raporlu olunan dönemde maaşın tam alınamaması nedeniyle oluşan fark.
- Sürekli İş Göremezlik Zararı (Efor Kaybı): En önemli kalemdir. İşçide kalıcı bir sakatlık (maluliyet) oluşmuşsa, ömrü boyunca harcayacağı ekstra eforun maddi karşılığıdır.
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Eğer kaza ölümle sonuçlandıysa, ölenin yakınlarının (eş, çocuk, anne-baba) talep ettiği tazminattır.
Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminat, işçinin çektiği acı, elem ve ızdırabın bir nebze olsun dindirilmesi amacıyla verilir.
- Ölçü Nedir? Manevi tazminatın kesin bir matematiği yoktur. Ancak hakim; kazanın oluş şekline, işçinin maluliyet oranına, tarafların ekonomik durumuna ve işverenin kusur oranına göre hakkaniyete uygun bir rakam belirler.
- Zenginleşme Aracı Olamaz: Yargıtay, manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmaması gerektiğini, ancak caydırıcı olması gerektiğini vurgular.
Tazminat Hesaplamasında Kritik Kriterler
Rakiplerinizin önüne geçmenizi sağlayacak teknik bölüm burasıdır:
- Kusur Oranı: Bilirkişi, kazada işverenin % kaç, işçinin % kaç kusurlu olduğunu belirler. İşçinin kendi kusuru oranında tazminattan indirim yapılır.
- Maluliyet Oranı: Adli Tıp Kurumu veya hastaneden alınan rapordaki sakatlık yüzdesi (Örn: %15 maluliyet) hesaplamanın temelidir.
- Yaşam Tablosu (TRH 2010): Eskiden PMF tablosu kullanılırdı, artık Yargıtay TRH 2010 Yaşam Tablosu‘nu esas almaktadır. Bu tabloya göre işçinin muhtemel yaşam süresi (bakiye ömrü) hesaplanır.
- Ücret: Tazminat hesabı, işçinin kaza tarihindeki gerçek ücreti üzerinden yapılır. Bordroda asgari ücret gösterilse dahi, emsal ücret araştırması ile gerçek maaş tespit ettirilir.
Zamanaşımı Süresi
İş kazası nedeniyle açılacak tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bu süre kaza tarihinden itibaren başlar. Ancak, eğer maluliyet oranı (sakatlık) sonradan artmışsa veya değişmişse, zamanaşımı rapor tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlayabilir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Sigortasız işçi tazminat alabilir mi?
Evet. İşçinin sigortasız olması işverenin suçudur. Mahkeme sürecinde önce sigortalılık tespiti yapılır, ardından tazminat hesaplanır. Hak kaybınız olmaz.
2. İşveren iflas ederse paramı kimden alırım?
Maddi ve manevi tazminat işverenden istenir. Ancak işverenin “İşveren Mali Mesuliyet Sigortası” varsa, tazminatın önemli bir kısmı sigorta şirketinden tahsil edilebilir. Ayrıca “Güvence Hesabı” bazı durumlarda devreye girebilir.
3. Dava ne kadar sürer?
İş kazası davaları teknik davalardır. Kusur raporu, maluliyet raporu ve aktüerya (hesap) raporu süreçleri nedeniyle ortalama 2 yıl ile 3 yıl arasında sürebilmektedir.
4. Önce hangi davayı açmalıyım?
Eğer SGK kazayı “iş kazası” olarak kabul etmediyse, önce “İş Kazasının Tespiti Davası“ açılmalı, bu dava kazanıldıktan sonra tazminat davası açılmalıdır.
İş Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
Unutmayın; Yargıtay’a göre, makbuz niteliğindeki bu belgeler, eğer gerçek zararı karşılamıyorsa davada geçersiz sayılabilir. Ancak yine de süreç başında elinizi zayıflatmamak adına, avukatınıza danışmadan işverenin uzattığı hiçbir belgeyi imzalamamanızı, özellikle ‘tüm haklarımı aldım’ ibareli kağıtlara dikkat etmenizi öneririm. Gerçek tazminatınız, size teklif edilenin 10 katı olabilir.”
“İbraname İmzalarken Dikkat! Haklarınızdan Vazgeçmeyin”
“İş kazası sonrası işverenler veya sigorta şirketleri, işçiye cüzi bir miktar ödeme yaparak ‘hiçbir alacağım kalmamıştır’ yazılı ibranameler imzalatmak isteyebilirler.
Diğer önemli husus da şikayet hakkı ile tazminat hakkının karıştırılmasıdır. İşverenin veya yetkili ilgilinin iş kazası nedeniyle ceza yargılamasına tabi tutulması ayrı, maddi manevi tazminat talep edilen bu dava ayrıdır. Dolayısıyla ceza yargılamasında şikayetten vazgeçmek, tazminat davası açma hakkını ortadan kaldırmaz.
