Sendikal Tazminat

By | 12 Şubat 2014

            Sendikal tazminat, Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nda düzenlenmiş olan bir tazminat çeşididir. Bu tazminat çeşidi, işçilerin sendika üye olup olmamaları ve sendikal faaliyetler içerisinde bulunup bulunmamaları nedeniyle iş sözleşmelerinin feshedilmesi veya sendikalı işçi ve sendikaya bağlı olmaksızın çalışan işçiler arasındaki ayrımın varlığı çerçevesinde kendini göstermektedir. Nitekim Sendikalar Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. Maddesine göre işçilerin sendikal özgürlükleri söz konusudur. Her işçi, dilediği sendikaya üye olabilir, üyelikten çıkabilir, sendikal faaliyetlerde bulunabilir. Bu ve bunun gibi sendikal faaliyetler nedeniyle işçiler arasında herhangi bir ayrım yapılamayacağı gibi bu faaliyetler nedeniyle işçilerin de iş sözleşmelerine son verilemez.

Sendikal Özgürlüğün Güvencesi

            Yukarıda da beyan ettiğimiz üzere işçiler, dilediği sendikaya üye olabilir ve üyelikten çıkabilir, sendikal faaliyetlerde bulunabilir. Bu faaliyetlerin işveren tarafından engellenmesi veya bu faaliyetler nedeniyle işçinin iş akdine son verilmesi halinde sendikal tazminat hakkı doğar. Sendikal özgürlük, Sendikalat ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. Maddesinde güvence altına alınmış olup madde metni şu şekilde düzenlenmiştir :

   ‘Sendika özgürlüğünün güvencesi

MADDE 25 – (1) İşçilerin işe alınmaları; belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri, belli bir sendikadaki üyeliği sürdürmeleri veya üyelikten çekilmeleri veya herhangi bir sendikaya üye olmaları veya olmamaları şartına bağlı tutulamaz.

(2) İşveren, bir sendikaya üye olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayrım yapamaz. Ücret, ikramiye, prim ve paraya ilişkin sosyal yardım konularında toplu iş sözleşmesi hükümleri saklıdır.

(3) İşçiler, sendikaya üye olmaları veya olmamaları, iş saatleri dışında veya işverenin izni ile iş saatleri içinde işçi kuruluşlarının faaliyetlerine katılmaları veya sendikal faaliyette bulunmalarından dolayı işten çıkarılamaz veya farklı işleme tabi tutulamaz.

(4) İşverenin fesih dışında yukarıdaki fıkralara aykırı hareket etmesi hâlinde işçinin bir yıllık ücret tutarından az olmamak üzere sendikal tazminata hükmedilir.

(5) Sendikal bir nedenle iş sözleşmesinin feshi hâlinde işçi, 4857 sayılı Kanunun 18, 20 ve 21 inci madde hükümlerine göre dava açma hakkına sahiptir. İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin tespit edilmesi hâlinde, 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata karar verilir. Ancak işçinin işe başlatılmaması hâlinde, ayrıca 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen tazminata hükmedilmez. İşçinin 4857 sayılı Kanunun yukarıdaki hükümlerine göre dava açmaması ayrıca sendikal tazminat talebini engellemez.

(6) İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiği iddiası ile açılacak davada, feshin nedenini ispat yükümlülüğü işverene aittir. Feshin işverenin ileri sürdüğü nedene dayanmadığını iddia eden işçi, feshin sendikal nedene dayandığını ispatla yükümlüdür.

(7) Fesih dışında işverenin sendikal ayrımcılık yaptığı iddiasını işçi ispat etmekle yükümlüdür. Ancak işçi sendikal ayrımcılık yapıldığını güçlü biçimde gösteren bir durumu ortaya koyduğunda, işveren davranışının nedenini ispat etmekle yükümlü olur.

(8) Yukarıdaki hükümlere aykırı olan toplu iş sözleşmesi ve iş sözleşmesi hükümleri geçersizdir.

(9) İşçinin iş kanunları ve diğer kanunlara göre sahip olduğu hakları saklıdır.

Sendikal Tazminat ve İşe İade Davası Açma Şartı

            Eski kanunda sendikal tazminat alabilme şartlarından bir tanesi de işçinin işe iade davası için başvuruda bulunma zorunluluğu idi. İşe iade davası açmayan işçi, sendikal tazminat için başvuru yapamamaktaydı. Yeni düzenlemeye göre artık bu şart kaldırılmış olup buna dair düzenleme 25. Maddenin 5. Fıkrasında yer almıştır.

            Bunun yanı sıra işe iade davasını kazanan bir işçi, işveren tarafından işe başlatılmazsa İş Kanunu’nun 21. Maddesi gereğince işçinin 4 ila 8 aylık maaşına tekabül eden tazminat miktarını ödemek zorundadır. Fakat sendikal tazminata hükmedilmesi ve işverenin işe iade kararını yerine getirmemesi (işçiyi işe başlatmaması) halinde her iki tazminata ilgili mahkeme hükmetmeyecektir.

