Günümüzde pek çok kişi, nüfusa geç kaydedilmekte veya erken kaydedilerek gerçek kayıtlarda gerçek yaşlarını görememektedirler. Bu husus kişileri yaşantılarında dönem dönem zorluklar çıkarabilmektedir. Nitekim yakın geçmişte bedelli askerlik imkanın verilmesiyle birlikte gerçek yaşı nüfusta yazmayan kişiler sorun yaşamış ve bedelli askerlik imkanından faydalanamamıştır. İşte bu nedenle yaş değişikliği davaları önem arz etmektedir.
Gerek eğitim ve öğretim hayatı bakımından gerekse de devlete bağlı kurumlarda yer alma bakımından yaş hususu önem taşımaktadır. Yaş küçültme ve yaş büyütme hususlarını aynı başlık altında incelememizin sebebi ikisinin de aynı kurallara tabi olması ve yargının her iki dava çeşidini de birlikte ele almasıdır.
Yaş Değişikliği Davasında Hukuki Düzenleme
İsim değişikliğine yönelik hukuki düzenleme Türk Medeni Kanunu’nda yer alsa da yaşın değiştirilmesi, küçültülmesi ve büyütülmesine yönelik düzenleme Nüfus Kanunu’nda yer almaktadır. Bu maddeye göre :
‘ Yaş, ad, soyadı ve diğer kayıt düzeltme davaları ilgilinin oturduğu yer asliye hukuk mahkemesinde Cumhuriyet savcısı ve nüfus baş memuru veya nüfus memuru huzuruyla görülür ve karara bağlanır. Bu davalar düzeltmeyi isteyenlerle, ilgili resmi dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet Savcıları tarafından açılabilir ve dinlenecek tanıklar, resmi kayıt örnekleri ve belgelerle ispat olunur. Şu kadar ki; ilgilinin görünüşü davayı yalanlayıcı olmaması şarttır. Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümlerine göre ceza mahkemelerinde yapılacak yaş düzeltmesi işlerinde de nüfus baş memuru veya nüfus memuru taraf olarak bulunurlar. Mahkeme kararına karşı taraflar Yargıtay’a başvurabilirler.
Yaş, ad, soyadı ve kayıt düzeltmesi hakkındaki mahkemeden verilen kararlar kesinleştikten sonra ilgilinin aile kütüne geçirilir. Ad ve soyadının değiştirilmesi, din değiştirme suretiyle de olsa mahkeme kararıyla yapılır. Adlarını değiştirenlerin aile kütüğünde yazılı çocukların baba veya ana adları, soyadlarını değiştirenlerin yalnız eşiyle reşit olmayan çocuklarının soyadları birlikte değiştirilir. Yaş düzeltme davası ancak bir defa açılabilir. Yaş, ad, soyadı değiştirenler askerlik ödevliliği içinde iseler yapılan düzeltmeler nüfus idarelerince on beş gün içinde askerlik şubelerine de bildirilir. ’ denilmiştir. Hukuki düzenleme bu olmakla beraber yerleşmiş içtihatlar doğrultusunda mahkemelerin dikkat edeceği kurallar söz konusudur. Bunlara aşağıda değineceğiz.
Yaş Değişikliği Davasında Mahkemenin Aradığı Şartlar
Mahkemece yaş değişikliğine karar verilebilmesi sıkı şartlara tabi tutulmuştur. Bu şartları kısaca sayacak olursak :
- Hastanede veya doğum evinde doğmuş olmamalı
- Dış görünüş, beyan edilen yaşa uygun olmalı
- Beyan edilen yaşta bir kardeş bulunmamalıdır.
Kanunun ve mahkemelerin aradığı şartlar bunlar olup bu şartları değerlendirmek gerekirse;
Hastane – Doğumevi: Yaş değiştirmek isteyen şahıs, herhangi bir hastane veya doğumevinde doğmuş olmamalıdır. Bu aradaki şart, şahsın doğumunu belgeleyen herhangi bir resmi evrakın olmaması halidir. Şayet doğuma ilişkin resmi bir evrak söz konusu ise mahkeme bu evraka bağlı kalıp davanın reddine karar verecektir. O nedenle yaş değişikliği için resmi bir kurum veya kuruluşta doğmuş olmama ilk şarttır.
Dış Görünüş: Yaş değiştirmek isteyen şahıs, beyan ettiği asıl yaşın görüntüsüne uygun olmalıdır. Şayet o yaştaki birisinin dış görünüşüne sahip olmayan birisini beyanını mahkeme dikkate almayacak ve yalan beyan dolayısıyla kanaat oluşturamayacaktır. Böylelikle açılmış olan dava reddedilecektir. Beyan edilen yaş şayet 1-2 yaş büyük veya küçük ise mahkeme açısından pek bir sorun teşkil etmeyecektir.