İş kazası hususunda avukat desteğine ve hukuki bilgiye ulaşmak isteyen kişiler iletişim bölümünden bize ulaşabilir. Ofisimize ulaşmak için :
Merhaba,
Öncelikli olarak ilk işiniz SGK’ya iş kazası geçirdiğinizi bildirmek olacaktır. SGK firma ve iş kazanız ile ilgili işlem yapacak ve gerekli prosedürü başlatacaktır. Şayet sizin iş gücü kaybı oranınız belirlenirse tarafımıza ulaşacak ve dava için detayları konuşacağız. Bu süreçte işverenin size imzalatmak istediği evraklar olursa kesinlikle imzalamayınız.
Merhaba mehmet bey ben 2012 yılında iş yerinde bir iş kazası geçirdim kaza sonucu sağ el işaret parmağim birinci ekleminde küçük bir kırık oluşmuştu hastane acilinde müdahale ettiler ve nöbetçi doktor ortopedi uzmani olduğu için hemen o gün ameliyat yaptı parmağima 45 gün rapor verdi ve sonu çalışır dedi 45 gün sonra parmağim düzelmedi ve aynı doktor olmadiği için başka bir doktor kaynamama problemi var deyip aynı yerde bulunan üniversite hastanesine gönderdi ordada ameliyat olman gerek yeniden dediler ve ameliyat yaptılar parmağimi düzelmedi tekrar ameliyatla parmağini dondurmamız gerekiyo dediler ve tekrar ameliyat oldum parmağim dondurma işleminden sonra tekrar kaynama yapmadı üniversite hastanesindeki doktor biz yapamıycaz parmağini kaynama olmuyo bu sebeple plak veya vida ile sabitlenmesi gerekiyo burada mikro cerrahi yok seni ankara numune hastanesi el cerrahi bölümüne gönderecez dediler ve sevk evrağıyla gönderdiler ankara numune hastanesinde ilgili el cerrahı baktı ve plak veya vidayla sabitlenmesine gerek yok ben yaparım basit bir ameliyat dedi ve ameliyatı yaptı 3 ay sonra çalışır verdi fakat ameliyat sonrası sonuç hiç değişmedi kaynama olmamıştı tekrar parmağimda beni sevk eden üniversite hastanesine tekrar gittim ve film ve emar çekip baktılar parmağima doktor biz seni ankaraya parmağindaki kırığı sabitlenmesi için gönderdik fakat doktor baştan sağma iş yapmış ve parmak daha kötü olmus dedi tekrardan beni ankara gazi üniversitesi el cerrahi bölümüne sevk etti gittim ve gazideki el cerrahı doktor plak veya vida takacak hal bırakmamışlar parmağinda bu yüzden sabitleyemeyiz dedi fakat birde biz deneyelim dedi 3 kez de onlar ameliyat yaptı olmadı ve şimdi parmağimin orta boğumundan kesilmesi gerektiğini sölüyolar yoksa sıkıntı dahada büyür parmağin kökünden alınmak durumunda kalır dediler ve ameliyat günü verdiler parmaği almak için. Şimdi ben bu durumda hem işverene iş kazası nedeniyle tazminat davası hemde bu parmağimin kesilmesine sebep olan doktorlara tazminat davası açabilirmiyim aynı davadan iki kez tazminat davası açma hakkım varmı sonuçta iş kazası fakat doğru tedavi edilseydi parmağim bir veya iki kez ameliyatla düzelecekti kesilmeyecekti en fazla 6 ayda iş başı yapardım fakat doğru tedavi ve hekimlerin hatası yüzünden 2.5 yıldır çalışamıyorum ve 9 kez ameliyat oldum hala sonuç yok ve kesecekler artık parmağimi beni bu konuda aydınlatırsanız çok sevinirim saygılar…..
Merhaba,
Doktorun tedavide kusurlu olduğunu düşünüyorsanız bunun için iş kazasından farklı bir dava açılması gerekiyor. Doktorun kusuru nedeniyle tazminat davası açılabilir.
İş Kazasına ilişkin dava açmak istiyorsanız SGK tarafından iş gücü kaybı oranınızın belirlenmesi gerekiyor. SGK böyle bir rapor size ulaştırdı mı ? Ulaştırdı ise lütfen iletişim bölümünden bize ulaşınız size gerekli hukuki desteği sağlayalım.
