Kişinin toplum içindeki kimliğini belirleyen en temel unsur ismidir. Ancak bazen isim veya soyisim; telaffuzu zor, gülünç, milli değerlere aykırı veya kişinin benimsemediği bir isim olabilir. Türk Medeni Kanunu m. 27, “haklı sebeplerin” varlığı halinde isim ve soyisim değişikliğine imkan tanımaktadır. Bu rehberde; e-Devlet üzerinden (davasız) isim değişikliği ile Mahkeme yoluyla isim değişikliği arasındaki farkları ve dava sürecini tüm detaylarıyla ele aldık.
İsim Değiştirme Davasında “Haklı Sebep” Nedir?
Herkes “canım sıkıldı” diyerek ismini değiştiremez. Yargıtay’ın kabul ettiği başlıca haklı sebepler şunlardır:
- Gülünç ve Çirkin Anlam: İsmin alay konusu olması (Örn: Satılmış, Döndü, Ördek vb.)
- Tanınan İsmin Farklı Olması: Kimlikte “Ahmet” yazmasına rağmen, ailenin ve çevrenin kişiyi çocukluğundan beri “Can” olarak çağırması. (En sık kabul gören sebeptir).
- Travmatik Sebepler: İsmin kişiye kötü bir olayı veya kişiyi (örn: istismarcı baba) hatırlatması.
- Din Değiştirme: Kişinin dinini değiştirmesi nedeniyle yeni bir isim istemesi.
Dava Nerede Açılır? (Görevli ve Yetkili Mahkeme)
- Görevli Mahkeme: Asliye Hukuk Mahkemesi.
- Yetkili Mahkeme: Davacının yerleşim yeri (ikametgah) mahkemesi.
- Örnek: Kadıköy’de oturuyorsanız, davayı İstanbul Anadolu Adliyesi’nde açmalısınız.
İsim Değiştirme Davası Ne Kadar Sürer?
İsim değiştirme davaları, hukuk sistemimizin en hızlı sonuçlanan davalarından biridir. Genellikle tek celsede veya yoğunluğa göre 2 celsede biter. Ortalama süre 2 ile 4 ay arasındadır.
E-Devletten İsim Değişikliği ile Dava Arasındaki Fark
Vatandaşların en çok karıştırdığı konudur.
- Nüfus Müdürlüğü (e-Devlet): Sadece yazım hatası olan (Örn: Memet – Mehmet) veya genel ahlaka aykırı çok bariz isimler için geçerliydi ve süreli bir uygulamaydı.
- Mahkeme Yolu: Keyfi değişiklikler, “Ben bu ismi sevmiyorum” veya “Bana başka isimle hitap ediyorlar” gibi durumlar için mutlaka dava açılması gerekir. Nüfus müdürlüğü bu değişikliği yapamaz.
İsim Değiştirme Davası Sonunda Miras Hakkı Kaybolur Mu?
İsim değiştirme ve soy isim değiştirme davaların sıkça karşılaşılan sorulardan birisi de mirasçılık hükümlerinin nasıl şekilleneceğidir. Türk Medeni Kanunu’nun 27. maddesinde de belirtildiği üzere ‘ad değiştirilmekle kişisel durum değişmez’ hükmünün açıktır. Madde metninden de anlaşılacağı üzere, adını veya soyadını değiştiren şahısların Miras Hukuku bağlamında herhangi bir değişikliğe uğramayacakları ortadadır.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“Tanıklarınız Sizi O İsimle Çağırmalı”
“İsim değiştirme davalarında en önemli delil ‘Tanık’tır. Müvekkillerim bazen ‘Herkes beni X olarak biliyor’ der ama duruşmaya getirdikleri tanık heyecandan eski ismiyle (kimlik ismiyle) hitap eder.
Mahkemede dinleteceğiniz 2 tanığın (arkadaş, komşu veya akraba olabilir), hakime şunu net söylemesi gerekir: ‘Biz kendisini doğduğundan beri / uzun yıllardır X ismiyle biliriz, kimlikteki Y ismini hiç kullanmayız.’ Eğer tanıklar bu beyanı verirse ve sicilinizde bir engel yoksa (aranma vb.), dava %99 kazanılır.”