6 Aydan Az Çalışmış İşçinin Sendikal Tazminat Hakkı

            İş güvencesinden faydalanmak isteyen bir işçi için bazı şartların varlığı gerekmektedir. Nitekim işyerinde en az 30 işçi çalışmalı ve işçinin kıdemı 6 aydan fazla olmalıdır. Bu hususları sağlamayan işçinin sendikal tazminat hakkı yoktur. Fakat 6 ayı tamamlamamış işçi, kötüniyet tazminatına dair dava açabilecektir. İş Kanunu ve çerçeve kanunlarda buna ilişkin engelleyici bir düzenleme söz konusu değildir.

Sendikal Tazminatta İspat Yükü Kimdedir ?

            Sendikal tazminatın talep edildiği işe iade davasında işçi, sendikal nedenlerle iş sözleşmesinin feshedildiğini ispatla yükümlü iken işveren ise işçinin başka nedenlerden ötürü sözleşmesinin feshedildiğini ispatla yükümlüdür.

Sendikal Tazminat Hesaplama

            Sendikal tazminat, işçinin aylık çıplak ücreti üzerinden bir yıldan az olmamak kaydıyla hesaplanacaktır. Bir işçinin aylık çıplak ücretinin 1500 (binbeşyüz) Türk Lirası olduğunu varsaydığımız zaman bu meblağın 12 (oniki) ile çarpılması halinde sendikal tazminat miktarına ulaşılacaktır.

Sendikal Tazminatta Faiz

            Sendikal tazminat bir ücret olmayıp tazminat çeşidi olarak değerlendirilmektedir. İlgili kanunlarda sendikal tazminata uygulanacak faiz türü belirlenmemiş olup tazminat miktarlarına uygulanan yasal faiz oranı, sendikal tazminat miktarına uygulanacak faiz oranı olacaktır.

Sendikal Tazminatta Zamanaşımı 

            Sendikal tazminatın ücret olmayıp tazminat  niteliğinde kabul edilmelerinden ötürü zamanaşımı 10 yıl kabul edilmektedir. 10 yılın sona ermesiyle birlikte sendikal tazminata dair  haklar zamanaşımına uğrayacaktır.

            Sendikal faaliyetler nedeniyle işten çıkarılan işçilerin işe iade davaları açmaları ve bu dava içerisinde sendikal tazminat talep etmeleri gerekmektedir.

Incoming search terms:

  • sendikal tazminat
  • sendikal tazminat hesaplama

5 thoughts on “Sendikal Tazminat

  1. eşref diren

    ben 23yıl çalıştım işyerinden sendikaya gectimız için 3 arkadş işten çıkartıldık bize sendika için cakartılmızı deyilde işler azaldığı işın cakartık dediler şuanda tazimat alamadık 3ayda işten attılar tazimat ödemidiler süreş varmış iade davası açtık yalnız benim banklara borcum vardı ödeyemedim icralık oldum alacam tazimat banklara odeyecem yani sizin anlayacanız 23 yılık tazimatım boşa kitti biskolişim bozuldu yuvam yıkıldı bunların allah korkusu kalmamış fabrika müdürü benim borşlarımı biliyordu bana sözde ders verdi

    Reply
  2. isa al

    sendikal faliyetten dolayı işten çıkarıldım 12.08.2012. tarihinde yerel mahkeme ve yargıtay haklılığını onadı yargıtay 15.09.2014 onadı avukatlarımız bizim davamızı yeni çıkan iş yasasına göre ıslah yoluna gitmedi bizim istediğimiz ıslah yoluyla sendikal tazminatı almak ama iş veren bize işe iade kabul ederek bizi 2 -3 ay çalıştırıp anlaşmalı ihbar kıdemi verilerek işten çıkarıldık benim sorum anlaşmalı çıkmamıza rahmen bizim ıslah yoluyla alamadığımız sendikal tazminatı alma durumumuz dava yolumuz açıkımı böyle bir dava daha önce oldumu acaba olduysa esas no su yazabilirmisiniz teşekkürler

    Reply
  3. Osman tufekci

    Sendikaya üye olduğum için isden cikarildim ise iade davası açtım kazandım hakim sendikasal tazminata hükmetti işyeri kararı temyize yoladi avukatimla gerekceli kararı alıp icra yolu ile sendikasal tazminatı talep ettik benim sorum sendikasal tazminatı işyeri odememe gibi bir durumu olurmu yoksa hemen alabilirmiyim yoksa işyeri temyizden gelmesini temyizden sonra ödeme yapacağını beyan edermi saygılar iyi calismalar

    Reply

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir