Türk Medeni Kanunu’na göre, evlilik birliği içinde veya evliliğin sona ermesinden başlayarak 300 gün içinde doğan çocuğun babası kocadır. Buna hukukta “Babalık Karinesi” denir. Ancak biyolojik gerçeklik her zaman resmi kayıtlarla örtüşmeyebilir.
Eğer resmi nikahlı koca, çocuğun biyolojik babası değilse; bu yanlış kaydın düzeltilmesi için açılması gereken dava Soybağının Reddi Davasıdır. 2013 yılından beri sitemizde yer alan bu rehberi, Anayasa Mahkemesi’nin hak düşürücü sürelerle ilgili verdiği güncel iptal kararları ve 2025 yılı uygulamaları ışığında yeniledik.
Soybağının Reddi Davasını Kimler Açabilir?
Bu dava, babalık karinesini çürütmek amacıyla açılır. Kanun koyucu dava açma hakkını sınırlı kişilere tanımıştır:
- Koca: Çocuğun kendisinden olmadığını iddia eden koca, ana ve çocuğa karşı bu davayı açabilir.
- Çocuk: Çocuk da ergin olduktan sonra bu davayı açma hakkına sahiptir.
- Diğer İlgililer (İstisnai Durum): Koca dava açmadan ölürse, gaipliğine karar verilirse veya ayırt etme gücünü kaybederse; kocanın altsoyu, ana-babası veya baba olduğunu iddia eden kişi de belirli süreler içinde dava açabilir.
Önemli: Annenin doğrudan “soybağının reddi davası” açma hakkı yoktur. Anne, bu davada genellikle davalı (karşı taraf) konumundadır.
Babalık Davası ile Karıştırılmamalıdır
Hukuki süreçlerde en sık yapılan hata, bu davanın babalık davası ile karıştırılmasıdır.
- Soybağının Reddi: Mevcut olan yasal baba-çocuk bağını koparmak için açılır.
- Babalık Davası: Nüfusta babası belli olmayan çocuk ile biyolojik baba arasında bağ kurmak için açılır.
Eğer amacınız, nüfusta babası olmayan bir çocuk için babalık hükmü aldırmaksa, Babalık Davası ve Şartları konulu yazımızı incelemelisiniz.
Hak Düşürücü Süreler (2025 Güncel Durum)
Soybağının reddi davasında süreler kamu düzenine ilişkindir ve hakim tarafından kendiliğinden dikkate alınır. Ancak Anayasa Mahkemesi (AYM), katı süre kurallarını “hak arama hürriyeti” kapsamında esneten kararlar vermiştir.
- Koca İçin Süre: Koca, doğumu ve çocuğun kendisinden olmadığını öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde dava açmalıdır. Daha önce uygulanan “doğumdan itibaren 5 yıl” sınırı, haklı bir sebep varsa (örneğin kısırlık raporunun geç alınması, yurtdışında olma vb.) esnetilebilmektedir.
- Çocuk İçin Süre: Çocuk, ergin olduğu tarihten (18 yaş) itibaren 1 yıl içinde dava açabilir. Ancak AYM kararlarıyla, çocuğun biyolojik gerçekliği öğrenmesinin ergin olduktan çok sonra gerçekleşmesi durumunda da dava açabilmesinin önü açılmıştır.
İspat Yükü ve DNA Testi
Soybağının reddi davalarında en önemli delil DNA Testidir.
- Evlilik İçinde Ana Rahmine Düşme: Çocuk evlilik devam ederken ana rahmine düşmüşse, davacı kocanın “baba olmadığını” ispatlaması gerekir.
- Evlilik Öncesi veya Ayrılık Sırası: Çocuğun evlilik öncesinde veya eşlerin ayrı yaşadığı dönemde ana rahmine düştüğü ispatlanırsa, babalık karinesi zayıflar.
Mahkeme, Adli Tıp Kurumu veya yetkili hastanelerden alınacak DNA raporu ile biyolojik bağın olup olmadığını kesin olarak tespit eder.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“Soybağının reddi davaları, sonuçları itibarıyla miras hukukunu ve nüfus kayıtlarını kökten değiştiren davalardır. Davanın kabulü halinde çocuk, kocanın nüfusundan düşer ve ‘baba hanesi’ boş kalır. Bu aşamadan sonra çocuğun biyolojik babasının üzerine kaydedilmesi için ayrıca bir tanıma işlemi veya babalık davası gerekir.
Müvekkillerimize her zaman uyarımız şudur: Hak düşürücü süreler bu davaların en tehlikeli kısmıdır. ‘Nasıl olsa DNA testi gerçeği ortaya çıkarır’ diyerek süreyi kaçırmak, davanın usulden reddedilmesine neden olabilir. Bu nedenle şüphe oluştuğu anda vakit kaybetmeden hukuki destek alınmalıdır.”
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Soybağının reddi davası nerede açılır?
Görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise davacının veya davalının yerleşim yeri mahkemesidir.
2. Anne çocuğun kocasından olmadığını itiraf ederse dava biter mi?
Hayır, bitmez. Soybağı davaları kamu düzenini ilgilendirdiği için hakimin sadece beyanla yetinmesi mümkün değildir. Annenin itirafı önemli bir delildir ancak mahkeme yine de DNA testi ile maddi gerçeği araştırmak zorundadır.
3. Dava sonucunda çocuğun soyadı değişir mi?
Evet. Dava kabul edilip kesinleştiğinde, çocuk kocanın nüfusundan silinir ve annesinin kütüğüne, annesinin soyadı ile kaydedilir.
4. Koca kısır olduğunu öğrenirse dava açabilir mi?
Evet. Kocanın üreme yeteneğinin olmadığını (kısırlık) gösteren sağlık raporları, davanın en güçlü delillerinden biridir.
5. Soybağının reddi davasında nafaka ödenir mi?
Dava süresince tedbiren nafaka devam edebilir. Ancak davanın sonunda kocanın baba olmadığı anlaşılırsa, nafaka yükümlülüğü sona erer. Hatta koca, bugüne kadar çocuk için yaptığı masrafları ve ödediği nafakaları, “sebepsiz zenginleşme” hükümleri çerçevesinde anneden (veya biyolojik babadan) geri talep etme hakkına sahip olabilir.
Türk Medeni Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Babam benim hakkımda her yerde kotu konusuyor. Babalık vazifesini yapmıyor ne maddi ne manevi olarak. Evde siddet uyguluyor anneme. Babami red etmek istiyorum cunku bana cok fazla zarari dokunuyor is yerimdekilere bile beni kotuluyor babamdir diyip birsey demiyorum. Red davası acabilir miyim?
Merhaba,
Babalığın reddi davası hukukumuzda yoktur.
Merhaba. Babam başka bir kadınla evlendi ve sonra vefat etti. Aradan 8 sene geçti. Kadın başkasından çocuk doğurdu ama sırf babamın maaşı ve sigortası gitmesin diye nikah kıymadı. Ve kadın hala bizim soyadımızı taşıyor. Ben 24 yaşındayım. Manevi dava açsam soyadından düşürebilir miyim ya da maaşını iptal ettirebilir miyim? Bir de dedem yaşıyor, ölünce o kadın dedemin mirasına ortak olabilir mi?
Merhaba,
SGK bu tip durumlarda haksız yere maaş alındığını tespit etmektedir. Şikayetinizi SGK’ya yaparak bu durumun araştırılmasını isteyebilirsiniz. Elinizde delil varsa siz de bunları verebilirsiniz. Örneğin nikah kıyılmadan birisiyle evlilik hayatı yaşadığını gösteren her türlü delili sunabilirsiniz.
Annemle babam 2012 yılında boşandılar 2022 yılına kadar babaanemle yaşadık velayet babamda ama babam baska bi kadınla evli ve bizden ayrı yaşıyo hiç bir şekikde babalığını görmedim aile içi anlaşılmazlık var ve hiç bi şekikde huzur yok hakaret ve agağlanmalar var 18 yaşındayım 4 ay sonra 19 olacam bu süreç geçtikten sora da dawa acabilirmiyim
Merhaba,
Artık reşit olduğunuz için velayet durumu ortadan kalkmaktadır. Babanıza yardım nafakası için dava açabilirsiniz.
Emre Bey Merhaba
Babami, babasi (yani dedem) evlatliktan red etmis 80 li yillarda. Ailede bunun hep yalan iftira oldugu soylenir. Bu davanin incelenmesi, DNA testi talep edilmesi icin dava acabilir miyim
Vaktiniz icin cok tesekkurler
Merhaba,
Evlatlıktan çıkarma hususu nasıl ve ne şekilde gerçekleşmiş bu hususta bilgi verebilirseniz yardımcı olabiliriz.
