Türk Medeni Kanunu’na göre, evlilik birliği içinde veya evliliğin sona ermesinden başlayarak 300 gün içinde doğan çocuğun babası kocadır. Buna hukukta “Babalık Karinesi” denir. Ancak biyolojik gerçeklik her zaman resmi kayıtlarla örtüşmeyebilir.
Eğer resmi nikahlı koca, çocuğun biyolojik babası değilse; bu yanlış kaydın düzeltilmesi için açılması gereken dava Soybağının Reddi Davasıdır. 2013 yılından beri sitemizde yer alan bu rehberi, Anayasa Mahkemesi’nin hak düşürücü sürelerle ilgili verdiği güncel iptal kararları ve 2025 yılı uygulamaları ışığında yeniledik.
Soybağının Reddi Davasını Kimler Açabilir?
Bu dava, babalık karinesini çürütmek amacıyla açılır. Kanun koyucu dava açma hakkını sınırlı kişilere tanımıştır:
- Koca: Çocuğun kendisinden olmadığını iddia eden koca, ana ve çocuğa karşı bu davayı açabilir.
- Çocuk: Çocuk da ergin olduktan sonra bu davayı açma hakkına sahiptir.
- Diğer İlgililer (İstisnai Durum): Koca dava açmadan ölürse, gaipliğine karar verilirse veya ayırt etme gücünü kaybederse; kocanın altsoyu, ana-babası veya baba olduğunu iddia eden kişi de belirli süreler içinde dava açabilir.
Önemli: Annenin doğrudan “soybağının reddi davası” açma hakkı yoktur. Anne, bu davada genellikle davalı (karşı taraf) konumundadır.
Babalık Davası ile Karıştırılmamalıdır
Hukuki süreçlerde en sık yapılan hata, bu davanın babalık davası ile karıştırılmasıdır.
- Soybağının Reddi: Mevcut olan yasal baba-çocuk bağını koparmak için açılır.
- Babalık Davası: Nüfusta babası belli olmayan çocuk ile biyolojik baba arasında bağ kurmak için açılır.
Eğer amacınız, nüfusta babası olmayan bir çocuk için babalık hükmü aldırmaksa, Babalık Davası ve Şartları konulu yazımızı incelemelisiniz.
Hak Düşürücü Süreler (2025 Güncel Durum)
Soybağının reddi davasında süreler kamu düzenine ilişkindir ve hakim tarafından kendiliğinden dikkate alınır. Ancak Anayasa Mahkemesi (AYM), katı süre kurallarını “hak arama hürriyeti” kapsamında esneten kararlar vermiştir.
- Koca İçin Süre: Koca, doğumu ve çocuğun kendisinden olmadığını öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde dava açmalıdır. Daha önce uygulanan “doğumdan itibaren 5 yıl” sınırı, haklı bir sebep varsa (örneğin kısırlık raporunun geç alınması, yurtdışında olma vb.) esnetilebilmektedir.
- Çocuk İçin Süre: Çocuk, ergin olduğu tarihten (18 yaş) itibaren 1 yıl içinde dava açabilir. Ancak AYM kararlarıyla, çocuğun biyolojik gerçekliği öğrenmesinin ergin olduktan çok sonra gerçekleşmesi durumunda da dava açabilmesinin önü açılmıştır.
İspat Yükü ve DNA Testi
Soybağının reddi davalarında en önemli delil DNA Testidir.
- Evlilik İçinde Ana Rahmine Düşme: Çocuk evlilik devam ederken ana rahmine düşmüşse, davacı kocanın “baba olmadığını” ispatlaması gerekir.
- Evlilik Öncesi veya Ayrılık Sırası: Çocuğun evlilik öncesinde veya eşlerin ayrı yaşadığı dönemde ana rahmine düştüğü ispatlanırsa, babalık karinesi zayıflar.
Mahkeme, Adli Tıp Kurumu veya yetkili hastanelerden alınacak DNA raporu ile biyolojik bağın olup olmadığını kesin olarak tespit eder.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“Soybağının reddi davaları, sonuçları itibarıyla miras hukukunu ve nüfus kayıtlarını kökten değiştiren davalardır. Davanın kabulü halinde çocuk, kocanın nüfusundan düşer ve ‘baba hanesi’ boş kalır. Bu aşamadan sonra çocuğun biyolojik babasının üzerine kaydedilmesi için ayrıca bir tanıma işlemi veya babalık davası gerekir.
