Türk Medeni Kanunu’na göre, evlilik birliği içinde veya evliliğin sona ermesinden başlayarak 300 gün içinde doğan çocuğun babası kocadır. Buna hukukta “Babalık Karinesi” denir. Ancak biyolojik gerçeklik her zaman resmi kayıtlarla örtüşmeyebilir.
Eğer resmi nikahlı koca, çocuğun biyolojik babası değilse; bu yanlış kaydın düzeltilmesi için açılması gereken dava Soybağının Reddi Davasıdır. 2013 yılından beri sitemizde yer alan bu rehberi, Anayasa Mahkemesi’nin hak düşürücü sürelerle ilgili verdiği güncel iptal kararları ve 2025 yılı uygulamaları ışığında yeniledik.
Soybağının Reddi Davasını Kimler Açabilir?
Bu dava, babalık karinesini çürütmek amacıyla açılır. Kanun koyucu dava açma hakkını sınırlı kişilere tanımıştır:
- Koca: Çocuğun kendisinden olmadığını iddia eden koca, ana ve çocuğa karşı bu davayı açabilir.
- Çocuk: Çocuk da ergin olduktan sonra bu davayı açma hakkına sahiptir.
- Diğer İlgililer (İstisnai Durum): Koca dava açmadan ölürse, gaipliğine karar verilirse veya ayırt etme gücünü kaybederse; kocanın altsoyu, ana-babası veya baba olduğunu iddia eden kişi de belirli süreler içinde dava açabilir.
Önemli: Annenin doğrudan “soybağının reddi davası” açma hakkı yoktur. Anne, bu davada genellikle davalı (karşı taraf) konumundadır.
Babalık Davası ile Karıştırılmamalıdır
Hukuki süreçlerde en sık yapılan hata, bu davanın babalık davası ile karıştırılmasıdır.
- Soybağının Reddi: Mevcut olan yasal baba-çocuk bağını koparmak için açılır.
- Babalık Davası: Nüfusta babası belli olmayan çocuk ile biyolojik baba arasında bağ kurmak için açılır.
Eğer amacınız, nüfusta babası olmayan bir çocuk için babalık hükmü aldırmaksa, Babalık Davası ve Şartları konulu yazımızı incelemelisiniz.
Hak Düşürücü Süreler (2025 Güncel Durum)
Soybağının reddi davasında süreler kamu düzenine ilişkindir ve hakim tarafından kendiliğinden dikkate alınır. Ancak Anayasa Mahkemesi (AYM), katı süre kurallarını “hak arama hürriyeti” kapsamında esneten kararlar vermiştir.
- Koca İçin Süre: Koca, doğumu ve çocuğun kendisinden olmadığını öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde dava açmalıdır. Daha önce uygulanan “doğumdan itibaren 5 yıl” sınırı, haklı bir sebep varsa (örneğin kısırlık raporunun geç alınması, yurtdışında olma vb.) esnetilebilmektedir.
- Çocuk İçin Süre: Çocuk, ergin olduğu tarihten (18 yaş) itibaren 1 yıl içinde dava açabilir. Ancak AYM kararlarıyla, çocuğun biyolojik gerçekliği öğrenmesinin ergin olduktan çok sonra gerçekleşmesi durumunda da dava açabilmesinin önü açılmıştır.
İspat Yükü ve DNA Testi
Soybağının reddi davalarında en önemli delil DNA Testidir.
- Evlilik İçinde Ana Rahmine Düşme: Çocuk evlilik devam ederken ana rahmine düşmüşse, davacı kocanın “baba olmadığını” ispatlaması gerekir.
- Evlilik Öncesi veya Ayrılık Sırası: Çocuğun evlilik öncesinde veya eşlerin ayrı yaşadığı dönemde ana rahmine düştüğü ispatlanırsa, babalık karinesi zayıflar.
Mahkeme, Adli Tıp Kurumu veya yetkili hastanelerden alınacak DNA raporu ile biyolojik bağın olup olmadığını kesin olarak tespit eder.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“Soybağının reddi davaları, sonuçları itibarıyla miras hukukunu ve nüfus kayıtlarını kökten değiştiren davalardır. Davanın kabulü halinde çocuk, kocanın nüfusundan düşer ve ‘baba hanesi’ boş kalır. Bu aşamadan sonra çocuğun biyolojik babasının üzerine kaydedilmesi için ayrıca bir tanıma işlemi veya babalık davası gerekir.