Kimliğimde ismi yazılı annem ve babam olan kişiler biyolojik ailem değil( ben biyolojik ailemin yanında yaşıyorum) üvey ailemi reddetmek istiyorum, gerek eğitim hayatı gerekse sosyal yaşamımda bir sürü zorluk yaşadım isimlerini ve soyisimlerini kimliğimde bulundurmak istemiyorum. Üvey ailem yurt dışında ama ben hiç gitmedim, Türkiye’de biyolojik ailem ile yaşadım, maddi ve manevi üzerimde hakları yok onların ailem olmadığını küçük yaştan itibaren biliyordum. Yaşım 21(yaşım da yanlış doğrusunu öğrendim aslında 20 yaşındayım gün ay yıl şeklinde hepsini de düzeltmek istiyorum ayrıca) zaman aşımı problemi etkiliyor ama gerek ailemin psikolojik baskısı gerekse üvey ailemin yurt dışında oluşu(onlar Türkiye olmsa dahi davayı açmamda bir sakınca yokmuş bu bilgiye de sahip değildim) beni davayı açma konusunda düşündürdü ve davayı bu yüzden açmamıştım. Resmi dairelerde anne baba adı sorulduğunda doğrusunu bildiğim hâlde mecburen nüfusta kayıtlı olan üvey ailemin adlarını söylemek zorunda kalıyorum, dolayısıyla yalan söylemiş oluyorum bir müslüman olarak yalan söylemek de beni vicdanen rahatsız ediyor, bu şekilde isimlerinin kimliğimde bulunmasını istemiyorum ve hayatıma bu şekilde yalan söylemek zorunda kalarak da devam etmek istemiyorum, vicdanen kötü hissediyorum bu da benim hayatımı kötü etkiliyor psikolojik çöküntüye giriyorum. Bu sebepleri zaman aşımı problemine karşı gerekçe sunmam kabul edilir mi çünkü hayatıma yalan söyleyerek devam etmek istemiyorum vicdanen bu beni rahatsız ediyor. Ayrıca dava sırasında ödenecek tüm tutarların davalı tarafından ödenmesini talep edebilir miyim çünkü eğitim hayatım sırasında onların yüzünden birçok aleyhime sonuç oldu, onların yüzünden birçok yerde yalan söylemek zorunda kaldım ve psikolojikmen etkilendim, bu ücreti de onların ödemesini istiyorum. Bilgilendirir misiniz?
Merhaba,
Zamanaşımı problemi yok gibi bu nedenle nüfusta kayıtlı olan ebeveynlerinize dava açabilirsiniz.
Merhabalar 16 yaşındayım. Annemle babam yıllar önce boşandı. Velayet babamın üzerinde ama babalık yapmıyor ve borçları var. Borçların üzerime kalmasını istemediğim için babalıktan reddetmek istiyorum mümkün müdür?
Merhaba,
Biyolojik babanızı reddedemezsiniz fakat evlat edinme davası ile başka bir aileye geçebilirsiniz, bu halde anne ve babanız değişecektir. Babanız vefat ettiğinde mirası reddetme imkanınız olacak.
2005 evlendik, iki tane cocugumuz var. en kucuk cocuk 2016 dogumlu, esim ile anlasmali bosanmak icin anlastik , kucuk oglan biolojik babasi yabanci birisi, en kucuk cocugu babasinin nufustan nasil cikartirilir. Anne veya I, DNA test ile vs
Merhaba,
Soybağının reddi davası açmanız gerekir fakat bunun için hızlı hareket etmeniz gerekmektedir. Bu davalarda zamanaşımı söz konusudur.
Çocuğum olduğunda resmi nikâhımız yoktu dolayısı ile çocuk benim soy ismimi aldı fakat biyolojik baba değil de tanıyıcı baba olararak nüfusa geçti. Sorum şu biz annesi ile ayrıldık yedi sene evvel bu zaman kadar onlar istedikleri zaman çocuğumu görebiliyordum ama artık kızım gelmek istemiyor velayetini de alamıyorum muhtemelen de göremeyeceğim bir daha. Bu nedenle soyismimden çıkarmak istiyorum. Nasıl bir yol izlemeliyim aydınlatırsanız sevinirim
Merhaba,
Bu tip durumlarda tanımanın iptali davası açılması gerekir fakat bunun için makul bir gerekçe gerekir. Yani çocuğun sizden olmadığınızı öğrenmeniz veya tehdit altında iseniz bu tehdidin kalkması gibi durumlar söz konusu olmalıdır. Aksi halde açılacak dava reddedilecektir.