Müvekkillerimize her zaman uyarımız şudur: Hak düşürücü süreler bu davaların en tehlikeli kısmıdır. ‘Nasıl olsa DNA testi gerçeği ortaya çıkarır’ diyerek süreyi kaçırmak, davanın usulden reddedilmesine neden olabilir. Bu nedenle şüphe oluştuğu anda vakit kaybetmeden hukuki destek alınmalıdır.”
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Soybağının reddi davası nerede açılır?
Görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise davacının veya davalının yerleşim yeri mahkemesidir.
2. Anne çocuğun kocasından olmadığını itiraf ederse dava biter mi?
Hayır, bitmez. Soybağı davaları kamu düzenini ilgilendirdiği için hakimin sadece beyanla yetinmesi mümkün değildir. Annenin itirafı önemli bir delildir ancak mahkeme yine de DNA testi ile maddi gerçeği araştırmak zorundadır.
3. Dava sonucunda çocuğun soyadı değişir mi?
Evet. Dava kabul edilip kesinleştiğinde, çocuk kocanın nüfusundan silinir ve annesinin kütüğüne, annesinin soyadı ile kaydedilir.
4. Koca kısır olduğunu öğrenirse dava açabilir mi?
Evet. Kocanın üreme yeteneğinin olmadığını (kısırlık) gösteren sağlık raporları, davanın en güçlü delillerinden biridir.
5. Soybağının reddi davasında nafaka ödenir mi?
Dava süresince tedbiren nafaka devam edebilir. Ancak davanın sonunda kocanın baba olmadığı anlaşılırsa, nafaka yükümlülüğü sona erer. Hatta koca, bugüne kadar çocuk için yaptığı masrafları ve ödediği nafakaları, “sebepsiz zenginleşme” hükümleri çerçevesinde anneden (veya biyolojik babadan) geri talep etme hakkına sahip olabilir.
Türk Medeni Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Emre bey iyi gunler dilerim.bi kizim baskasinin kutugne kayitli soybagnin reddi davasi actim.dna aldilar sonuc benim lehime buyuk bi ihtimal durusmada soybagnin reddine karar verilecek.benim sorum su kizimin gecmisi vukuatli nufus kayitlarinda silinecekmi eger hayir ise sildirmek icin ne yapmam lazim.birde karardan sonra kutügük degsirken isiminide degistirebilirmiyim
Merhaba,
Geçmişe ilişkin bilgiler mevcut kalır fakat nüfus kayıtları tamamen değişir. İsim değiştirmek istiyor iseniz ayrı bir dava açmanız gerekmektedir. İletişim bölümünden bize ulaşabilirsen isim değiştirme davası için gerekli bilgileri size aktarırız.
Merhaba,
Ben 24 yasindayim ve babamla annem ben 6 aylikken bosanmislar, babami hic gormedim. Bir kac gun once babamin vergi borcu evimize bildirim icin gelmis ve annem de o kisi evde yasamiyor diyip tebligahti almamis. Eger ki babam vefat etti ve reddi miras suresi de dolduysa ben ne yapabilirim? Ayrica sog bagi reddi davasi acabilir miyim? Tesekkurler
Merhaba,
Biyolojik babanız ise soybağından çıkamazsınız. Vefat etti ise soruşturmasını yapın. Mirasın reddi süresi 3 aydır ve ölümü öğrenmenizle başlar. O nedenle soruşturmanızı yaptıktan sonra mirasın reddi yapabilirsiniz.
Merhaba Emre Bey,
Cevabiniz icin cok tesekkur ederim, bana cok yardimci oldunuz. Nufus mudurlugunden ogrendim, kendisi hala yasiyormus. Anlayamadigim sey o kisinin vergi borcu nasil olur da benim ev adresime geliyor. Bu beni cok korkuttu. Ben her ay gidip bu kisi öldü mü diye kontrol etmem mi gerek yoksa o kisinin borclarini onceden reddetmenin bir yolu var mi?
merhaba,
hep babayla ilgili sorular olmuş ama benim sıkımtım annemden yana.
25 yasındayım ve dogru düzgün görmedim kendisini. dava acarak anneyi reddetmek kanunlarca mümkün müdür ya da prosedür ne şekilde işliyor(mazeretlerim olsa bile). tesekkürler
Merhaba,
Biyolojik annenizi reddetme gibi bir durumunuz olamaz.
