Halk arasında “mirastan mal kaçırma” olarak bilinen Muris Muvazaası; mirasbırakanın, mirasçılarından birini veya üçüncü bir kişiyi mirastan mahrum bırakmak amacıyla, aslında bağışladığı taşınmazı tapuda satış gibi göstermesi durumudur. Yargıtay’ın 1.4.1974 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı ile hukukumuza giren bu dava türü, miras hukukunun en önemli ve en sık karşılaşılan davalarından biridir.
Muris Muvazaasının 4 Temel Unsuru
Bir işlemin muris muvazaası sayılabilmesi ve tapunun iptal edilebilmesi için şu dört unsurun bir arada olması gerekir:
- Görünürdeki İşlem (Satış): Taraflar tapuda resmi bir satış sözleşmesi yaparlar.
- Gizli İşlem (Bağış): Aslında mirasbırakan o malı bedelsiz olarak (bağış) vermiştir ama tapuda para almış gibi gösterir.
- Muvazaa Anlaşması: Taraflar, görünürdeki işlemin (satışın) geçersiz olduğu konusunda kendi aralarında anlaşırlar.
- Aldatma Kastı (Mal Kaçırma): Temel amaç, diğer mirasçıların miras hakkını engellemektir.
Muris Muvazaası Nasıl İspatlanır?
Bu davalarda ispat yükü davacıdadır (mirasçıda). Ancak Yargıtay, hayatın olağan akışına aykırı durumları muvazaa belirtisi sayar. İspat için şunlara bakılır:
- Maddi Güç: Malı alan kişinin o tarihte o malı alacak maddi gücü (alım gücü) var mıydı? (Örn: Hiç geliri olmayan 18 yaşındaki toruna lüks daire devri).
- Bedel Farkı: Tapuda gösterilen satış bedeli ile taşınmazın gerçek değeri arasında fahiş fark var mı?
- Ödeme Kayıtları: Satış bedeli banka kanalıyla mı ödendi yoksa “elden” mi ödendiği iddia ediliyor?
- Yöre Örf ve Adetleri: Özellikle erkek çocuğa mal devredip kız çocuklarını mirastan mahrum bırakma kültürü var mı?
Zamanaşımı Var mı?
Muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davalarında herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süre yoktur. Muvazaa (hile) hiçbir zaman hukuki koruma görmez. Mirasbırakanın ölümünden 20 yıl sonra bile bu dava açılabilir.
Kimler Dava Açabilir?
- Saklı paylı olsun veya olmasın tüm yasal mirasçılar.
- Evlatlıklar.
- Atanmış mirasçılar. (Not: Mirasbırakan sağken bu dava açılamaz. Mutlaka vefat etmiş olması gerekir.)
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“Tenkis Davası ile Karıştırmayın!”
“Müvekkillerimin en sık karıştırdığı iki kavram: Tenkis Davası ve Muris Muvazaası Davası.
Eğer mirasbırakan malını tapuda ‘Satış’ değil de ‘Bağış’ olarak devrettiyse veya vasiyetname ile bıraktıysa, burada yalan/hile yoktur; irade açıktır. Bu durumda sadece ‘Saklı Payınız’ kadar hak talep edebilirsiniz (Tenkis Davası) ve bunun 1-10 yıllık zamanaşımı vardır.
Ancak; aslında bağışladığı halde tapuda yalandan ‘Satış’ gösterdiyse, burada hile vardır. Bu durumda malın tamamı terekeye döner, zamanaşımı yoktur ve miras payınızın tamamını alırsınız. Davayı doğru nitelemek, kazanılacak hakkın miktarını belirler.”
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Babam evi kardeşime sattı, ölmeden dava açabilir miyim?
Hayır. Muris muvazaası davası, mirasbırakanın ölümü ile açılabilir. Kişi sağken malları üzerinde dilediği gibi tasarruf edebilir. Ancak vefat ettikten sonra dava hakkınız doğar.
2. Üçüncü kişiye satılan mal geri alınabilir mi?
Eğer mirasbırakan malı arkadaşına (3. kişiye) devrettiyse ve o kişi de iyiniyetli ise (yani muvazaayı bilmiyorsa) tapu iptal edilmeyebilir. Ancak o kişinin de bu kurgunun parçası olduğu (kötüniyetli olduğu) ispatlanırsa tapu iptal edilir.
3. Davayı kazanırsam tapunun tamamı mı benim olur?
Hayır. Tapu iptal edilir ve miras payınız oranında adınıza tescil edilir. Örneğin 2 kardeşseniz ve başka mirasçı yoksa, tapunun 1/2’si sizin adınıza tescil edilir.
4. Ölünceye kadar bakma sözleşmesi muvazaa sayılır mı?
Hayır. Eğer mirasbırakan, kendisine bakılması karşılığında (minnet duygusuyla değil, bakım borcu karşılığı) devir yaptıysa ve bakım borcu yerine getirildiyse, bu işlem geçerlidir ve bozulmaz.
