Halk arasında “mirastan mal kaçırma” olarak bilinen Muris Muvazaası; mirasbırakanın, mirasçılarından birini veya üçüncü bir kişiyi mirastan mahrum bırakmak amacıyla, aslında bağışladığı taşınmazı tapuda satış gibi göstermesi durumudur. Yargıtay’ın 1.4.1974 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı ile hukukumuza giren bu dava türü, miras hukukunun en önemli ve en sık karşılaşılan davalarından biridir.
Muris Muvazaasının 4 Temel Unsuru
Bir işlemin muris muvazaası sayılabilmesi ve tapunun iptal edilebilmesi için şu dört unsurun bir arada olması gerekir:
- Görünürdeki İşlem (Satış): Taraflar tapuda resmi bir satış sözleşmesi yaparlar.
- Gizli İşlem (Bağış): Aslında mirasbırakan o malı bedelsiz olarak (bağış) vermiştir ama tapuda para almış gibi gösterir.
- Muvazaa Anlaşması: Taraflar, görünürdeki işlemin (satışın) geçersiz olduğu konusunda kendi aralarında anlaşırlar.
- Aldatma Kastı (Mal Kaçırma): Temel amaç, diğer mirasçıların miras hakkını engellemektir.
Muris Muvazaası Nasıl İspatlanır?
Bu davalarda ispat yükü davacıdadır (mirasçıda). Ancak Yargıtay, hayatın olağan akışına aykırı durumları muvazaa belirtisi sayar. İspat için şunlara bakılır:
- Maddi Güç: Malı alan kişinin o tarihte o malı alacak maddi gücü (alım gücü) var mıydı? (Örn: Hiç geliri olmayan 18 yaşındaki toruna lüks daire devri).
- Bedel Farkı: Tapuda gösterilen satış bedeli ile taşınmazın gerçek değeri arasında fahiş fark var mı?
- Ödeme Kayıtları: Satış bedeli banka kanalıyla mı ödendi yoksa “elden” mi ödendiği iddia ediliyor?
- Yöre Örf ve Adetleri: Özellikle erkek çocuğa mal devredip kız çocuklarını mirastan mahrum bırakma kültürü var mı?
Zamanaşımı Var mı?
Muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davalarında herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süre yoktur. Muvazaa (hile) hiçbir zaman hukuki koruma görmez. Mirasbırakanın ölümünden 20 yıl sonra bile bu dava açılabilir.
Kimler Dava Açabilir?
- Saklı paylı olsun veya olmasın tüm yasal mirasçılar.
- Evlatlıklar.
- Atanmış mirasçılar. (Not: Mirasbırakan sağken bu dava açılamaz. Mutlaka vefat etmiş olması gerekir.)
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“Tenkis Davası ile Karıştırmayın!”
“Müvekkillerimin en sık karıştırdığı iki kavram: Tenkis Davası ve Muris Muvazaası Davası.
Eğer mirasbırakan malını tapuda ‘Satış’ değil de ‘Bağış’ olarak devrettiyse veya vasiyetname ile bıraktıysa, burada yalan/hile yoktur; irade açıktır. Bu durumda sadece ‘Saklı Payınız’ kadar hak talep edebilirsiniz (Tenkis Davası) ve bunun 1-10 yıllık zamanaşımı vardır.
Ancak; aslında bağışladığı halde tapuda yalandan ‘Satış’ gösterdiyse, burada hile vardır. Bu durumda malın tamamı terekeye döner, zamanaşımı yoktur ve miras payınızın tamamını alırsınız. Davayı doğru nitelemek, kazanılacak hakkın miktarını belirler.”
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Babam evi kardeşime sattı, ölmeden dava açabilir miyim?
Hayır. Muris muvazaası davası, mirasbırakanın ölümü ile açılabilir. Kişi sağken malları üzerinde dilediği gibi tasarruf edebilir. Ancak vefat ettikten sonra dava hakkınız doğar.
2. Üçüncü kişiye satılan mal geri alınabilir mi?
Eğer mirasbırakan malı arkadaşına (3. kişiye) devrettiyse ve o kişi de iyiniyetli ise (yani muvazaayı bilmiyorsa) tapu iptal edilmeyebilir. Ancak o kişinin de bu kurgunun parçası olduğu (kötüniyetli olduğu) ispatlanırsa tapu iptal edilir.
3. Davayı kazanırsam tapunun tamamı mı benim olur?
Hayır. Tapu iptal edilir ve miras payınız oranında adınıza tescil edilir. Örneğin 2 kardeşseniz ve başka mirasçı yoksa, tapunun 1/2’si sizin adınıza tescil edilir.
4. Ölünceye kadar bakma sözleşmesi muvazaa sayılır mı?
Hayır. Eğer mirasbırakan, kendisine bakılması karşılığında (minnet duygusuyla değil, bakım borcu karşılığı) devir yaptıysa ve bakım borcu yerine getirildiyse, bu işlem geçerlidir ve bozulmaz.
Ofisimizle iletişim kurmak için tıklayınız.
Yargıtay kararları sorgulama ekranına buradan ulaşabilirsiniz.
Sayın hocam,
Ben büyük bir yanlışlık yaparak evlenmeyi düşündüğüm bayana garanti olarak dairemin indifa hakkını vermek isterken tapusunu vermiş oldum. o zamanki halimde bunun farkına varamadım aradan 6 yıl geçti şimdi geç te olsa anladım.satış gösterilmiş olmasına rağmen bir para almadım. bu konu ile ilgili dava açabilirmiyim ne önerirsiniz teşekkürlerimle
Merhaba,
İlgili tapu kaydını tarafımıza ulaştırabilirseniz yardımcı olacağız.
hocam tapu fotokopisini fakslamıştı yoksa size ulaşmadı mı
04 Aralık 2014 at 15:30
İyi günler biz üç kız iki erkek olmak üzere beş kardeşiz. Babam üzerinde bulunan Evleri, Dükkanı, Tavuk Çiftliğini, tarlayı iki erkek kardeşimin üzerine takribi yedi yıl önce yapmış ben bu durumu daha yeni SOYBİS sisteminden bir şeyi sorgulatırken öğrenmiş bulunmaktayım. Tapudanda öğrendiğime göre o tarihte kardeşlerimin üzerine para karşılığı sattığı Hukuk dilindede Muvazaalı satış yaptığını öğrendim. Babam 83 yaşında hayatta bu durumu mahkemeye dava açarak malların beş kardeşe eşit bir şekilde bölünmesini sağlayabilirmiyim. Kaldıki bu yerleri çalıştırıyorlar kiraya veriyorlar mahsüllerini o tarihten beri satıp kazanç elde ettiler. Bu konu hakkında bilgi verirseniz sevinirim şimdiden teşekkür eder iyi günler dilerim.
05 Aralık 2014 at 15:44
Harun Bey merhaba,
Şu aşamada yapabileceğiniz bir işlem yok fakat babanızın vefatıyla birlikte mal kaçırmaya dayalı tapu iptal davası açabilir miras hakkınızı arayabilirsiniz.
SAYIN HOCAM YUKARIDAKİ TARİHLERDE SİZE DURUMU ARZ ETTİM VE CEVABINI VERDİNİZ. EŞİMDE ISRARLA DAVA AÇMAMI SÖYLÜYOR BENDE SİZE BİR KEZ DAHA DANIŞIYORUM. DAVA AÇSAK NE KAZANCIMIZ VEYA NE ZARARIMIZ OLUR. ÇÜNKÜ KAYINPEDER 84 YAŞINDA HAYATTA BU DURUMU DUYMUŞ OĞULLARIYLA BİR ARAYA GELMİŞ VE KIZINA KIZIYOR BENİM AKLIM BAŞIMDA İSTEDİĞİNİZ YERE DAVA AÇSINLAR DİYE TEHDİD EDİYOR. NE YAPABİLİRİZ YOKSA DEDİĞİNİZ GİBİ BEKLEMEMİZMİ LAZIM. BAŞINIZI AĞRITTIM SAYGILAR……CEVABINIZI BEKLİYORUM….
İyi günler. Hakkımda açılan Muvazaa nedeniyle tapu iptal tescil davasına ilişkin cevap dilekçesini bana tanınan süre içinde yazarak adliyeye teslim ettim. Ancak dilekçenin sonuna günün tarihini atmayı unutmuşum. Ancak teslim ettiğim anda teslim alan memur dilekçenin diğer örneğine de tarandı mührü ve günün tarihinin mührünü basarak bana teslim etti. Teslim ettiğim dilekçenin sonunda tarihin bulunmaması herhangi bir sorun teşkil eder mi diye öğrenmek istiyorum. Eğer bir sorun teşkil ederse bunun düzeltilmesine yönelik yapabileceğim işlemler var mıdır?
Merhaba,
Dilekçe sonunda tarih olmaması sıkıntı yaratmaz. Havale tarihi önemlidir.
Merhaba,
Evlenmeden önce, eşin diğer çocuklarına tapuda satış gösterdiği ev üzerinde yeni eş hak iddia talep edebilir mi acaba? Yani 2. eşle henüz evlilik birliği kurulmamış, adam 2 evini kızı ve oğluna satış gösteriyor tapuda. Daha sonra yeni bir bayanla evleniyor. Bu yeni bayan hak iddia edebilir mi muris muvaazası nedeniyle?
Merhaba,
Böyle bir hak iddia edilmesi mümkün değildir.
Merhabalar erkek kardeşim annemin üzerine olan arsayi eşinin abisinin üzerine satış göstererek satışını yapıyor daha sonra aynı kişiden arsayi bu kez kendi üzerine alıyor ve şimdi oraya ev yaptı bu arsa üzerinden mal kaçırma oluyor mu
Merhaba,
Anneniz vefat etmiş ise mal kaçırmaya dayalı olarak dava açılabilir. Bahsettiğiniz işlemler tapu iptali için yeterli nedeni oluşturmaktadır. Tarafımıza http://www.emreulusoy.av.tr/iletisim bölümünden ulaşabilirsiniz.
Dedem Vefat ettikten sonra iki dayım annem ve teyzelerime mal bırakmamak için doğuda adet olamadığı için satış yapıyor gibi imza almış hatta ananem de hala sağ oda hiç hak sahibi olmamış. Annem Atılan imzasından vazgeçebilir mi?
Merhaba,
Bahsettiğiniz imza vekaletname verilmesine dair bir imza ise vekaletnamenin iptali mümkündür. Taşınmazların satışı gerçekleşmişse aldatıldığınızdan bahisle tapu iptal ve tescil davası açabilirsiniz. Bu nedenle yapılan işlemlerin tarafımıza detaylıca izah edilmesi ve belgelerin iletilmesi gerekmektedir. Detaylı izah için bize mail atmanızı rica edeceğim : info@emreulusoy.av.tr
merabalar ..bundan 15 yıl önce dedem( annemin babası) vefat etmiş dayılarım dedemin vefatından sonra yalancı şahit bulundurarak teyzemle annemi kandırmışlar..umumi imza attırmışlar zaten teyzeminde anneminde okuma yazması yok bununla ilgili yardımcı olurmusunuz ..saygılar
Merhaba,
Evrakları görmeden herhangi bir yorum yapmamız imkansız.
Annem ölmeden önce, babamdan kalma arsadaki payını erkek kardeşimin ayrıldığı eşine devretti.Fakat bu ayrılık formalite icabıydı.5 kardeşiz dava açsak bu pay üzerinde hak kazanabilir miyiz?