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. İsmimi değiştirirsem diplomam ve ehliyetim ne olacak?
Mahkeme kararı kesinleştikten sonra Nüfus Müdürlüğü’ne gidip yeni kimliğinizi alırsınız. Ardından bu kimlikle ehliyet, pasaport gibi belgeleri yenilersiniz. Diploma için ise mezun olduğunuz okula mahkeme kararını sunmanız yeterlidir; okul size yeni isminizle düzenlenmiş diploma veya buna dair bir belge verir. Eski diplomanız geçersiz sayılmaz.
2. 18 yaşından küçüğüm, ismimi değiştirebilir miyim?
18 yaşından küçükler için davayı velileri (anne ve baba birlikte) açmalıdır. Anne veya babadan biri onay vermezse dava açılamaz.
3. İsim değiştirme davasında avukat tutmak zorunlu mu?
Hayır, zorunlu değildir. Ancak dilekçenin doğru yazılması ve sürecin (gazete ilanı, kesinleşme şerhi vb.) hızlı takibi için avukatla çalışmak avantajlıdır.
4. Sabıka kaydım silinir mi?
Hayır. İsim değişikliği sabıka kaydını (adli sicili) temizlemez. Yeni isminizle sorgulama yapıldığında da eski kayıtlarınız çıkar. İsim değişikliği, kimliği gizlemek için kullanılamaz.
Nüfus Hizmetleri Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz. Nüfus davalarına ilişkin genel yazımız olan [İsim Soyisim Değiştirme Davası – Kayıt Tashihi] yazımızı okuyabilirsiniz.
Ismimi degistirmek istiyorum yardimci olurmusunuz
Merhaba,
İsim değiştirmek isteyen yurttaşların iletişim bölümünden ofisimizle irtibat kurmaları gerekmektedir.
Merhaba, ben isim.ekletme davasi actim, katip bana kolay bir dava degil bilginiz olsun dedi, benim gerekcem annemin bana koydugu isimle babamin kimligime yazdirdigi isim farkli, bana annemin kimlikteki ismimle degil de bahar ismiyle hitap ediyor , ailede bana bahar diye hitap ediliyor, kimlikteki ismimle de kendimi.kisiligimi hic bagdastiramadigim ve benim icin manevi degeri buyuk olan bahar ismini ekletmek istiyorum diye yazdim dilekceme, ailemin bana bahar diye hitap ettigine sahit olan iki tane de tanigim var, sizce davamda sundugum gerekeceler hakim ve huhuk acisindan yeterli mi yoksa avukatla calismazsam reddelir mi davam?? Cevaplarsaniz cok sevinirim.
Merhaba,
Davanızda haklı olsanız dahi yargılama süreçleri o sürece hakim olanlar tarafından yürütülmelidir. Yapacağınız ufak bir hata veya dilekçenizdeki bir eksiklik davanızın reddedilmesine neden olabilir. Bu nedenle avukatla ilerlemeniz daha faydalı olacaktır.
Merhaba isim değişikliği yapmak istiyorum her gittiğim yerde şaziye dedim mi şanziment anlamayıp şadiye diyen var şaziyede kaçmış osmana diyen var bu durumdan utanır oldum çevremden arkadaş ortamlarından kendimi soyutladım artık kimseyle tanışma çabasına girmiyorum eski işyerimde adımı asya ikra olarak tanıttım bana bu konuda bilgi verir misiniz değişiklik yapılabilir mi
Merhaba,
İsmin alay konusu edilmesi isim değişikliği için haklı neden teşkil eder. Bu nedenle tanıklarla bu hususu ispatladığınız takdirde davanız olumlu olacaktır. Yine de bir avukat ile bu işlemleri gerçekleştirmenizi öneririz.
isim değiştirme davası açtım babannemin ismini taşımak istemiyorum mahkeme kabul edermi
Merhaba,
Mahkemeye isminizi değiştirmek için haklı bir neden sunmanız gerekmektedir. Belirttiğiniz nedenleri mahkeme huzurunda ispat ederseniz değişiklik yapılacaktır. Yine de bu tip işlemleri bir avukat ile yapmanızı öneririz.