Ofisimizle iletişim kurmak için tıklayınız.
Yargıtay kararları sorgulama ekranına buradan ulaşabilirsiniz.
Merhaba dedem vefat etti ve onun uzerine olan tapu icerisinde bizimde evimiz var. Tapunun tamami ise dedemin uzerindeydi suan bizim evimizde dedemin eviyle beraber mirasci mali olarak mi gozukecek. Dava acip ayirmaya calisavilirmiyiz tapuyu eger dava acarsak hak iddaa edebilirlermi bizim evimizin uzerinde.
Merhaba,
Evin sizin olduğu tapuda kayıtlı değilse mirasa dahil olur. Dava açmanız gerekmektedir.
Dedem yillar once vefat etmeden once butun mallarini ogullari arasinda bolusturmustur.herkes tapusunu 7 yil once aldi.simdi ise hayatta olan bir amcamin ogullari dedemin babama sattigi isyerini (satis senedi,tapusu ve dedemin akli dengesi yerindedir raporu var) dava yoluyla almak istiyorlar herhangi bir haklari varmidir?Ayrica babalarininda dava acma durumunda bir hakki varmidir?dava acilsa surec nasil isler?
Merhaba,
Her halükarda bu tür hususlar mahkeme önünde sonuçlanacaktır. Bizim yapacağımız yorum bir kesinlik arzetmez fakat mirasbırakan yani dedeniz eğer paylara bölüp mallarını dağıtmış ise paylaşımını kendisi yapmıştır ve ileride bir dava açılırsa bu nedenle reddedilir. Bu nedenle yapılması gereken işlem size açılacak bir davada kendinizi avukat ile temsil ettirmeniz olmalıdır.
Merhaba Emre Bey,
Annem 2005 yılında evini bedelsiz olarak abime devretmiş idi. Abim bu yılın başında vefat etti.Annem hala hayatta.Biz diğer kardeşler vefat eden abimin mirasçılarına muris muvazzası nedeniyle tapu iptali davası açabilir miyiz?Açamazsak başka bir dava açma yolumuz var mıdır?Teşekkürler.
Merhaba,
Tapuda satış olarak gösterilmiş ise dava açabilirsiniz. Tapuda hibe olarak gösterilmiş ise tenkis davası açmanız gerekecektir. Tapudaki kayıtları inceleyip tarafımıza bilgi verirseniz davanız hususunda size yardımcı olabiliriz.
Merhabalar ;
Yaklaşık 6 ay önce aileme ve diğer 2 kardeşleri de dahil olmak üzere dedemizin vefatından dolayı miras olarak 1 daire kaldı . Diğer kardeşler uzakta yaşadıkları için ailem de dairenin bulunduğu yerde yaşadığı ve kendilerine ait evleri olmadığı için diğer kardeşler bu evi bizim haklarımızı ödeyerek siz satın alın ve oturun diye aileme teklif ettiler .
Fakat ailemde para olmadığı için satın alma işlemini ben gerçekleştirdim . Ailemle de konuşarak ve anlaşarak mirasçıların haklarına düşen meblaları ödemem durumunda evsenin olur dediler bende buna göre diğer mirasçıların hakkına düşen payı babamın hesabına yollayarak babam aracılığıyla mirasçılara ödeme yaptık .
Aileme ödenmesi gereken mebla içinde bizde başka para kalmadığı için ailemle konuşup anlaşarak başka yerde kira ödüyor idiniz bize kira ödemezsiniz allah ömür verdiği kadar bu evde ücretsiz oturabilirsiniz diye anlaştık . Ayrıca evde yapılması gereken ve değişmesi gereken bakım isteyen yerleri bölüm bölüm yaptırdım yine bu tadilasyon işlemleri içinde babamın hesabına para yollayarak masrafları ödedik çünki bende ailemden uzakta yaşıyorum , bu yüzden evin satın alınması ve tadilasyon için gerekli ödeme miktarlarını babamın hesabına yatırdım bu meblaları gönderirken de not kısmına bunun için şunun için diye belirttim .
Şuanda ev anemin üzerine tapuda tescilli çünki ailemde bir korku var bu eve geçeriz sen bizi belki kızar evden atarsın veya şu olur nbu olur diye anemi rahatlatmak için annemin üzerine tescil ettirdik .
Birde evli ablam var ve bu konuların hepsini biliyor lafta kabul ediyor fakat ben kafam rahat olsun diye ve ileride bu ev gerçekten benim üzerime geçsin yani tapu devri adıma garanti olarak geçebilsin diye ne yapmalıyım ?Aileme bir şey olsa ablamda hak sahibi olacak bu yüzden kendimi garantiye alabileceğim bir düzenlenecek belge veya işlem varmıdır ?
Yardımcı olabilir iseniz çok sevinirim . İyi çalışmalar dilerim
Merhaba,
Hukuki danışmanlık istiyor iseniz tarafımıza iletişim bölümünden ulaşınız.
