Kişinin toplum içindeki kimliğini belirleyen en temel unsur ismidir. Ancak bazen isim veya soyisim; telaffuzu zor, gülünç, milli değerlere aykırı veya kişinin benimsemediği bir isim olabilir. Türk Medeni Kanunu m. 27, “haklı sebeplerin” varlığı halinde isim ve soyisim değişikliğine imkan tanımaktadır. Bu rehberde; e-Devlet üzerinden (davasız) isim değişikliği ile Mahkeme yoluyla isim değişikliği arasındaki farkları ve dava sürecini tüm detaylarıyla ele aldık.
İsim Değiştirme Davasında “Haklı Sebep” Nedir?
Herkes “canım sıkıldı” diyerek ismini değiştiremez. Yargıtay’ın kabul ettiği başlıca haklı sebepler şunlardır:
- Gülünç ve Çirkin Anlam: İsmin alay konusu olması (Örn: Satılmış, Döndü, Ördek vb.)
- Tanınan İsmin Farklı Olması: Kimlikte “Ahmet” yazmasına rağmen, ailenin ve çevrenin kişiyi çocukluğundan beri “Can” olarak çağırması. (En sık kabul gören sebeptir).
- Travmatik Sebepler: İsmin kişiye kötü bir olayı veya kişiyi (örn: istismarcı baba) hatırlatması.
- Din Değiştirme: Kişinin dinini değiştirmesi nedeniyle yeni bir isim istemesi.
Dava Nerede Açılır? (Görevli ve Yetkili Mahkeme)
- Görevli Mahkeme: Asliye Hukuk Mahkemesi.
- Yetkili Mahkeme: Davacının yerleşim yeri (ikametgah) mahkemesi.
- Örnek: Kadıköy’de oturuyorsanız, davayı İstanbul Anadolu Adliyesi’nde açmalısınız.
İsim Değiştirme Davası Ne Kadar Sürer?
İsim değiştirme davaları, hukuk sistemimizin en hızlı sonuçlanan davalarından biridir. Genellikle tek celsede veya yoğunluğa göre 2 celsede biter. Ortalama süre 2 ile 4 ay arasındadır.
E-Devletten İsim Değişikliği ile Dava Arasındaki Fark
Vatandaşların en çok karıştırdığı konudur.
- Nüfus Müdürlüğü (e-Devlet): Sadece yazım hatası olan (Örn: Memet – Mehmet) veya genel ahlaka aykırı çok bariz isimler için geçerliydi ve süreli bir uygulamaydı.
- Mahkeme Yolu: Keyfi değişiklikler, “Ben bu ismi sevmiyorum” veya “Bana başka isimle hitap ediyorlar” gibi durumlar için mutlaka dava açılması gerekir. Nüfus müdürlüğü bu değişikliği yapamaz.
İsim Değiştirme Davası Sonunda Miras Hakkı Kaybolur Mu?
İsim değiştirme ve soy isim değiştirme davaların sıkça karşılaşılan sorulardan birisi de mirasçılık hükümlerinin nasıl şekilleneceğidir. Türk Medeni Kanunu’nun 27. maddesinde de belirtildiği üzere ‘ad değiştirilmekle kişisel durum değişmez’ hükmünün açıktır. Madde metninden de anlaşılacağı üzere, adını veya soyadını değiştiren şahısların Miras Hukuku bağlamında herhangi bir değişikliğe uğramayacakları ortadadır.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“Tanıklarınız Sizi O İsimle Çağırmalı”
“İsim değiştirme davalarında en önemli delil ‘Tanık’tır. Müvekkillerim bazen ‘Herkes beni X olarak biliyor’ der ama duruşmaya getirdikleri tanık heyecandan eski ismiyle (kimlik ismiyle) hitap eder.
