Günümüzde pek çok kişi, nüfusa geç kaydedilmekte veya erken kaydedilerek gerçek kayıtlarda gerçek yaşlarını görememektedirler. Bu husus kişileri yaşantılarında dönem dönem zorluklar çıkarabilmektedir. Nitekim yakın geçmişte bedelli askerlik imkanın verilmesiyle birlikte gerçek yaşı nüfusta yazmayan kişiler sorun yaşamış ve bedelli askerlik imkanından faydalanamamıştır. İşte bu nedenle yaş değişikliği davaları önem arz etmektedir.
Gerek eğitim ve öğretim hayatı bakımından gerekse de devlete bağlı kurumlarda yer alma bakımından yaş hususu önem taşımaktadır. Yaş küçültme ve yaş büyütme hususlarını aynı başlık altında incelememizin sebebi ikisinin de aynı kurallara tabi olması ve yargının her iki dava çeşidini de birlikte ele almasıdır.
Yaş Değişikliği Davasında Hukuki Düzenleme
İsim değişikliğine yönelik hukuki düzenleme Türk Medeni Kanunu’nda yer alsa da yaşın değiştirilmesi, küçültülmesi ve büyütülmesine yönelik düzenleme Nüfus Kanunu’nda yer almaktadır. Bu maddeye göre :
‘ Yaş, ad, soyadı ve diğer kayıt düzeltme davaları ilgilinin oturduğu yer asliye hukuk mahkemesinde Cumhuriyet savcısı ve nüfus baş memuru veya nüfus memuru huzuruyla görülür ve karara bağlanır. Bu davalar düzeltmeyi isteyenlerle, ilgili resmi dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet Savcıları tarafından açılabilir ve dinlenecek tanıklar, resmi kayıt örnekleri ve belgelerle ispat olunur. Şu kadar ki; ilgilinin görünüşü davayı yalanlayıcı olmaması şarttır. Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümlerine göre ceza mahkemelerinde yapılacak yaş düzeltmesi işlerinde de nüfus baş memuru veya nüfus memuru taraf olarak bulunurlar. Mahkeme kararına karşı taraflar Yargıtay’a başvurabilirler.
Yaş, ad, soyadı ve kayıt düzeltmesi hakkındaki mahkemeden verilen kararlar kesinleştikten sonra ilgilinin aile kütüne geçirilir. Ad ve soyadının değiştirilmesi, din değiştirme suretiyle de olsa mahkeme kararıyla yapılır. Adlarını değiştirenlerin aile kütüğünde yazılı çocukların baba veya ana adları, soyadlarını değiştirenlerin yalnız eşiyle reşit olmayan çocuklarının soyadları birlikte değiştirilir. Yaş düzeltme davası ancak bir defa açılabilir. Yaş, ad, soyadı değiştirenler askerlik ödevliliği içinde iseler yapılan düzeltmeler nüfus idarelerince on beş gün içinde askerlik şubelerine de bildirilir. ’ denilmiştir. Hukuki düzenleme bu olmakla beraber yerleşmiş içtihatlar doğrultusunda mahkemelerin dikkat edeceği kurallar söz konusudur. Bunlara aşağıda değineceğiz.
Yaş Değişikliği Davasında Mahkemenin Aradığı Şartlar
Mahkemece yaş değişikliğine karar verilebilmesi sıkı şartlara tabi tutulmuştur. Bu şartları kısaca sayacak olursak :
- Hastanede veya doğum evinde doğmuş olmamalı
- Dış görünüş, beyan edilen yaşa uygun olmalı
- Beyan edilen yaşta bir kardeş bulunmamalıdır.
Kanunun ve mahkemelerin aradığı şartlar bunlar olup bu şartları değerlendirmek gerekirse;
Hastane – Doğumevi: Yaş değiştirmek isteyen şahıs, herhangi bir hastane veya doğumevinde doğmuş olmamalıdır. Bu aradaki şart, şahsın doğumunu belgeleyen herhangi bir resmi evrakın olmaması halidir. Şayet doğuma ilişkin resmi bir evrak söz konusu ise mahkeme bu evraka bağlı kalıp davanın reddine karar verecektir. O nedenle yaş değişikliği için resmi bir kurum veya kuruluşta doğmuş olmama ilk şarttır.
Dış Görünüş: Yaş değiştirmek isteyen şahıs, beyan ettiği asıl yaşın görüntüsüne uygun olmalıdır. Şayet o yaştaki birisinin dış görünüşüne sahip olmayan birisini beyanını mahkeme dikkate almayacak ve yalan beyan dolayısıyla kanaat oluşturamayacaktır. Böylelikle açılmış olan dava reddedilecektir. Beyan edilen yaş şayet 1-2 yaş büyük veya küçük ise mahkeme açısından pek bir sorun teşkil etmeyecektir.
