Halk arasında “mirastan mal kaçırma” olarak bilinen Muris Muvazaası; mirasbırakanın, mirasçılarından birini veya üçüncü bir kişiyi mirastan mahrum bırakmak amacıyla, aslında bağışladığı taşınmazı tapuda satış gibi göstermesi durumudur. Yargıtay’ın 1.4.1974 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı ile hukukumuza giren bu dava türü, miras hukukunun en önemli ve en sık karşılaşılan davalarından biridir.
Muris Muvazaasının 4 Temel Unsuru
Bir işlemin muris muvazaası sayılabilmesi ve tapunun iptal edilebilmesi için şu dört unsurun bir arada olması gerekir:
- Görünürdeki İşlem (Satış): Taraflar tapuda resmi bir satış sözleşmesi yaparlar.
- Gizli İşlem (Bağış): Aslında mirasbırakan o malı bedelsiz olarak (bağış) vermiştir ama tapuda para almış gibi gösterir.
- Muvazaa Anlaşması: Taraflar, görünürdeki işlemin (satışın) geçersiz olduğu konusunda kendi aralarında anlaşırlar.
- Aldatma Kastı (Mal Kaçırma): Temel amaç, diğer mirasçıların miras hakkını engellemektir.
Muris Muvazaası Nasıl İspatlanır?
Bu davalarda ispat yükü davacıdadır (mirasçıda). Ancak Yargıtay, hayatın olağan akışına aykırı durumları muvazaa belirtisi sayar. İspat için şunlara bakılır:
- Maddi Güç: Malı alan kişinin o tarihte o malı alacak maddi gücü (alım gücü) var mıydı? (Örn: Hiç geliri olmayan 18 yaşındaki toruna lüks daire devri).
- Bedel Farkı: Tapuda gösterilen satış bedeli ile taşınmazın gerçek değeri arasında fahiş fark var mı?
- Ödeme Kayıtları: Satış bedeli banka kanalıyla mı ödendi yoksa “elden” mi ödendiği iddia ediliyor?
- Yöre Örf ve Adetleri: Özellikle erkek çocuğa mal devredip kız çocuklarını mirastan mahrum bırakma kültürü var mı?
Zamanaşımı Var mı?
Muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davalarında herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süre yoktur. Muvazaa (hile) hiçbir zaman hukuki koruma görmez. Mirasbırakanın ölümünden 20 yıl sonra bile bu dava açılabilir.
Kimler Dava Açabilir?
- Saklı paylı olsun veya olmasın tüm yasal mirasçılar.
- Evlatlıklar.
- Atanmış mirasçılar. (Not: Mirasbırakan sağken bu dava açılamaz. Mutlaka vefat etmiş olması gerekir.)
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“Tenkis Davası ile Karıştırmayın!”
“Müvekkillerimin en sık karıştırdığı iki kavram: Tenkis Davası ve Muris Muvazaası Davası.
Eğer mirasbırakan malını tapuda ‘Satış’ değil de ‘Bağış’ olarak devrettiyse veya vasiyetname ile bıraktıysa, burada yalan/hile yoktur; irade açıktır. Bu durumda sadece ‘Saklı Payınız’ kadar hak talep edebilirsiniz (Tenkis Davası) ve bunun 1-10 yıllık zamanaşımı vardır.
Ancak; aslında bağışladığı halde tapuda yalandan ‘Satış’ gösterdiyse, burada hile vardır. Bu durumda malın tamamı terekeye döner, zamanaşımı yoktur ve miras payınızın tamamını alırsınız. Davayı doğru nitelemek, kazanılacak hakkın miktarını belirler.”
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Babam evi kardeşime sattı, ölmeden dava açabilir miyim?
Hayır. Muris muvazaası davası, mirasbırakanın ölümü ile açılabilir. Kişi sağken malları üzerinde dilediği gibi tasarruf edebilir. Ancak vefat ettikten sonra dava hakkınız doğar.
2. Üçüncü kişiye satılan mal geri alınabilir mi?
Eğer mirasbırakan malı arkadaşına (3. kişiye) devrettiyse ve o kişi de iyiniyetli ise (yani muvazaayı bilmiyorsa) tapu iptal edilmeyebilir. Ancak o kişinin de bu kurgunun parçası olduğu (kötüniyetli olduğu) ispatlanırsa tapu iptal edilir.
3. Davayı kazanırsam tapunun tamamı mı benim olur?
Hayır. Tapu iptal edilir ve miras payınız oranında adınıza tescil edilir. Örneğin 2 kardeşseniz ve başka mirasçı yoksa, tapunun 1/2’si sizin adınıza tescil edilir.