Müvekkillerimize her zaman uyarımız şudur: Hak düşürücü süreler bu davaların en tehlikeli kısmıdır. ‘Nasıl olsa DNA testi gerçeği ortaya çıkarır’ diyerek süreyi kaçırmak, davanın usulden reddedilmesine neden olabilir. Bu nedenle şüphe oluştuğu anda vakit kaybetmeden hukuki destek alınmalıdır.”
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Soybağının reddi davası nerede açılır?
Görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise davacının veya davalının yerleşim yeri mahkemesidir.
2. Anne çocuğun kocasından olmadığını itiraf ederse dava biter mi?
Hayır, bitmez. Soybağı davaları kamu düzenini ilgilendirdiği için hakimin sadece beyanla yetinmesi mümkün değildir. Annenin itirafı önemli bir delildir ancak mahkeme yine de DNA testi ile maddi gerçeği araştırmak zorundadır.
3. Dava sonucunda çocuğun soyadı değişir mi?
Evet. Dava kabul edilip kesinleştiğinde, çocuk kocanın nüfusundan silinir ve annesinin kütüğüne, annesinin soyadı ile kaydedilir.
4. Koca kısır olduğunu öğrenirse dava açabilir mi?
Evet. Kocanın üreme yeteneğinin olmadığını (kısırlık) gösteren sağlık raporları, davanın en güçlü delillerinden biridir.
5. Soybağının reddi davasında nafaka ödenir mi?
Dava süresince tedbiren nafaka devam edebilir. Ancak davanın sonunda kocanın baba olmadığı anlaşılırsa, nafaka yükümlülüğü sona erer. Hatta koca, bugüne kadar çocuk için yaptığı masrafları ve ödediği nafakaları, “sebepsiz zenginleşme” hükümleri çerçevesinde anneden (veya biyolojik babadan) geri talep etme hakkına sahip olabilir.
Türk Medeni Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
İyi günler Mehmet Bey!
Benim eşimin boşandığı kişinin başka bir adamdan çocuğu dünyaya geldi. Ve Çocuk 300 gün dolmadan dünyaya geldiği için eşimin üzerine kaldı. Yurtdışında mahkeme oldu çocuğun gerçek babasıda çocuğu kabul etti. Ama biz trde mahkeme açmak zorundayiz. Cocuk şuan 10 yaşında sanırım. Ama burda mahkeme olduğu için biz konu kapandı sanıyorduk ama trde çocuk hala eşimin uzerindeymis.Davayı biz açtığımızda ödemek zorunda kalacağımız masraflari anneden geri talep edebiliyormuyuz. Sonucta yurtdışında kaybeden taraf ödüyor. Mahkeme masraflari konusunda bilgilendirirseniz çok makbule geçer. Şimdiden teşekkürler
Merhaba,
Türk Hukukunda dava açılış masrafları davayı açan kişiler tarafından ödenir. Dava sonunda eğer davacı taraf davasında haklı bulunursa ve davayı açarken masrafların karşı taraftan alınmasını talep etmişse mahkeme; kararında dava masraflarının davalı tarafından ödenmesine hükmeder ve dava başında ödenen ücretler davanın kazanılmasıyla birlikte davacıdan geri alınır.
selam. 1995 dogumlu alman vatandsiyim, türk makamlarinda annemin 1990 yilinda bosandigi ilk evliligindeki insanin ismi baba adi olarak geciyor. bunu degistirek icin nasil, ve nerede mahkemeye bas vurmaliyim. almanyadaki mahkeme bitti, baba adi asil babamin ki yaziyo. cevabiniz icin simdiden tesekkürler..
Merhaba,
Bu husus için nüfus kayıtlarının düzeltilmesi davası açmanız gerekiyor. Davanız konusunda tarafımızdan hukuki destek istiyorsanız lütfen iletişim bölümünden bize mail atınız : http://www.emreulusoy.av.tr/iletisim
MERHABA
Soy bağı reddi davası en kısa nasıl sonuçlanır. Bana söylenen annenin kan örneği vermezse polisin devreye gireceği ve kararın daha kısa zamanda sonuçlanacağı söylendi bu doğrumu ve daha kısa zamanda nasıl sonuçlanır taraflar anlaşsa kan almaya yani DNA testine gerek var mı yinede fikirlerinizle yardımcı olursanız sevinirim
Merhaba,
Davanın kısa sonuçlanması diye bir husus maalesef Türkiye’de yok. Normal dava prosedürü ne ise o uygulanır.
davanın bir ay içerisinde sonuçlanması için dava karşılıklı olması gerekiyormuş avukatın dediğine göre anne de davacı olması gerekiyormuş bu doğrumu benim bildiğim kadarıyla annenin davacı olma durumu yok ama dilekçe yada başka bir prosödür mü var acaba fikirlerinizle yardımcı olursanız sevinirim
Merhaba ben 36 yaşındayım.2007 yılından beri annemin emekli maaşını alıyorum.Dini nikahla beraberliğim vardı. 2010 yılında beraberliğimden oğlum oldu. Oğlum benim nüfusumda kayıtlı. Babası üstüme alacağım dedi. Nüfusunu üstüne almadı. Sonra bıraktı. Babalık davası açsam maaşım kesilir mi??