Kardeş Şartı: Şayet, davacının beyan ettiği yaşta bir başka kardeşinin mevcut olması davanın reddini gerektirecektir. Nitekim annenin gebe kalma ve gebelik süresi dikkate alınacağından aynı süreç içerisinde iki kişinin doğumunun gerçekleşmesi mantık kurallarıyla bağdaşmayacağından ötürü davanın reddine karar verilecektir. İşbu nedenle beyan edilen yaşta bir kardeşin bulunmaması gerekmektedir.
Yaş Değişikliği Davasında Kemik Radyolojisi
Yaş değiştirme davaları görülürken ilgili mahkeme, davacının kemik yaşının tespitini isteyebilir. Adli Tıp Kurumu aracılığıyla şahsın kemik yaşının tespiti gerçekleştirilir ve kemik yaşına göre mahkeme davacının talebini ret veya kabul eder. Fakat kemik yaşı tespiti yalnızca 22-25 yaşa kadar gerçekleştirilebilmekte, bu yaştan sonra kemiklerin gelişim göstermemesi nedeniyle yaş tespiti imkanı kalmamaktadır.
Yaş Değişikliği Davasında Dava Süreci
Yaş değiştirme ( Yaş düzeltme, yaş küçültme, yaş büyütme) davalarında dava süreci şu şekilde ilerlemektedir :
- Talep sahibinin yaş değişikliği şartlarını taşıyıp taşımadığının tespiti
- Şartların varlığı halinde avukata vekaletname çıkarılması
- Bildirilen 2 tanıkla birlikte davanın açılması
- Duruşma günü tanıkların beyanı ve mevcut delillerle birlikte Mahkemenin yaş değişikliğine hükmetmesi
- Gerekçi kararın yazımı
- Kararın mahalli bir gazetede ilanı
- Mahkeme kararının kesinleşmesi.
Yaş Değiştirme Davası Yargılama Süresi
Yaş değiştirme davalarında süreç bu şekilde ilerlemekte olup dava süresi 4-6 ay arasıdır. Nitekim bu süre mahkemenin yoğunluğuna göre değişebilmektedir. Bunun yanı sıra şayet mahkeme kemik yaşı tespiti talep ederse dosyanın Adli Tıp Kurumuna gitmesi dolayısıyla süreç daha da uzayacaktır.
Yaş Değiştirme Davası Görevli ve Yetkili Mahkeme
Yaş değişikliği davalarında dava, doğru yerde ve doğru mahkemede açılmalıdır. Nitekim yetkisiz ve/veya görevsiz bir mahkeme açılmış olan dava, mahkeme hakimi tarafından reddedilecek, davacı taraf için maddi külfet ve zaman kaybına yol açacaktır. İşte bu nedenle bu hususlara dikkat edilmeli, mümkün olduğu ölçüde yaş değişikliği davalarında hukuki yardıma başvurulmalıdır.
Nüfus Davalarına ilişkin yazılarımıza buradan ulaşabilirsiniz.
Nüfus Hizmetleri Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
merhabalar dogumevi ve ya hastane kayıtları yok 24.07.1992 kimlik yaşım ama yaşımı büyütmek istersem yani 1989 dış görünüş olarak da uyum göstermekteyim ne yapmam lazım
ve bedelli askerlikten yararlanabilirmiyim
Yaş değişikliği askerlik için veya bedelli askerlik için bir etki etmez.
Merhaba,
Nüfus kayıtlarınızı incelemeniz gerekmektedir. Nüfusa beyan edilen bilgilere göre değişiklik yapılabilir. Keyfi bir değişiklik yapamazsınız.
Merhaba , ben kimlikte 01.01.2000 doğumluyum . hastanede dogmadim , evde dogdum . kimlikte yanlıs yazilmis dogum tarihim , onu 01.12.1998 yapabilir miyim , yasimdanda bayaa fazla buyuk gosteriyorum . kimlikte kücük yazilmisim kimlik yasitlarimdan bayaa olgun gosteriyorum , kemiklerimde geliskin ve sakalliyim .
Merhaba,
Adli Tıp’tan gelecek kemik yaşı tespitiniz sonucunda mahkeme karar verecektir. Olgun görünmüş olsanız da kemik yaşınız görüntünüzle bağdaşmayabilir. Dava açıp raporların nasıl geleceği önem taşır.