4. Ölünceye kadar bakma sözleşmesi muvazaa sayılır mı?
Hayır. Eğer mirasbırakan, kendisine bakılması karşılığında (minnet duygusuyla değil, bakım borcu karşılığı) devir yaptıysa ve bakım borcu yerine getirildiyse, bu işlem geçerlidir ve bozulmaz.
Ofisimizle iletişim kurmak için tıklayınız.
Yargıtay kararları sorgulama ekranına buradan ulaşabilirsiniz.
Merhaba , Amcam 2011 yılında 85 yaşında vefat etti…Yengem daha önce vefat etmişti ve hiç çocukları olmadı..Mirasta soyadı taşıyan şahsıma verildi..Ancak, 83 yaşında iken mahallenin kıraahathane işletmecisi aynı zamanda müteahhitlik yapan kişi tarafından, başka şehirde görevli olmam nedeni ile ilgilenemem den dolayı kandırılarak tapu hiç bir bedel ödenmeden üzerine geçirilmiş..Amcam okur yazar olmamakla beraber , şeker, tansiyon , böbrek hastalığı ve işitme hastalıkları olan birisiydi..Çok yakın mesafeden tanırdı..Sağlam raporu alarak satışı gerçekleştirmişler.satıştan ölünceye kadar 2 yıl aynı yerde oturmuş ve tarafımdan elektrik ve su abonelikleri kapattırılmıştır..satışı alan kişi tapuyu da başka müteahhide kat karşılığı vermiş 35 daire yapılarak bitti ve satışa başlandı..Miras ta tarafıma gözüken 400 metre kare alandı..Dava açarsam durum ne olabilir? teşekkür ederim.
Merhaba,
Davanız için muhakkak bir avukata danışmanız gerekiyor. İstanbul’da yaşıyor iseniz lütfen iletişim bölümünden bize ulaşarak görüşme talep ediniz.
Emre Bey Merhaba;
Dedem 1977 yılında 3 dayımın üzerine oldukça fazla arazi ve evi bedelsiz ve karşılıksız hibe etmiş ve 5 kıza hiçbir mal ve mülk bırakmamıştır. Dedem 1995 yılında vefat etmiştir. 2012 yılında dedemin bu malları dayımlara hibe ettiği tapu kayıtlarından tespit edilmiş, ancak satış değilde hibe yapıldığı için herhangi bir hak iddia edemeyeceğimiz belirtilmiştir. Kızların tamamının mirastan mahrum edilmesi muvazaa olduğuna göre, sadece satış değilde gayrı menkullerin hibe edilmesi bizim miras hakkımızı yok eder mi? Bu durumda muris muvaazası ve tapu iptal davası açamaz mıyız. Bilgilendirirseniz çok memnun olurum. Saygılarımla
Merhaba,
Hibe söz konusu ise Tenkis Davası açılmaktadır. Tenkis davası için de dava açma süresini kaçırmışsınız.
Merhaba annemin okuma yazmasi yok babasindan miras icin abisine vekalet vermek icin notere goturulmus 2003 yada 2004 yilinda orada 2 sahitle belgeyi hic anneme okumadan aceleyle imzayi attirmislar sahitlerde atmis imza ama herhangi bi belge vermemisler abisine guvendigi icinde sorgulamamisti annem zannediyoki mallar ortak ama bir ev satilma asamasinda suan anladiki abisi tarafindan kandirilmis ama noterde imzaladigi vekaletmi yoksa mirasi baskasinami devretmeyle ilgili olup olmadigini bilmiyor bi belgede verilmemis suanda kardesleriylede konusmuyor nasil ogrenebiliriz acaba ne imzaladigini ve mallari abisi ustune aldiysa bununla ilgili dava acabilirmiyiz acaba cevaplarsaniz sevinirim tesekkurler
Merhaba,
İşlem hangi noterde yapılmışsa ilgili notere müracaat ederek öğrenebilirsiniz.
merhabalar,biz uc kiz iki erkek olmak uzere bes kardesiz…1995 yilinda babam sag iken 22 donumluk arazinin 10 donumunu iki erkek coccuguna hiybe etmis.yani bes donum bir agbime bes donum de diger agbime vermis…babam 2010 yilinda vefat etti.bu durumda ben ve iki ablam ve annem hep birlikte hiybe edilen arazide tapu iptal davasi acmak istiyoruz.bu davayi acar isek kazanma sansimiz var mi?toplam 22 donumluk arazinin tekrar adil VE ESIT sekilde paylasilmasi bu dava ile mumkun mudur?