Slm 1995 tarihindeboşandıktan sonra doğan üzerime kayıtlı şimdi reşit olan bie erkek çocuk var ve bu çocuk mahkeme ile soyadını değiştirmiltir fakat halen nüfusuma kayıtlıdır bu çocuğu nüfüsumdan nadıl çıkartabilieim veya hakkım varmıdır şimdiden twşekkür ederim
Merhaba,
Sizin açınızdan soybağının reddi davası için zamanaşımı söz konusu. Çocuk bakımından zamanaşımı değerlendirmesi yapabilmek için yaşını bilmemiz gerekmektedir. Bu nedenle iletişim bölümünden mail atarsanız yardımcı olabiliriz.
merhaba. Kardeşim 3 yaşında evlat verildi. Babam kendi dayısına verdi. Aradan 20 yıl geçti. Kardeşim şu an Universitede ve 18 yasını gectiği için artık evlatlık verildigi aile ile goruşmuyor. O aile onu soydan dusurecegini ve mırastan reddecegini soyluyor. bunu yapma hakları var mı ve kazanma ihtımalleri nedir. kardesim onlara karsı hic bir suç islemedi. ama yalancı sahit tutacaklarını soyluyorlar.
Merhaba,
Evlat edinme işlemi mahkeme yoluyla gerçekleştirilmişse bu hususta mirastan çıkarma ancak bu evlat edinmenin iptali ile mümkündür. Şayet kişi doğduğundan sonra doğrudan babasının dayısının nüfusuna kaydedilmişse soybağının reddi davası açılabilir fakat zamanaşımı hususu iyi değerlendirilmelidir.
Merhaba avukat bey. Kardeşim sürekli olarak basını belaya sokuyor. Insanlardan para aliyor. Ödemiyor. Bana ve aile üyelerimize sürekli ihbarname geliyor. Üçüncü şahıs olarak borcu ustlenmemiz isteniyor. Gidip itiraz ediyoruz. Evrak kovalamaktan yorulduk. 7 günlük itiraz süresini geçireceğiz diye odumuz patlıyor. Babam evlatlıktan red etmek istiyor. Onla olan tüm bağımızı koparmak istiyor. Bu mümkün müdür? Aile olarak çok yıprandık. Evimize kadar onun yüzünden hacizli.
Merhaba,
Mümkün değildir. Size gönderilen ihbarnameler hususunda şikayette bulunabilirsiniz.
Merhabalar esim 1981 yılında yurttan alınmış uveu baba ile 9 yaşında bağı kopmus hiç gorusulmemis şuan evlat edinen anne ile yaşıyor onlarda 1989 da boşanmalar.baba 4 sene önce vefat etti ve banka kredi borcu çıkıyor.esim babasına soybagi red davası acabilirmi
Merhaba,
Soybağı reddi davası için zamanaşımı söz konusudur. Bu nedenle açsanız dahi davanız bu nedenle reddedilir. BU tip durumlarda mirası reddetmeniz gerekmektedir. O da sürelere tabidir.
mrb avukat bey size sorum şu resmi nikahliyken dogurdugum cocugu suan kendi kütüğüme soyadıma almak istiyorum bosandigim edimde bu konuda onaylıyor nasıl alabilirim (boşanalı 5 yıl oldu)
Merhaba,
Çocuğun nüfusunuza kayıtlı olup olmadığını anlayabilmiş değilim lakin sadece soyadınızı verecek iseniz dava açmanız gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi haklı bir gerekçenin varlığı halinde değişikliğin yapılabileceğini belirtmiştir.
Merhaba babam evlatlık aldığı iki kişi var babam öldü mirastan onları dava açıp çıkartabilir miyim
Merhaba,
Evlatlık işlemi nasıl ve ne şekilde gerçekleşmiş bu önemlidir. Bu hususlarda bilgi verebilirseniz yardımcı olabiliriz.