Mahkemede dinleteceğiniz 2 tanığın (arkadaş, komşu veya akraba olabilir), hakime şunu net söylemesi gerekir: ‘Biz kendisini doğduğundan beri / uzun yıllardır X ismiyle biliriz, kimlikteki Y ismini hiç kullanmayız.’ Eğer tanıklar bu beyanı verirse ve sicilinizde bir engel yoksa (aranma vb.), dava %99 kazanılır.”
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. İsmimi değiştirirsem diplomam ve ehliyetim ne olacak?
Mahkeme kararı kesinleştikten sonra Nüfus Müdürlüğü’ne gidip yeni kimliğinizi alırsınız. Ardından bu kimlikle ehliyet, pasaport gibi belgeleri yenilersiniz. Diploma için ise mezun olduğunuz okula mahkeme kararını sunmanız yeterlidir; okul size yeni isminizle düzenlenmiş diploma veya buna dair bir belge verir. Eski diplomanız geçersiz sayılmaz.
2. 18 yaşından küçüğüm, ismimi değiştirebilir miyim?
18 yaşından küçükler için davayı velileri (anne ve baba birlikte) açmalıdır. Anne veya babadan biri onay vermezse dava açılamaz.
3. İsim değiştirme davasında avukat tutmak zorunlu mu?
Hayır, zorunlu değildir. Ancak dilekçenin doğru yazılması ve sürecin (gazete ilanı, kesinleşme şerhi vb.) hızlı takibi için avukatla çalışmak avantajlıdır.
4. Sabıka kaydım silinir mi?
Hayır. İsim değişikliği sabıka kaydını (adli sicili) temizlemez. Yeni isminizle sorgulama yapıldığında da eski kayıtlarınız çıkar. İsim değişikliği, kimliği gizlemek için kullanılamaz.
Nüfus Hizmetleri Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz. Nüfus davalarına ilişkin genel yazımız olan [İsim Soyisim Değiştirme Davası – Kayıt Tashihi] yazımızı okuyabilirsiniz.
Merhaba hayırlı günler isim soyisim alekandru viorel anghel ve doğum yeri romanya orf ve adet gerekince türk isim soyisim ve doğum yeri olarak yapmak istiyorum ciddi şekilde ayırım ve şiddete küfüre maruz kalıyorum 26 senedir türkiyedeyim ve tc vatandaşlığına sahibim değiştirmek için neler gerekiyorsa yaparım lütfen gerekli işlemleri ve kime danışmam gerektiğini yardımcı olursanız çok makbule geçer saygılarımla..
Merhaba,
Belirttiğiniz gerekçeler isim ve soy isim değişikliği için haklı neden sayılır. Bu nedenle davanızı bir avukat ile açmanız gerekmektedir.
Merhaba çocuğumunuzun iki ismi var. birinci ismi, eşim rızam olmadığı halde kararlaştırdığımız ismin dışında annesinin ismini yazdırarak kimliğini doğum yaptığım gün çıkarttırmış, ikinci isim koymayı kararlaştırdığımız isimlerden biri. Çocuğumuz 3 yaşını dolduracak ve hep huzursuzluk nedeni oldu. Çocuğumuz ismini ikinci İsmiyle biliyor birinci isim kimlikte yazıyor, çevremizde de ikinci İsmiyle tanınıyor. Okul hayatında birinci isim kullanılıyormuş genelde. İleride çocuğumuzdada sıkıntıya yol açabilir. Birinci ismi sildirmek istiyorum bunun için eşim bana vekaleteni verse isim sildirme işlemlerini tek başıma yapabilmek için. Bu mümkün mü? Kanunen bir manisi var mı? Bilgilerinizi rica ediyorum
Merhaba,
Eşinizin çocuk ile ilgili size vekalet vermesi hukuken mümkün değildir. Yapılması gereken bir avukat ile yola çıkmak ve isim değiştirme davasını bir avukat ile yürütmektir.
Ismimi degistirmek istiyorum yardimci olurmusunuz
Merhaba,
İsim değiştirmek isteyen yurttaşların iletişim bölümünden ofisimizle irtibat kurmaları gerekmektedir.