Merhaba,
Maaşınızın kesilmesine yönelik hukuki bilgi veremeyiz. SGK’ya başvurup öğrenebilirsiniz.
Merhaba,
Biyolojik babanız ise reddedemezsiniz.
Merhaba. Aile baskısı ile evlenmek zorunda kaldım ve bu evlilik sürecinde sevdiğim kişiden bir çocuğum dünyaya geldi. şuan anlaşmalı olarak boşanmış durumdayız karar temyize gitti ne yazıkki ve temyizin sonuçlanmasını bekliyoruz. bu süreçte resmiyette eşim olan adam soybağı reddi davası açacak ama bu hem maddi hem manevi olarak bizleri yıpratabilir bunun yerine nesebin düzeltilmesi davasını ben kendim açsam hem soy bağı reddini hem babalık davasını tek dava içerisinde halledebilirmiyim ve tanıklar olursa dna testine gerek kalmaksızın dava açabilirmiyim veya tıp fakültesinden dna testi yaptırarak dilekçeme ek olarak sunabilirmiyim en kısa zamanda cevablarsanız çok sevinirim şimdiden teşekkürker cevablarınız için
Merhaba,
Her halükarda DNA testi yapılacaktır.
Merhaba,
Dışarıdan DNA testi yaptırıp mahkemeye ibraz edebilirsiniz.
Merhaba Ben Üvey Babamın soyadını taşıyorum ama görüşmüyoruz, üvey Babamı Reddedebilirmiyim?
Merhaba,
Biyolojik babanızı bulabildiyseniz veya ölü ise mezarını biliyor iseniz dava açabilir, nüfus kayıtlarının düzeltilmesini isteyebilirsiniz.
Biyolojik Babamla 18 yaşımda görüştüm küçüklüğümden beri kendisiyle aynı şehirde yaşıyoruz ama görüşmüyoruz onun damı rızası gerekiyor benim soyismimi değiştirebilmem için sonuçta ben şuan sahip olduğum soyadını aldığımda reşit değildim
Ben ikisiylede görüşmüyrum ve görüşmek istemiyorum ama üvey babamın soyadını taşımak beni çok rahatsız ediyor
Merhaba evlenmeden önce hamile kaldım ve evlendikten 6 ay sonra çocuğumuz oldu.Hemen sonra boşandık.yaklaşık 7 yıl çocuğuma nafaka ödeyen oğlumun babası nesnenin reddi davası açtı.mahkeme dna testi için bizi mahkemeye yönlendirdi. Benim bildiğim kanunen red olunması gereken bir dava avukatım yok lütfen ne yapmalıyım yardımcı olur musunuz
Merhaba,
Babanın açtığı davada herhangi bir sıkıntı yok. Bir avukat tutmanızda fayda olacaktır.
ben nilahsız bir çocuk yaptım çocugun babası doğumdan sonra nikah yapıcağımızı söyledi fakat aramızda resmi bir nikah olmadı başka kadınlardanda 3tane daha çocuğu olduğunu öğrendim çocuğum dünyaya gelmesinin 15 gün ardından bizi terk etti bende ailemle kalmaya başladi yaşım 17 9 ayda 18 imi doldurucam nesebi reddi davası açmak istiyorum bunun icin doğru zaman ve doğru yol nedir sizce davayı nasıl alabilirim.
Merhaba,
Açmanız gereken dava babalık davasıdır. Babalık davasına ilişkin yazımızı okumak için tıklayınız : http://www.emreulusoy.av.tr/babalik-davasi
Cocugu olan bir bayanla evlilik yaptim 15yil evli kaldik ve soyadimi verdimm simdi ayrilik asamasindayim ve sayadimdan diger imkanlardan yararlanmasini istemiyorum davami acmaliyim.
Merhaba,
Çocuğu nüfusunuza mı aldınız ? Şayet öyle ise nüfus kayıtlarının düzeltilmesine yönelik dava açmanız gerekmektedir.