Halk arasında “mirastan mal kaçırma” olarak bilinen Muris Muvazaası; mirasbırakanın, mirasçılarından birini veya üçüncü bir kişiyi mirastan mahrum bırakmak amacıyla, aslında bağışladığı taşınmazı tapuda satış gibi göstermesi durumudur. Yargıtay’ın 1.4.1974 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı ile hukukumuza giren bu dava türü, miras hukukunun en önemli ve en sık karşılaşılan davalarından biridir.
Muris Muvazaasının 4 Temel Unsuru
Bir işlemin muris muvazaası sayılabilmesi ve tapunun iptal edilebilmesi için şu dört unsurun bir arada olması gerekir:
- Görünürdeki İşlem (Satış): Taraflar tapuda resmi bir satış sözleşmesi yaparlar.
- Gizli İşlem (Bağış): Aslında mirasbırakan o malı bedelsiz olarak (bağış) vermiştir ama tapuda para almış gibi gösterir.
- Muvazaa Anlaşması: Taraflar, görünürdeki işlemin (satışın) geçersiz olduğu konusunda kendi aralarında anlaşırlar.
- Aldatma Kastı (Mal Kaçırma): Temel amaç, diğer mirasçıların miras hakkını engellemektir.
Muris Muvazaası Nasıl İspatlanır?
Bu davalarda ispat yükü davacıdadır (mirasçıda). Ancak Yargıtay, hayatın olağan akışına aykırı durumları muvazaa belirtisi sayar. İspat için şunlara bakılır:
- Maddi Güç: Malı alan kişinin o tarihte o malı alacak maddi gücü (alım gücü) var mıydı? (Örn: Hiç geliri olmayan 18 yaşındaki toruna lüks daire devri).
- Bedel Farkı: Tapuda gösterilen satış bedeli ile taşınmazın gerçek değeri arasında fahiş fark var mı?
- Ödeme Kayıtları: Satış bedeli banka kanalıyla mı ödendi yoksa “elden” mi ödendiği iddia ediliyor?
- Yöre Örf ve Adetleri: Özellikle erkek çocuğa mal devredip kız çocuklarını mirastan mahrum bırakma kültürü var mı?
Zamanaşımı Var mı?
Muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davalarında herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süre yoktur. Muvazaa (hile) hiçbir zaman hukuki koruma görmez. Mirasbırakanın ölümünden 20 yıl sonra bile bu dava açılabilir.
Kimler Dava Açabilir?
- Saklı paylı olsun veya olmasın tüm yasal mirasçılar.
- Evlatlıklar.
- Atanmış mirasçılar. (Not: Mirasbırakan sağken bu dava açılamaz. Mutlaka vefat etmiş olması gerekir.)
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“Tenkis Davası ile Karıştırmayın!”
“Müvekkillerimin en sık karıştırdığı iki kavram: Tenkis Davası ve Muris Muvazaası Davası.
Eğer mirasbırakan malını tapuda ‘Satış’ değil de ‘Bağış’ olarak devrettiyse veya vasiyetname ile bıraktıysa, burada yalan/hile yoktur; irade açıktır. Bu durumda sadece ‘Saklı Payınız’ kadar hak talep edebilirsiniz (Tenkis Davası) ve bunun 1-10 yıllık zamanaşımı vardır.
Ancak; aslında bağışladığı halde tapuda yalandan ‘Satış’ gösterdiyse, burada hile vardır. Bu durumda malın tamamı terekeye döner, zamanaşımı yoktur ve miras payınızın tamamını alırsınız. Davayı doğru nitelemek, kazanılacak hakkın miktarını belirler.
Mirastan mal kaçırma (muris muvazaası) davaları, ispat yükünün ağır olduğu, geçmişe dönük banka, tapu ve nüfus kayıtlarının titizlikle incelenmesini gerektiren oldukça teknik davalardır. Miras hakkınızın gasp edildiğini düşünüyorsanız, telafisi imkansız hak kayıpları yaşamamak için alanında uzman bir miras avukatından destek almanız hayati önem taşır. Durumunuzu değerlendirmek ve hukuki danışmanlık almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz : İletişim
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Muris muvazaası (mirastan mal kaçırma) nedir?