Merhaba,
Muris muvazaasına dayalı tapu iptali açamazsınız. Tenkis davası açmanız gerekiyor. Lütfen tarafımıza iletişim bölümünden ulaşınız sizlere yardımcı olalım.
merhaba mehmet bey, Benim babam 5 kardeş bu 5 kardeş içinden 3 ü erkek 2 si kız rakmaetli dedem üzerinde mal varlığı olan insandı.fakat bu mal varlığının içinde olan bir yeri kız kardeşi ile mahkemedeydi mahkemeyi kaybetti ve bu mahkeme sonuçunda olan yeri 2 amcama bakıp gözetmek şartıyla veya satiş yoluyla veya mahkeme masraflarını ödemelri durumunda bu yeri 2 amcama satış yapmış babamada biz bu yeri satın aldık diyerek babamı bu yerden mahrum ettiler amcalarım.dedem öleli 20 sene oldu babam kardeşlerine yıllardır birşey yapmak istemiyor ama onun suskunluğu bizi üzüyor ne yapmalıyız.
Merhaba,
Mirasçılardan mal kaçırma söz konusu ise dava açmanız gerekiyor. Babanız vefat ettiği zaman bu davayı siz de açabilirsiniz.
Merhaba,
İletişim bölümünden bize ulaşırsanız sizlere yardımcı olabiliriz.
İyi günler.Babamızın ölümünden sonra annemize dul maaşı bağlandı.Kendisine tekrardan bir düzen kurduk.bir yıl sonrasında evlendi.Evlenen eşi kendisine ait taşınmazın 1/2 sini annemizin üzerine yapmış.Tapuda satış gösterilmiş.Anlaşamıyorlar ve neticede boşanıcaklar.Ancak annemizin ikinci eşi tapu iptali tescil davası açmış.
Annemizin okuma yazması yok.Karşı tarafı tehdit edebilecek hile yapabilecek bir durumu da söz konusu değil.Ancak hileyle ve tehtidle aldı ibaresi var.Evlendiklerinden 3 ay sonra evlilik içerisinde gösteriliyor bu satış.
Bir hak elde edebilirlermi?ne yapmamız gerekir
Merhaba,
Dava dosyasını görmeden bir yorum yapmamız mümkün değil. Bu nedenle ya bir avukat tutunuz ya da avukatınız var ise ona danışınız.
merhaba kolay gelsin ben babam öldükten sonra babalık davasıyla nufusuna geçtim dava uzun sürdü ve bu süre içerisinden birsürü mal satılmış 3 kişilere düşük bedellerle. dava bitiminde anlaşma yoluna gittik ve baskasının üzerine satış yaptıkları tedbirleri kaldırdım fakat bana para vermeden 3 . kişilere sattılar bankada yüklü miktarda parayıda dava sürecinde çekmişler şuan üstlerinde fazla bir mal yok akrabalarına yada 3 . şahıslara düşük bedelle satış göstermişler ben alacagımı nasıl tahsil edicem ve 2. bir soruda 2007 de çekilen paraların ödemesi 2007 yılındaki paraya göre mi yoksa 2015 deki değerine göremi ödeme yapılacak cvp yazarsanız cok sevinirim
Merhaba,
Para almadan uzlaşma yapmışsınız, bu haliyle kişilerin sizleri kandırması ve satış yapması çok normal. Davanın ne şekilde bittiği önemli. Şayet takipsiz bırakmış iseniz davaya kaldığınız yerden devam edebilirsiniz. Böylelikle bir hak kaybı yaşamazsınız.
Merhaba,
Bu şekilde bir işlem yapılırsa banka hesapları üzerinden kanıtlanabilir. Muvazaa olarak kabul edilir ve mal kaçırmaya girecektir.
Sorunuz: Merhaba Emre bey, benim annemin üzerine 80 m2 arsa payı var bunu satıp parasını bana vermek istiyor ben de bu parayla başka yerden bir arsa almak istiyorum Allah gecinden versin annem vefat ettikten sonra kardeşlerim bana mal kaçırma iddaasıyla dava açabilir mi? Annem kendi iradesiyle bu eylemi gerçekleştirdiği için bu mal kaçırmaya girer mi ? Teşekkür ederim
Merhaba,
Anneniz bu şekilde bir işlem yaparsa mal kaçırma davası açılarak bu bedel mirasçılar tarafından sizden miras payları oranında tahsil edilir.