Kardeş Şartı: Şayet, davacının beyan ettiği yaşta bir başka kardeşinin mevcut olması davanın reddini gerektirecektir. Nitekim annenin gebe kalma ve gebelik süresi dikkate alınacağından aynı süreç içerisinde iki kişinin doğumunun gerçekleşmesi mantık kurallarıyla bağdaşmayacağından ötürü davanın reddine karar verilecektir. İşbu nedenle beyan edilen yaşta bir kardeşin bulunmaması gerekmektedir.
Yaş Değişikliği Davasında Kemik Radyolojisi
Yaş değiştirme davaları görülürken ilgili mahkeme, davacının kemik yaşının tespitini isteyebilir. Adli Tıp Kurumu aracılığıyla şahsın kemik yaşının tespiti gerçekleştirilir ve kemik yaşına göre mahkeme davacının talebini ret veya kabul eder. Fakat kemik yaşı tespiti yalnızca 22-25 yaşa kadar gerçekleştirilebilmekte, bu yaştan sonra kemiklerin gelişim göstermemesi nedeniyle yaş tespiti imkanı kalmamaktadır.
Yaş Değişikliği Davasında Dava Süreci
Yaş değiştirme ( Yaş düzeltme, yaş küçültme, yaş büyütme) davalarında dava süreci şu şekilde ilerlemektedir :
- Talep sahibinin yaş değişikliği şartlarını taşıyıp taşımadığının tespiti
- Şartların varlığı halinde avukata vekaletname çıkarılması
- Bildirilen 2 tanıkla birlikte davanın açılması
- Duruşma günü tanıkların beyanı ve mevcut delillerle birlikte Mahkemenin yaş değişikliğine hükmetmesi
- Gerekçi kararın yazımı
- Kararın mahalli bir gazetede ilanı
- Mahkeme kararının kesinleşmesi.
Yaş Değiştirme Davası Yargılama Süresi
Yaş değiştirme davalarında süreç bu şekilde ilerlemekte olup dava süresi 4-6 ay arasıdır. Nitekim bu süre mahkemenin yoğunluğuna göre değişebilmektedir. Bunun yanı sıra şayet mahkeme kemik yaşı tespiti talep ederse dosyanın Adli Tıp Kurumuna gitmesi dolayısıyla süreç daha da uzayacaktır.
Yaş Değiştirme Davası Görevli ve Yetkili Mahkeme
Yaş değişikliği davalarında dava, doğru yerde ve doğru mahkemede açılmalıdır. Nitekim yetkisiz ve/veya görevsiz bir mahkeme açılmış olan dava, mahkeme hakimi tarafından reddedilecek, davacı taraf için maddi külfet ve zaman kaybına yol açacaktır. İşte bu nedenle bu hususlara dikkat edilmeli, mümkün olduğu ölçüde yaş değişikliği davalarında hukuki yardıma başvurulmalıdır.
Nüfus Davalarına ilişkin yazılarımıza buradan ulaşabilirsiniz.
Nüfus Hizmetleri Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Merhabalar ;
Nüfüsa yaşım 2 yaş küçük yazılmış kimlik yaşım 1988 hastane kaydı yok herhangi bir doğum kaydı bulunmamaktadır. Bana bir yol gösterirseniz sevinirim. Iyi çalışmalar şimdiden teşekkür ederim.
Merhaba,
Yaşınız henüz küçük olduğu için kemik yaşı tespitiniz yapılacaktır. Mahkeme de kemik yaşı tespitinize göre karar verecek ve yaş değişikliği talebinizi buna göre değerlendirecektir.
Merhabalar Mehmet bey,ben 84 dogumluyum ve yaşımı küçültmek istiyorum aslında 2 kardeş olarak küçültmek istiyoruz,bizden küçük kardeşimiz yaşını küçülttü bizde dava açalım dedik ancak herkes kaybedersiniz diyor,babamızı şikayet etsek kardeşlet olarak yaşımızı düzeltmek için ,yaş küçültme yapılabılınırmu
Merhaba,
Detaylı bir mail atabilirseniz yardımcı olabiliriz. Mail adresimiz : info@emreulusoy.av.tr
İyi günler kimlikte yaşım 21.03.1983 fakat doğum tarihim tam ay ve gün bilinmemekle birlikte 1987 doğumluyum belirtilen tarihte hastanede doğum yapan bi kardeşim olmuş ve ona kimlik çıkarılmış fakat kardeşim annem bana hamile iken vefat etmiş bana yeni kimlik çıkarmamışlar ve o kimlikle hayatıma devam ettim benim doğumum evde olmuş şuan yaşımı küçültmek istiyorum Gaziantep’den yaşıyprım ve eminim ki kemik yaşımda gerçek yaşımı gösterecektir ve dış görünüş olarakta 25 yaşında göstermekteyim bu davayı açmam aileme bi yasal yükümlülük getirirmi ve kazanma ihtimalim varmı yardımcı olursanız sevinirim.
Saygılarımla
Merhaba,
Ailenizin tabii ki yasal bir yükümlülüğü mevcut. Savcılık bununla ilgili gerekli soruşturmayı yapacaktır. Siz ise yaş değişikliği ile birlikte nüfus kayıtlarının düzeltilmesi davası açmalısınız.
sayın mehmet bey benim gereçek yaşım 17 amababam beni 15 yadımış benim için bu 2 yaş çok onemli nasıl bir yol izlmeliyim vede ne kadara mal olur bana bu şimdi den tşk ediyorum
Merhaba,
Yaş değişikliği davası açmanız gerekmektedir. Vekalet ücreti konusunda burada bilgi verememekteyiz. İnternet sitemizde yer alan iletişim bölümünü doldurmanız halinde sizinle irtibata geçebiliriz.
Merhabalar ben normalde 30.06.1996 doğumluyum ama beni 1998 doğumlu yazdirmislar bunu degistirme şansım var mı varsa nasıl hastanede dogmadim ayrica
Merhaba,
Yaş değişikliği davası açmanız gerekmektedir. Kemik yaşı tespitinizle birlikte mahkeme talebinizi uygun görürse yaş değiştirme isteğiniz mahkemece kabul edilecektir.
merhabalar benim size sorum olacaktı.
Ben (ocak 1 1992) doğumluyum ama kimlikte 5 ekim 1992 yazdırmış ,kardeşim ise 21 ocak 1993 doğumlu işte bu sebepten dolayı biz kendimiz hiçbir müdahalede bulunmadan adliye bize kağıt gönderdi ve dava açmış bize.kardeşimin doğum belgesi var ama benim yok evde doğmuşum.dava sonunda benim yaşımı büyüttüler yılını değiştirdiler size sorum şu gün değişikliği yapılamıyor mu?.diğer sorum ise şu bu kez ben dava açabilir miyim yaş küçültme davası falan . ben şimdi hiç bir haktan yararlanamıyorum önüme sürekli engeller çıkıyor.
yardımcı olursanız sevinirim şimdiden teşekkürler…
Merhaba,
Nüfus kayıtları da kamu düzeninden olduğu için Savcılık Makamı bu hususta dava açmıştır. Siz dava sürecinde gerçek doğum tarihinizi beyan etmiş iseniz değişiklik bu beyana göre gerçekleştirilebilirdi. İlgili dosyayı görmeden yaş değişikliği için sizlere bilgi vermemiz sağlıklı olmayacaktır.
ben hastanede dogdum fakat babam beni küçük yazdırmıs ne yapmalıyım
Merhabalar
Ben nüfusta 05.05.1975 doğumlu görünüyorum.oysa gerçekte 30.09.1977 doğumluyum.ben köyde doğdum doğum kaydım yok.benden önce doğup ölen ablamın kimligini benimmiş gibi göstermişler.ben öğretmenim yaşa takıldığım için atanamıyorum.yaşımı küçültmek için dava açarsam kazanabilirmiyim ve bu dava şubat 2015 ten önce sonuçlanır mı .yardımcı olursanız sevinirim şimdiden teşekkür ederim .
Merhaba sorunum şu nisan 94 doğumluyum kimlikte annemin dediğine göre hastanede doğmuşum halen hastane kayıtları muvcutmudur ben bedelli askerlik için 4 yaş büyütmek istiyorum görünüş itibariyle 26 27 gösteriyorum ne yapmam lazım
Merhaba kolay gelsin
Ben 16 Mayıs 1990 doğumluyum ve evde doğmuşum ama babam benı 16 Mayıs 1991 yılında kayıt ettırmıs ve kımlıgım oyle cıkmıs ve suankı torba yasasındakı 25 yas durumundan 1 seneyle kacırıyorum bunun ıcın nasıl bı yol ızlemelıyım yaşımı 1 yas buyutmek ıstıyorum sımdıden tesekkurler
Merhaba. ben 1988 doğumluyum. Bedelli askerlik için riske girmemek adına yaşımı büyütmek istiyorum. 1986 yapmak istiyorum. Acaba bu mümkün mü? Neler yapmalıyım?