Merhaba ben 2013 tanışıp inanıp söz ve nisan yapan birine kanan evli ve 4. Babasiymus ben ayrıldığını ve 3,cocuk babasi saniyordum birlikteligimizden 1.erkek evladimiz oldu 2014 lu bizimle yaşamayan arada gelen arada para veren bir şahıs evladim üstüne kayıtlı soyadını taşıyor biliniyor ben artık resmi yoldan evladının velayetini istiyorum benimle yaşıyor evladim 13.11.2012 tarihinde görüşerek sali günü noter de bana velayetini vereceğini söyledi maddeler yazirlatacagini Av.na onu rahatsiz etmiycegimiz alamayacağını yazmayacağım gibi ve.seyler bende evladimi 18.kadar görmeyeceğim ve annesi evladimi istediği yere yurt dışına benden izin almaksızın goturp getirebilir yazısına imza atmasını istedim ok dedi mesajları duruyor hala çarşamba günü okadar aramama ve mesaj çekmeden sonra evladini üstünden sikecegini ve soyadını artik taşımaya ağını tamamiyle bana vereceğini her şekilde benim olacağını ifade eden mesajlar attı acaba bunu yapa bilirmi nasil bir yol izlemem gerek acaba neler yapila bilir yada yapa bilir şimdiden cevabınız için teşekkür ederim av.by
Merhaba,
Yazdıklarından konuyu anlayamadım. Lütfen ofisimizi arayınız : 0216 550 33 23
Av.by kisaca bu by müşterek olan çocuğumuzu velayetini istediğim 8cin şuan hepten üstünden sildirmek soyadını taşımasını ve baba olarak yazılan küçükten nüfus cüzdanında sildirmek istiyormuş acaba yapa bilirmi.
Babalık davası açtım boşandığım kişinin üzerine geçti bebeğim bunu nasıl reddedebilir dilekçede neler yazması gerek boşandığım kişi
Merhaba,
Davanızı avukat ile takip etmeniz sizin faydanıza olacaktır. Bu nedenle ofisimize telefonla ulaşabilirsiniz : 0216 550 33 23
babamın nikahı olmayan kadından annemin üzerine kız çocuğu var babama sorduğumda o zaman annemle nikahlı diye nüfus annemin üzerine yapmış şu an annemin üzerine olmayan kızın gerçek annesiyle evli onu nasıl sildirebiliriz
Merhabai
İletişim bölümünden bize ulaşabilirsiniz. Ofis numaramız 0216 550 33 23 olup doğrudan bu numaradan da ulaşabilirsiniz. Nüfus kayıtlarının düzeltilmesi için dava açılacaktır.
20 yaşındayım babamdan sürekli şiddet gördüğüm için artık soyadını taşımak istemiyorum kendisi de beni evlatlıktan ret etmek istiyor bu durumda annemin soy adını da almak istemiyorum nasıl bri yol ilerlemem lazım
Merhaba,
18 yaşından büyük olduğunuz için artık kendi davanızı açabilirsiniz. Haklı bir gerekçe olduğu müddetçe başka bir soyadı alabilirsiniz.
Merhabalar babam 3 yaşından beri ayrıyız hiç bir Hayri dokunmadigi gibi geçen gün gerçekler kendisine ağır geldi sanırım benim senin gibi bir oğlum yok dedi bana kendisinden hiç bir şey kalmasını istemiyorum soyadını değiştirmek istiyorum evliyim kızım var yardımcı olursanız hangi yolu izlemem gerek sağolun.
Merhaba,
Soyadı değişikliği ile ilgili olarak başka bir yazımız vardır onu okuyabilirsiniz : https://www.emreulusoy.av.tr/soyisim-degistirme-davasi
Babanızın nüfusundan çıkmak istiyor iseniz hukukumuza göre bu ancak bazı hallerde mümkündür. Örneğin gerçekten babanız değil ise DNA testi yapılarak bu yargılama yürütülür. Mirastan çıkarma işlemi ancak iki halde mümkündür ve bu işlem mirasçı tarafından yapılır. Bu nedenle sizin babanızın mirasından çıkma veya nüfusundan çıkma gibi bir hakkınız söz konusu olmayacaktır ancak soyadı değişikliği yapabilirsiniz.
Merhaba benim kimlikde üvey babamın soyadı var öz babamın soyadını taşımak istiyorum babam vefat etmiş ne yapmalıyım
Merhaba,
Nüfus kayıtlarında babanız olarak görünen kişi gerçekte babanız değil ise buna ilişkin olarak dava açabilirsiniz. Dava neticesinde kimlikte yazan kişinin babanız olmadığı anlaşılır ise mahkeme buna göre hüküm kurar ve babalık kaydınızı siler. Bu noktadan sonra ise başka bir dava daha açmanız gerekmektedir. Süreç ile ilgili işlemlere başlamak isterseniz ofis telefonumuzdan bize ulaşabilirsiniz : 0216 550 33 23