Gercek dogum tarihim 01.12.1999 peki duzeltebilir miyim
1985 doğumluyum 1983 olarak kayda geçmiş 4 yaşımdayken kimlik çıkmış evde doğmuşum sonuç alabilirmiyim sn avukat
Evraklarınızı inceledikten sonra bu hususta bir yorum yapabiliriz. Bahsettiğiniz gibi bir durum söz konusu ise değişiklik gerçekleşecektir.
ben yaşımı küçültmek istiyorum 1983 doğumluyum iş dolayısıyla bazı durumlarda yaş engeline takılıyorum ben yaşımı 1986 olarak değiştirebilirmiyim ben yaşımı göstermiyorum 24-25 yaşında gösteriyorum lütfen bana yardımcı olurmusunuz
Keyfi olarak yaş değişikliği yapamazsınız. Evraklarızın değiştirmek istediğiniz yaşınız ile uyuşması gerekir.
ben normalde 25 kasım 1996 doğumluyum fakat kimlikte 1 şubat 1998 yazıyor kimlik yaşımı düzeltmek istiyorum hemen her alanda zorluk yaşıyorum üniverste kaydında iş başvurularında 1 yıl sonra düğünüm olacak kimlik yaşım küçük olduğu için resmi nikah olmaz diye duydum ne yapabilirim ne kadar zamanımı alır herhangi bi ödemesi varmı….. çok teşekkür ederim şimdiden
Merhaba,
Evraklarınızı tarafımıza ulaştırabilirseniz sizlere yardımcı olabiliriz.
peki bu dava bana ne kadara mal olur
MERHABA MEHMET BEY ,
KİMLİK YAŞIM 16, BEN FUTBOL KULÜBÜ ALT YAPILARINDA OYNUYORUM. DOĞUM TARİHİMDE 27.11.1998 2 AY İÇİN U/17 DE OYNUYORUM.
YAŞIMI KÜÇÜLTMEK İSTİYORUM, . ACABA BU MÜMKÜN MÜ ? FUTBOLCU OLMAK EN BÜYÜK HAYALİM ONUN PEŞİNDEN KOŞMAK İSTİYORUM. BU ARADA HASTENEDE DOĞMUSUM
Merhaba,
Keyfi bir şekilde yaş değişikliği yapılması imkansız. Hele ki sizin gibi yaşı küçük olup kemik yaşı tespitinde evrakları açıkça belirli olacak kişiler için. Bilginize.
Benim kanser hastası bir annem var ben anneme bakmak için aaskere geç gitmek istiyorum.
ve 20.05.1998 dogumluyum yaşımı 2000 dogumlu yapmak istiyorum ve bu kemik testinde gerçek yaşım çıkarsa yaşımı küçültürler mi ?
Merhaba,
Bu şekilde keyfi bir değişiklik yapılmamaktadır.
Avukat bey ben 05.08.1989 doğumluyum bedeli askerlikten yararlanmak için 2 yıl yaşımı büyütmek istiyorum. Hastanede dogmadım o yaşta kardesmde yok tek sıkıntım anne ve babamın evlilik tarihi benim dogumumdan bir yıl önce olması yardımcınolyrmusunuz acil bir durum söz konusu.
Merhaba,
Hastane veya doğumevi kaydı olmaksızın 02.02.1986 doğumluyum fakat kimlikte 03.03.1987 yazmakta, bedelli askerlikten yararlanmak istiyorum. Yaşımı büyütebilmem için ne yapmalıyım? Bu işlem zaman olarak ne kadar sürer?
Resmi Hastane kaydınız var ise bedelli askerlik imkanından faydalanabilirsiniz. Aksi halde mümkün değildir.
Merhaba…bedelli askerlikte yaş sınırı 87 ve öncesinde doğmuş olmak şartı var.doğum tarihimi 87 olarak değiştirmek istiyorum. ne yapmam gerekli ?
Resmi Hastane kaydınız var ise bedelli askerlik imkanından faydalanabilirsiniz. Aksi halde mümkün değildir.
Yurtdışı doğumluyum. Hastane kaydım Turkiyede yok. Yaşımı 1 yaş büyütmek istiyorum. Mümkün olur mu ? Bedelliden yararlanabilir miyim ?
Resmi Hastane kaydınız var ise bedelli askerlik imkanından faydalanabilirsiniz. Aksi halde mümkün değildir.
Kimlik yasim 08.07.89 olarak gorynuyor,evde dogmusum
Yasimi bugün tarihli bedelli aciklamasina uygun hale getrmem gerekiyor,evin en buyuguyum bunu halledebilcek birini bulursam, bedelliye ödeyeceğim tutar kadar para oderim .
Resmi Hastane kaydınız var ise bedelli askerlik imkanından faydalanabilirsiniz. Aksi halde mümkün değildir.