Sayın mehmetbey neden bir evladı evlatlıktan soykütüğünden çıkaramadığımızıda açıklarmısınız? Bir evlat hele kız çocuğuysa esrar eroin içiyor satıyor polis bile başedemiyor gidip oğlanlarla yatıp cinsel ilişkiye giriyor bunu ses kayıtlarında bile görülüyor kendi anlatıyor ve evede ayda bir gwliyor gelince herkesi darmaduman ediyor çalıyor çırpıp tekrar gidiyor ailenin soyadını kirletiyorsa nasil bir kanunki bu evladı evlatlıktan soy kütüğünden çıkaramıyoruz. Lütfen açıklarmısınız bu kızla yasa polis baş edemiyorsa aile nasıl başedip bundan kurtulacak? Defalarca ihpar edildiği halde emniyetbile suçustuyapamıyor söyleyin aile illa bukızı vursunmu kanunyasa nederbuduruma ?
Dava açın, nüfusunuzdan çıkaramadığınız zaman kararı veren hakime bu soruları sorabilirsiniz.
Nasılyani mehmetbey anlamadım biraz açırmısınız nasıl bir dava açmamızgerek şahsimi yoksa nufustan çikarma davadımı affedin bu işlerden anlamıyoruz anladak sizlerden bilgi edinmeye çalışmazdık . Malum avukatların hiç vaktiyok benimde bir avukatımvar ulaşmak soru’sormak imkansız. Bize biryol gösterirmisiniz şuan evimize kızla ilgili açılmış davalar geliyor kız başka adreslerde evlilikdışı ilişkide olduğu kişilerle yaşıyor her işlediği suçuncezadı adresimize elimize tutuşturuluyor. Şütfen bize nasılbiryol çizeceğimiz’konusunda yardımcı olurmusunuz. Teşekkürederim.
Merhaba,
Nesebin reddi davası açılmalıdır.
Merhaba Mehmet Emre bey ,
Almanya’da yaşıyorum ve eski eşimden 2008 senesinde boşandık . Boşanma davasının üstünden 300 gün geçmeden eski eşim başka birinin çocuğunu doğurdu . Çocuğun yasal olarak benim üstümde olduğunu yeni öğrendim ama çocuğun Türk kimliği henüz yok benden kimlik çıkarmamız için konsolosluğa gelmemi istiyor . Çocuğun babası çocuğu kabul ediyor . Şimdi bizim Nasıl bir dava açmamız gerek ? Soybağıred davası mı yoksa nüfüskaydı düzeltme davası mı ? Kimlik çıkarmamızın dava açısından bir zorluk çıkar mı ? Şimdiden çok teşekkürler .
Merhaba,
Soybağının reddi davası açmanız gerekiyor.
Merhaba
Altı yaşında bir çocugum var eşimin beni aldattığını düşünüyorum. Özel bir sağlık kuruluşunda DNA testi yaptırıp şüphelerim doğru ise boşanma ve tazminat davası açabilirmiyim.
Teşekürler
Merhaba,
Şüpheleriniz doğru ise tabii ki boşanma davası açabilirsiniz.
Merhaba,
Yapmanız gereken bir avukat tutmak olmalı.
İyi günler babam bana babalık yapmıyor ve cok kötü şeyler yaşandı istemiyorum onun babam olarak yazmasını kütüğümden sildirebikirmiyim. Beni dedemler büyüttü onun soyadını ve onun adını yazdırmak istiyorum bunun hakkında bilgi verir misiniz
Merhaba,
Biyolojik babanız ise nüfusundan çıkamazsınız. Ancak soyadınızı değiştirebilirsiniz, onda dahi nüfus kayıtlarında babanızın kim olduğu değişmeyecektir.
18 yaşındayım babam tarafından evlatlıktan reddedildim geçmişte anneme ve bana şiddet uyguluyordu daha doğrusu çocukken ama boşanalı bi 12 sene olmuştur herneyse bqbalık görevlerini yerine getirmiyor üstelik kendinden 20yaş küçük biriyle evli ve ben böyle bir adama baba demek istemiyorum zaten reddedildim üstelik nafaka yada benimle ve kardeşimle ilgilenmiyor bu adamı babalıktan reddetmek istiyorum mümkün mü
Merhaba,
Biyolojik babanızı reddetme imkanınız bulunmamaktadır. Ancak babanız sizi mirasından men edebilir, onun da 2 sınırlı hali vardır.
Merhaba amcami akrabaliktan nasıl red ederim.
Merhaba,
Hukukumuzda maalesef böyle bir dava imkanı yoktur.