İsmim fevzi bu isim beni rahatsiz ediyor erhan olara dehiștirmek ostiyorum mumkunmu.
Merhaba,
İsim değiştirmek için haklı bir neden gerekmektedir. Fevzi ismi erhan olarak değiştirilebilir.
Merhaba ben amasyada yaşıyorum ismimi değiştirmek istiyorum ve bunu avukat aracılı ile yapmak istiyorum. Bulunduğum çevrece iyi bir isim değiştirme konusunda tecrübeli avukat olmadığı için başka ilden örneğin istanbuldan mesela sizi tutsam süreç nasıl işler. Bu mümkün müdür? Davayı bulunduğum ilçeye mı açmak gerekir.nasıl bir yol izlersiniz?
Merhaba,
İsim ve soyisim değiştirme davaları Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülür. Davanın açılması gereken yer ise davacı olan kişinin ikametgah adresinin bağlı olduğu mahkemelerdir. Yani Amasya’da iseniz haliyle ikametgahınız da orda ise görevli ve yetkili mahkeme orasıdır. Davanın orada açılması gerekir.
1 ay sonra mahkemem var tanık şartmı şartsa arkadasım tanıklık yapabilirmi
Nüfus davalarında tanık şarttır.
Merhaba ismim benim 2 gün sonra mahkemem var ama şahitlerin isimlerinin yazılacağından bilgim yoktu mahkeme günü yazdırsam olur mu
Merhaba,
Duruşmada hazır etmeniz yeterli olacaktır. Hakim dinleyecektir tanıkları.
Merhabalar yaklasık 2 ay önce isim degişikliği için dava actım ve kazandım gazete ilan gübürünü teslim ettikten 17 gun sonra karar tebligatı elinize ulasıcak ve kimliğnizi degiştirebilirsiniz dediler ..fakat elime ulasan herhangı bi tebligat yoktur 2 ay olmasına ragmen nasıl bı yol izlemeliyim yada daha beklemelimiyim uzun süren işlemlermi normaldede yardımcı olursanız sevinirim..şimdiden tskler
Merhaba,
Davanızın görüldüğü mahkeme kalemini arayabilir veya gidip sorabilirsiniz.
Merhaba iyi günler benim ismim kezban alay toplumda alay konusu dinimizde yalancı olarak bilinmekte ben ismimi değiştirebilirmiyim kabul ederlermi bu sebebleri ve ne gibi yol izlemem gerekiyo yardimci olursanız sevinirim şimdiden tesekkurler
Merhaba,
İsim değiştirmek için haklı neden olmalıdır. Belirttiğiniz nedenler haklı gerekçe kabul edilir ve mahkemede tanık ile bu hususun ispatı gerekir.
Merhabalar yaklasik 2 sene once ismimi mahkeme yoluyla degistirdim.fakat suanda kisisel sebeplerden dolayi tekrar degistirmek istiyorum.mumkunati varmidir acaba?
Merhaba,
Eğer haklı bir gerekçeniz var ise yine isminizi değiştirebilirsiniz.
Merabalar. Ben 1 gün önce ismimin değişmesi için dava açtım. Dava açtığım yeni isim ailem ve çevrem tarafından şimdiden kınandı. Davayı geri çekebilir miyim? Geri çeksem ne olur? Yine mahkemeye mi çıkamam gerekiyor? Yatırdığım ücret bana geri ödenir mi?
Merhaba,
Davayı takip etmezseniz dava HMK gereğince işlemden kaldırılacaktır. Ayrıca davanızdan vazgeçtiğinize dair bir dilekçe ile de davayı sonlandırabilirsiniz.