Merhaba,
Mal kaçırma durumu söz konusudur. Dava açarak hakkınızı talep edebilirsiniz.
tekrar merhaba
yukarda bir sorum daha var karışıklık olmasın diye bunu ayrı yazıyorum. annemle babamın 2.evliliklerinden tek çocukları olduğumu söylemiştim. annemin önceki evlilikten bir oğlu var, babamın da iki kızı var önceki evliliğinden.
babam kendi üzerine olan evini benim ve üvey oğlunun üzerine verdiği konusunu yukarıda anlatmıştım.
annemle babam evlendikten sonra bir ev daha alıyorlar ve bunu annemin üzerine yapıyorlar. benim sorum da şu: ikisi evliyken aldıkları ve annemin üzerine yaptıkları bu evde miras hakkı kime aittir. babamın üvey oğlunun hakkı var mıdır? kızlarının hakkı var mıdır? yoksa anne ve babanın evlendikten sonra doğan tek çocukları olan benim mi hakkım var sadece?
Merhaba,
Sorunuz çok uzun cevap gerektiren bir soru olup ofisimizde bu hususta sizlere bilgi aktarabiliriz yalnızca.
Merhabalar avukat bey ;
Bız halama karşı murıs muvaazası konusu olan bır dava açdık.babam vefat ettı babaannemde 2013 yılında vefat ettı bızım bıldıgımız bır direyi halamın dengesız cvpları uzerıne araştırmaya karar verdık ve direnin babaannem tarafından halama bağış yapıldığını öğrendık ve davamızı açdık davamız babaannem vefat etimden uç ay sonra açıldı dün ıkıncı celsemız oldu tabı bu arada dava dosyamız hakîme hanımın haksız kararı yüzünden bır yıla yakın süre beklendik kararı bozuldu dosya tekrar geldı ve dünkü duruşmada hakîme hanım mürısın vefatı ıle evın bağış yapıldığı tarıh arasında ve sızın davayı açdgnız dava arasında bır yıldan uzun süre var dedı ve bu murıs muvaazası konusu olmuyor dedı bu yüzden terekenın araştırılmasını ıstıyorum tenkıse gırıyor dava derdi bızım avukatında maalesef tarıh aklına gelmedıgınden o sırada dıyememıs uç ay var davanın açıldığı tarıhle ölüm arasında .sonra elden terekelerı araştırıp ıkı hafta ıcınde dılekceyle sunulsun derdi hakîme hanım .bu gıdısat normal mı sızce tdanısmak ıstedım hakîme hanım olayı saptırıyor gıbı gelıyor bıze ?
Merhaba,
Bir avukatınız mevcut ve biz bu hususta herhangi bir yorum yapamayız. Lütfen avukatınıza danışın ve bilgiyi kendisinden alın.
merhaba,babamla annem evli iken ortak ev almislar,annem oldugunde babam tekrar evlendi ve uzey annemle oturmaya basladi,babam hala yasiyor ve alzheimerli,duydugumuza gore uvey annem babamin parasini gizlice uvey erkek kardesimin karisina ev almak kaydi ile devamli olarak cekip gizlice o tarafa kaydirmakta..babam hala yasiyor ancak 86 yasinda ve alzheimerli..babamin parasini kullanmamasi ve olasi mirasa kalacak mal nakit vs gibi varliklari hangi dava acmak kaydi ile hem gecmise ait kontrol ve ilerisi icin bloke ettirebilirim?sorumun cevabi icin simdiden cok tesekkur ederim,saygilar
Merhaba,
Babanızın işlemlerinin kesilebilmesi için Vasi Tayini davası açılması gerekmektedir. Bu nedenle tarafımıza ulaşarak detaylı bilgi alabilir, dava için süreci başlatabiliriz : http://www.emreulusoy.av.tr/iletisim