İyi günler Mehmet Bey ! Benim sorumun mirasla ilgili yardımcı olursanız. Babamgil 11 kardeş 9 erkek 2 kız hepsi de evli . Dedem çiftçi 80-85 yaş aralığında emekli, babaannem ise bundan 5 ay önce vefat etti. Dedem en küçük amcam X yanında kalıyor. Şuan X amcam dedemi kandırıyor mal kaçırıyor. ortak kullandigimız traktör var dedemin üstüne bunu satmışlar ama daha devrini daha vermemişler bu durum da traktörün satışını yasal yollardan acil olarak nasıl durdurulur ve satılmasını nasıl önleriz. Daha tarla sorunları da var ama öncelikle ortak kullandığımız bu traktörün satılması nasıl önlenir buna çare arıyoruz yardımcı olursanız seviniriz şimdiden teşekkürler . . . !
Merhaba,
Ofisimiz bu şekilde hukuki danışmanlık vermemektedir. Başka bir avukattan hukuki destek alabilirsiniz. Ofisimizden hukuki destek istiyor iseniz iletişim bölümünden ulaşmanız gerekmektedir.
Merhaba,
Annenizin üzerine geçirdiği her mal için dava açılabilir. Satmış olması önemli değil.
Merhaba Mehmet Emre Bey,
Dedemin evleri vardı ve bu evler devlet tarafından 2011 yılında kamulaştırıldı. Aynı şekilde Annanemin de evi vardı ve daha önceden vefat ettiği için bu para da dedeme ve evlatlara miras olarak dağıtıldı. Dedem ve teyzelerim evlenmedikleri için beraber yaşıyorlardı. (Bir teyzem 40lı yaşlarda öğretmenliğe başladı diğeri de ömrü boyunca çalışmadı.) Yani dedeme annanemden gelen miras kaldı ve ekstradan onun üzerine olan evler de kamulaştırıldığı için yüklü bir para kaldı. Bu para bankada idi fakat zamanla teyzemlerin bu parayı kendi hesaplarına geçirdiklerini düşünüyorum. Teyzemler ve annem 2011 yılından beri görüşmüyorlar. Dedem teyzemi vasi tayin ettirmişti ve bu kamulaştırma zamanında akli dengesi yerindedir diye bir belge aldıklarını hatırlıyorum. Dedem 2015 tarihinde vefat etti.
Acaba bizim ortadan kaldırılan bu paradan hak iddaa etme durumumuz olabilir mi? Bize bu durumda nasıl bir danışmanlık yapabilirsiniz?
Teşekkürler,
Merhaba,
Dedenizin vefatından sonra annenize herhangi bir miras kalmadı mı ? Şayet kalmadı ise veya tahmin ettiğinizden az bir miras kaldı ise iletişim bölümünden tarafımıza ulaşınız, detayları konuşalım.
Merhaba emre bey sorum babamdan acik mulkiyet intifa hakkiyla evi benim ustume verdi kulanim hakki babamda vefaat edene kadar tapu benim uzerime evin raic bedeli 84 bin 3/1 uzerinden satis yapildi 28 binlira gozukuyor ama hicbir bedel odemedim.evliyim eyer esimden bosanirsam esim bu evden hak sahibi olabilirmi.
Merhaba,
Tapu sizin üzerinize kayıtlı olduğu için bu ev mal paylaşıma dahil edilir.
Babam bana çiftçilik yapmam için köydeki tarlalardan az bir kısmını vermek istiyor.. babamız 67 yaşında sağlık raporuda aldık .. rızası ile veriyor tek erkek evladıyım 4 kız kardeşim var.. onlarda razı ama sağları solları belli olmuyor .. ileride elimden alırlarmı sorun olurmu .. sorun çıkmaması için nasılbir yolizlemeliyim
Merhaba,
İleride size dava açılmaması için bir avukat aracılığıyla protokol düzenleyebilirsiniz.
Merhaba Mehmet bey.Babamın 3. Evliliginden bir kizi var ve hem kendisi hem esi yasiyor.Onceki evliliklerinden olan ben dahil 3 erkek cocugu var.Babamla gorusmuyoruz ancak duydugumiuz kadariyla yaklasik 2 trilyonluk arsayi esinin ustune yapmayi dusunuyor.Bunu satis olarak yapsa yukaridaki orneklere bakarak oldukten sonra dava acabildigimizi anliyorum ancak bunu satis degil de hibe olarak gosterirse acacagimiz tenkis davasinin bir zaman asimi suresi var midir? Belki de su anda bile hibe olarak gosterip devretmis olabilir.Bir zaman asimi suresi varsa bu sure devir islemi yapildiktan sonra mi yoksa babamin olumunden sonra mi baslar?
Cevabiniz icin simdiden tesekkur ederim.
Merhaba,
Tenkis için babanızın ölümünden sonraki 1 yıl içerisinde davayı açmanız gerekmektedir.