Muris muvazaası, vefat eden kişinin (muris), mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla, gerçekte bedelsiz olarak bağışlamak istediği tapulu taşınmazını (ev, arsa, dükkan vb.), tapu sicilinde “satış” veya “ölünceye kadar bakma sözleşmesi” gibi göstererek devretmesidir. Bu işlem, görünüşte geçerli olsa da tarafların gerçek iradesini (bağışlama) yansıtmadığı için hukuken geçersizdir.
2. Mirastan mal kaçırma davasını kimler açabilir? Saklı pay sahibi olmak şart mıdır?
Mirasbırakanın bu hileli işlemi nedeniyle miras hakkı zedelenen tüm yasal mirasçılar (eş, çocuklar, evlatlıklar vb.) bu davayı açabilir. Muris muvazaası davası açabilmek için mirasçının “saklı pay sahibi” olması şart değildir. Ancak, mirası reddedenler, mirastan yasal olarak çıkarılanlar (ıskat edilenler) veya mirastan feragat edenler bu davayı açamazlar.
3. Mirasbırakan (baba/anne) hayattayken bu dava açılabilir mi?
Hayır, açılamaz. Muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescili davası, ancak mirasbırakanın vefat etmesinden sonra açılabilir. Kişi hayattayken kendi malvarlığı üzerinde dilediği gibi tasarrufta bulunma özgürlüğüne sahiptir; bu nedenle sağlığında yapılan işlemlere mirasçıların müdahale etme hakkı yoktur.
4. Muris muvazaası davasında zamanaşımı süresi ne kadardır?
Muris muvazaasına dayalı davalar, mülkiyet hakkına ve yolsuz tescile dayandığı için hiçbir zamanaşımı veya hak düşürücü süreye tabi değildir. Mirasbırakanın vefatından sonra, aradan 10, 20 veya 30 yıl geçmiş olsa bile her zaman bu dava açılabilir.
5. Mirastan mal kaçırıldığı (muvazaa) mahkemede nasıl ispatlanır?
Muvazaa iddiası, her türlü yasal delille ispatlanabilir. Mahkeme ve Yargıtay şu hususlara dikkat eder:
- Mirasbırakanın söz konusu taşınmazı satmaya ihtiyacı olup olmadığı,
- Tapuda gösterilen satış bedeli ile taşınmazın gerçek (rayiç) değeri arasındaki aşırı fark,
- Taşınmazı devralan kişinin (alıcının) o tarihteki alım gücü (örneğin geliri olmayan birinin değerli bir mülk alması),
- Banka kayıtları (satış bedelinin murisin hesabına yatıp yatmadığı),
- Tanık beyanları ve yöresel adetler.
6. Taşınmazı devralan kişi, mülkü 3. bir kişiye satmışsa tapu iptal edilebilir mi?
Bu durum, mülkü sonradan satın alan 3. kişinin “iyiniyetli” olup olmamasına göre değişir. Eğer 3. kişi, ilk devrin mirastan mal kaçırmak için yapıldığını biliyorsa veya bilebilecek durumdaysa (örneğin akraba veya yakın tanıdıksa), tapu iptal edilebilir. Ancak 3. kişi durumu bilmeyen tamamen iyiniyetli bir alıcıysa tapusu iptal edilemez; bu durumda mirasçılar, taşınmazı devreden ilk muvazaalı alıcıdan tazminat talep edebilirler.
7. Muris muvazaası davası ile Tenkis davası arasındaki fark nedir?
Muris muvazaasında işlem tamamen hileli (sahte) olduğu için geçersizdir ve tapu iptal edilerek mirasçılara paylaştırılır. Tenkis davasında ise mirasbırakanın yaptığı bağışlama işlemi geçerlidir, ancak bu işlem yasal mirasçıların “saklı paylarını” ihlal ediyorsa, ihlal edilen kısım oranında indirim (tenkis) yapılır. Uygulamada hak kaybı yaşamamak adına davalar genellikle “Önce tapu iptali ve tescil, bu kabul edilmezse tenkis” şeklinde kademeli (terditli) olarak açılır.
8. Muris muvazaası davası hangi mahkemede açılır?
Dava konusu bir gayrimenkul olduğu için kesin yetki kuralı geçerlidir. Dava, taşınmazın (gayrimenkulün) bulunduğu yerdeki mahkemede açılmak zorundadır. Görevli mahkeme ise Asliye Hukuk Mahkemesi’dir.
9. Davayı kazanırsam tapunun tamamı mı benim olur?
Hayır. Tapu iptal edilir ve miras payınız oranında adınıza tescil edilir. Örneğin 2 kardeşseniz ve başka mirasçı yoksa, tapunun 1/2’si sizin adınıza tescil edilir.
10. Ölünceye kadar bakma sözleşmesi muvazaa sayılır mı?
Hayır. Eğer mirasbırakan, kendisine bakılması karşılığında (minnet duygusuyla değil, bakım borcu karşılığı) devir yaptıysa ve bakım borcu yerine getirildiyse, bu işlem geçerlidir ve bozulmaz.
Yargıtay kararları sorgulama ekranına buradan ulaşabilirsiniz.
Emre bey merhaba benimde bi sorum olacaktı yardımcı olursanız çok sevinirim;
2002 yılında İkinci evliliğimi yaptım esim yaslı 73 yaşındaydı ben ise 47 yaşındaydım esim bana 2011 yılında bir ev verdi evlenirken söz vermişti 50 taneye yakın şahidim var ancak tapuda hibe yazıyor eşim 03.04.2015de vefat etti evde cocukları 13 yıl boyunca gelmediler sormadılar adam evlendigim sene felç oldu 13 yıldır altını bezliyorum elimle yemek yediriyorum bütün mah. Şahit bu konuya öldükten sonra ben evi satıp izmire yerlesmek istedim cocuklarımın yanina tek bi basıma ne yaparım diye cocukları bana dava açmışlar muris muvazası diye bi dava evi sattıgım kişidende davacı olmuşlar beni arayıp tehdit ediyorlar mirasa girmeyeceksin sana ev verdi diye bu arada esimin adina olan oturdugumuz evde var oranın mirasına girmeyeceksin diye tehdit ediyorlar ben 59 yaşında bayanım bana bu konuda yardımcı olursanız cok sevinirim
Merhaba,
Siza açılan dava İstanbul sınırları içerisinde ise sizlere yardımcı olabiliriz. İletişim bölümünden bize ulaşarak detaylar için görüşme talep etmeniz halinde size yardımcı olabiliriz.
Merhaba,
Babam 1 yıl önce vefat etti ve üvey kardeşlerimden bir tanesi mal varlığını diğer kardeşlerinden de habersiz bir şekilde üzerine geçirmiş. Ben bu durumda tapu iptal davası açabilirmiyim. (Ev ve arsaların tapusu üvey kardeşlerimin annesinin üzerineydi ve hala hayatta diğer üvey kardeşler anneleri hayatta olduğu için dava açamıyorlar)
Teşekkürler
Merhaba,
Devri yapılan taşınmazlar üvey anne üzerine diyorsunuz. Babanızla konunun alakası nedir ? Durumu daha sağlıklı aktarabilirseniz yardımcı olabiliriz.
Babam hayattayken mevcut olan mulkleri beraber edindiler fakat tapular hep babamın ıkıncı evliliğinden olan hanımın uzerine yapılmış.
Babam hayattayken mevcut olan mulkleri beraber edindiler fakat tapular hep babamın ıkıncı evliliğinden olan hanımın uzerine yapılmış.
merhabalar,
3 kız ve 1 erkek kardeş olarak kız kardeşlerimin hiç bir evliliklerinden çocuğu bulunmamaktadır. ablam eniştemin 2. eşi olarak evlilikleri içerisinde elde edindikleri mal varlığı olarak iki adet yazlıktan birisini eniştem ablamın üzerine satış yolu ile iktisap etmiştir. ablam eniştemden önce vefat etti ve yaklaşık 25-30 sene sonra da eniştem vefat etti. ve bu süreçte ilk evliliğinden olan çocuğu hiç ortalarda yoktu. eniştem vefat ettikten sonra ablamın yasal mirasçısı olarak ben ve eniştemin yasal mirasçısı olarakta ilk evliliğinden olan çocuğu kaldı. mahkemeden aldığım veraset ilamına istinaden tapudan kendi hisseme ilişkin kısmın intikalini yaptırdım ve tapuyu aldım. bu süreçten sonra eniştemin ilk evliliğinden olan çocuğu yaklaşık 30 sene önce yapılan satış işleminin muvaazalı olduğu gerekçesiyle beni dava etmiş. şu an bir avukatım yok ve ne yapmam gerektiğini tam olarak bilmiyorum. ancak bu payı hakkım olduğuna inanıyorum. davanın lehime sonuçlanması ihtimali nedir ve ne yapabilirim. forumlardan yaptığım araştırmalarda muvazaalı bir işlemdeki maksadın irade ile beyan arasındaki uyumsuzluktan bahsedilmekte ve bahsettiğim durumda mal kaçırma gibi bir durum söz konusu değil. öyle olsa tüm mal varlığını devretme gibi bir durum söz konusu olurdu ve tekrar etmek gerekirse söz konusu mal varlığı ablamla evlendikten sonra elde edinilmiş. bilgi vermenizi rica ederim.
Merhaba,
Dosyada davacının talepleri ve dayanakları neler bunları bilmemiz gerekmektedir. Yapmanız gereken işlem ; Dosya numarası ve mahkeme adı ile birlikte dava dilekçesini tarafımıza ulaştırmanız olacaktır. Dosyanızı avukat ile takip etmek istiyorsanız iletişim bölümünden bize ulaşabilir, gerekli bilgileri alabilirsiniz.
Emre bey tekrar merhabalar,
Söz konusu taşınmazın avşa adasında olması sebebiyle dava marmara adası adliyesinde görülüyor. Bilgi alma amacıyla ilk duruşma mayıs ayı sonunda görüldü ve mahkeme yer tespiti v.s. gibi konular henüz tamamlamadığı için duruşma eylül ayına ertelendi. Davacının talebi tapudaki satışın muvazaalı olduğu gerekçesiyle çıkardığımız tapuyu iptal ettirmeye yönelik. Gerekçe ise söz konusu taşınmazı eniştem ablamın başının etini yemesi üzerine dır dır dan bunalıp satış yaptığı yönünde. Ancak davacı satışın yapıldığı tarihte kendi öz annesinin yanında kalıyor ve hiç ortalarda yok ayrıca 10-11 yaşlarında. Mahkemeye delil olarak herhangi birşey sunulabildiğini sanmıyorum. Ancak kendi akranı bir kaç kişiyi şahit yazmış. Yazdığı şahitler konutla alakası olmayan ve durumun doğru yönünü gerçekten tespit edebilecek vasıfta değil. Ben şu ana kadar mahkemeye herhangi bir şahit sunmadım. Çünkü söz konusu sunacağım şahitlerin bir kısmı rahmetli bir kısmıda hasta ve yaşlı. Bu sebepten çekindim. Ancak yeni öğrendiğim bir şeyde şu. Şahit olarak göstereceğim kişiler kendi ikametgahlarının bağlı olduğu başka bir mahkemede ifade verebiliyormuş. Konuyla ilgili yardımlarınız için şimdiden tşk. Cevabınızı bekliyorum.
Dedem ölmeden yaklaşık 10 yıl önce bir evini babama satmıştır.bu satıs evin %95 hissesini vermisvermistir. Ev kira halinde oldugundan evin kirasini dedem almaya devam etmistir.evin %95 hissesini satis gösterilerek bagislanmistir. Diger kizina bir ev diger üc cocugunada 500 bin lirayi bölüsturmus ve 5 kardesin tamamina 4 ev birakmis fakat olmeden bir ay once kardeslerden bir bir adet evi satis yoluyla ustune almistir boylece her kardese bir ev dusecegi yere 5 kardese 4 ev dusuyor olmeden bir ay onceki o evin satisi mirastan mal kacirmadir fakat babaminda bir ev mal kavirmis duruma düsüyor bu durumda ne yapilabilir diger kardeslerin 3 500 bin lirayi bölüsüp hemde mal kacirip hemde babama mal kacirma davasi acmislardir sahitler huzurunda sozel olarak sattigini ve parasini aldigini ispatlayip ölen dedemin alkol ve lüx hayatinin oldugunu ıspatlarsam sanirim bu evin satisindan elde edilen paranin yurtdisindaki cocuklara harcadigini ispatlarsam dava tamamen kapanırmı. Bide ölmeden önceki evini ogluna bagıs usulü verilmiste olabilir cünkü bagis olursa diger evlatlar hak idda edemez böyle bir uyaniklikta yapmis olaolabilirler
Merhaba,
Gördüğüm üzere avukatsız bir şekilde kendinizi savunmak derdindesiniz. Tavsiyem bir avukattan hukuki destek alarak davayı bir avukatla takip etmeniz. Bu şekilde haklı dahi olsanız davanızı kaybedebilirsiniz. Hukuki yardımımızdan faydalanmak arzusunda iseniz iletişim bölümünden bize ulaşabilirsiniz.