cevabınız için teşekkür ederim mehmet emre bey ben hem iş verene tazminat davası açmak istiyorum hemde hekimlere tazminat davası açmak istiyorum fakat böyle bir hakkım varmı bilmiyorum yani bir olaydan iki tazminat davası açılıyormu iş verene iş kazasından kaynaklanan maddi manevi tazminat davası açmak istiyorum idareye ise yanlış teşhis tedavi hizmet kusurundan dolayı maddi manevi tazminat davası açmak iatiyorum yasada böyle bir hakkım varmı onu öğrenmek istiyorum sizden birde sgk ya daha başvurmadım iş gücü kaybı oranı için tedavim bitmedi hala devam ediyo parmağim kesildikten sonra tedavim bitecek iş başı yapınca sgk ya müracat edicem iş gücü kayıp oranı için
S.a 4 ay once is kazasi gecirdim kalca kemigim kirildi platin taktilar isyeri maasimi verdi ancak sigortadan aldgm parayi geri istiyo tedavi icin masrflrm oldu aryp srmdlr bnde sigrta parasini harcdm ihtiyaclrmda dava acmayi dusunuyorum bide tazminatimi nasl alrm avukat bey
Merhaba,
SGK’ya başvurup iş gücü kaybı oranınızı belirlemeniz gerekiyor. Ardından bize ulaşırsanız sizlere yardımcı olacağız.
sayın avukatım ben inşaattan düştüm belimde 3 kırık tespit ettiler 2 ay rapor aldım düştüğüm inşaattan davacı oldum tazminat davası açmam için ne gibi bir yol izleyebilirim saygılarımla.
Merhaba,
Öncelikle SGK tarafından iş gücü kaybınızın hesaplanmasını bekleyiniz. Ardından dava açabilirsiniz.
Merhaba yaklasik 3 ay once ise giderken serviste trafik kazasi gecirdim serviste sofor dahil 6 kisiydik carptigimiz aractaki iki kisi öldü bundan dolayi servis soforu hala cezaevinde bizden en kotu ben ciktim burnum catladi sag tarafindan yamuk kaldi raporlarim karakolda ve is yerindede bulunmakta kazadan sonra kimse gecmis olsun demedi zaten alt ust olan psikolojim dahada bozuldu kurumsal bi sirket sizce tazminat davasi acmam dogru olur mu ve ne kadar ucret talep edebilirim simdiden tesekkurler
Merhaba,
Tabii ki tazminat davası açabilirsiniz. Savcılık dosyanızdaki evrakları tarafımıza ulaştırabilirseniz size davanızla ilgili detaylı bilgi aktarabiliriz.
SELAM MEHMET BEY BABAM 2002 10,06,2002 DE İŞ KAZASI SONUCU RAHMET ETTİ BEN BABAMIN YERİNE DEVLET DAİRESİNE İŞ TALEBINDE BULUNA BİLİRMİYİM
Merhaba,
İlgili kurumlara başvuru yaparak bu hususun cevabını alabilirsiniz.
Merhaba,
Davaların uzun sürmesi normal. Bir avukatınız olduğunu tahmin ediyorum. Bu nedenle lütfen avukatınızdan bilgi alınız.
MERHABA ,Ben 29-09-2014 tarihinde Irak da calışırken iş kazası gecirdim ,sol gözüm %90 görmüyor tedavim bitmedi dikişlerim duruyor .İş durdu şantiye kapatıldı.bana cıkış verdiler .kesin raporu 45 gün sonra alacagım .
S.S.K bildirilmemiş iş kazası yaptıgım .iş kura bildirilmemiş .hastaneye girişte hastane polisi tutanak tuttu iş kazası diyerek .hastane ameliyat raporlarım ve istirahat raporlarım duruyor .İş bitene kadar maaşımı dolar olarak mesaisiz yatırdılar,şimdi işsizim .ve tek gözüm %90 görmüyor .tedavim de sonuçlanmadı .ne yapmam lazım nerden başlamam lazım .şidiye kadar şirketim cok iyi davrandı ve masraflarımı karşıladı.şimdede iş ayarlayacagını söylüyor .bekleyip duruyorum .nasıl bir yol izleyim ne diyeyim şirkete .
Merhaba,
Öncelikli olarak SGK’ya iş kazası geçirdiğiniza dair bildirimde bulunmanız gerekmektedir. SGK iş kazası nedeniyle bir soruşturma yapacak ve sizin iş gücü kaybınızı belirleyecektir.
Bunun haricinde işten çıkarıldığınızı söylediniz. Şayet işten çıkarılmanız üzerinden 1 ay geçmemiş ise işe iade davası açabilirsiniz. http://www.emreulusoy.av.tr/ise-iade-davasi linkinden işe iade davası hakkında bilgi alabilir veya iletişim bölümünden bize ulaşarak dava açmak istediğinizi bildirebilirsiniz.
Merhaba sitenizi takip ediyorum hukuk 1. Sınıf öğrencisiyim çok teşekkürler kendi adıma. Sormak istediğim benim dedem 12.11.2006 da inşaatta iş Kazası sonucu öldü, ama anneannem o koşullarda dava açamadı, açmak istemedi. Şimdi açabilir mi? Lütfen yardımcı olur musunuz, mail atabilirsiniz.
Merhaba,
Sizlere gerekli maili ilettik. İyi günler.