Merhaba, ben isim.ekletme davasi actim, katip bana kolay bir dava degil bilginiz olsun dedi, benim gerekcem annemin bana koydugu isimle babamin kimligime yazdirdigi isim farkli, bana annemin kimlikteki ismimle degil de bahar ismiyle hitap ediyor , ailede bana bahar diye hitap ediliyor, kimlikteki ismimle de kendimi.kisiligimi hic bagdastiramadigim ve benim icin manevi degeri buyuk olan bahar ismini ekletmek istiyorum diye yazdim dilekceme, ailemin bana bahar diye hitap ettigine sahit olan iki tane de tanigim var, sizce davamda sundugum gerekeceler hakim ve huhuk acisindan yeterli mi yoksa avukatla calismazsam reddelir mi davam?? Cevaplarsaniz cok sevinirim.
Merhaba,
Davanızda haklı olsanız dahi yargılama süreçleri o sürece hakim olanlar tarafından yürütülmelidir. Yapacağınız ufak bir hata veya dilekçenizdeki bir eksiklik davanızın reddedilmesine neden olabilir. Bu nedenle avukatla ilerlemeniz daha faydalı olacaktır.
Merhaba isim değişikliği yapmak istiyorum her gittiğim yerde şaziye dedim mi şanziment anlamayıp şadiye diyen var şaziyede kaçmış osmana diyen var bu durumdan utanır oldum çevremden arkadaş ortamlarından kendimi soyutladım artık kimseyle tanışma çabasına girmiyorum eski işyerimde adımı asya ikra olarak tanıttım bana bu konuda bilgi verir misiniz değişiklik yapılabilir mi
Merhaba,
İsmin alay konusu edilmesi isim değişikliği için haklı neden teşkil eder. Bu nedenle tanıklarla bu hususu ispatladığınız takdirde davanız olumlu olacaktır. Yine de bir avukat ile bu işlemleri gerçekleştirmenizi öneririz.
isim değiştirme davası açtım babannemin ismini taşımak istemiyorum mahkeme kabul edermi
Merhaba,
Mahkemeye isminizi değiştirmek için haklı bir neden sunmanız gerekmektedir. Belirttiğiniz nedenleri mahkeme huzurunda ispat ederseniz değişiklik yapılacaktır. Yine de bu tip işlemleri bir avukat ile yapmanızı öneririz.
İsmim fevzi bu isim beni rahatsiz ediyor erhan olara dehiștirmek ostiyorum mumkunmu.
Merhaba,
İsim değiştirmek için haklı bir neden gerekmektedir. Fevzi ismi erhan olarak değiştirilebilir.
Merhaba ben amasyada yaşıyorum ismimi değiştirmek istiyorum ve bunu avukat aracılı ile yapmak istiyorum. Bulunduğum çevrece iyi bir isim değiştirme konusunda tecrübeli avukat olmadığı için başka ilden örneğin istanbuldan mesela sizi tutsam süreç nasıl işler. Bu mümkün müdür? Davayı bulunduğum ilçeye mı açmak gerekir.nasıl bir yol izlersiniz?
Merhaba,
İsim ve soyisim değiştirme davaları Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülür. Davanın açılması gereken yer ise davacı olan kişinin ikametgah adresinin bağlı olduğu mahkemelerdir. Yani Amasya’da iseniz haliyle ikametgahınız da orda ise görevli ve yetkili mahkeme orasıdır. Davanın orada açılması gerekir.
1 ay sonra mahkemem var tanık şartmı şartsa arkadasım tanıklık yapabilirmi
Nüfus davalarında tanık şarttır.
Merhaba ismim benim 2 gün sonra mahkemem var ama şahitlerin isimlerinin yazılacağından bilgim yoktu mahkeme günü yazdırsam olur mu
Merhaba,
Duruşmada hazır etmeniz yeterli olacaktır. Hakim dinleyecektir tanıkları.