Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması Nedir?

Türk Medeni Kanunu madde 166/1’de düzenlenen “Evlilik birliğinin temelinden sarsılması”, halk arasında bilinen adıyla “şiddetli geçimsizlik”, boşanma davalarının en sık görülen hukuki sebebidir. Eşler arasında ortak hayatı sürdürmenin kendilerinden beklenemeyecek derecede çekilmez hale gelmesi durumunda, hakim boşanmaya karar verebilir.

2026 yılına girerken, değişen sosyal dinamikler ve güncel Yargıtay içtihatları, hangi davranışların “temelden sarsılma” sayılacağı konusunda belirleyici olmaktadır. Bu dava türü, zina veya hayata kast gibi “özel” bir sebebe dayanmak zorunda değildir; genel ve kapsayıcı bir boşanma nedenidir.  Çekişmeli Boşanma süreci için : Çekişmeli Boşanma Davası Nedir?

Hangi Durumlar “Temelden Sarsılma” Sayılır?

Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, evlilik birliğini temelinden sarsan olaylar sınırlı sayıda değildir. Ancak uygulamada en sık karşılaşılan sebepler şunlardır:

• Duygusal Şiddet ve Hakaret: Eşe karşı aşağılayıcı ifadeler kullanmak, onu toplum içinde küçük düşürmek.
• Fiziksel Şiddet: Darp, itip kakma veya eşe cisim fırlatma.
• Ekonomik Şiddet: Evin ihtiyaçlarını karşılamamak, eşin çalışmasına engel olmak veya aşırı borçlanarak aileyi zor durumda bırakmak.
• Güven Sarsıcı Davranışlar: Sadakatsizlik boyutuna varmasa dahi, eşin güvenini zedeleyen gizli görüşmeler veya yalan söylemek.
• Cinsel Yükümlülüklerin İhlali: Makul bir sebep olmaksızın cinsel birliktelikten kaçınmak.
• Aile Müdahalesi: Eşin ailesinin evliliğe aşırı müdahalesine sessiz kalmak veya eşi ailesine ezdirme.

2026 Yılında Boşanma Süreci ve Kusur Araştırması

Evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle açılan davalarda “kusur ilkesi” hayati önem taşır. Davayı açan tarafın, karşı tarafın kusurlu olduğunu veya en azından kendisinden daha fazla kusurlu olduğunu ispatlaması gerekir.

Tam kusurlu olan eşin açtığı dava, karşı tarafın itirazı halinde reddedilebilir. 2026 yılında mahkemeler, özellikle dijital delillerin (hukuka uygun elde edilmiş WhatsApp kayıtları, sosyal medya paylaşımları vb.) değerlendirilmesinde daha titiz davranmaktadır.

Dava Ne Kadar Sürer?

Çekişmeli boşanma davaları, tanıkların dinlenmesi, delillerin toplanması, bilirkişi raporları ve pedagog görüşmeleri gibi aşamalar nedeniyle zaman alabilmektedir. 2026 yılı itibarıyla adli süreçlerin işleyiş hızı mahkemelerin yoğunluğuna göre değişmekle birlikte, ortalama bir çekişmeli boşanma davası 1,5 ile 3 yıl arasında sürebilmektedir. Bu sürecin iyi bir avukatla yönetilmesi, hak kayıplarını (nafaka, tazminat, velayet) önlemek adına kritiktir.

Tazminat ve Nafaka Hakkı

Evlilik birliğinin sarsılmasında kusursuz veya daha az kusurlu olan taraf;

1. Maddi Tazminat: Mevcut veya beklenen menfaatleri zedelendiği için,
2. Manevi Tazminat: Kişilik hakları saldırıya uğradığı için tazminat talep edebilir. Ayrıca, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak şartıyla yoksulluk nafakası isteyebilir.

Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu : Hukuki Destek Alın.

Hukuki Destek Alın Boşanma süreci, hem duygusal hem de hukuki açıdan yıpratıcı olabilir. Haklarınızın korunması ve sürecin sağlıklı yönetilmesi için Ulusoy Hukuk Bürosu olarak yanınızdayız. 2026 yılı güncel hukuki prosedürler hakkında detaylı bilgi ve randevu almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Şiddetli geçimsizlik davasında hakim neye bakar?

Hakim, evliliğin devamının eşler ve çocuklar için korunmaya değer bir yararı kalıp kalmadığına ve olaylarda kimin kusurlu olduğuna bakar.

2. Tek celsede boşanmak mümkün mü?

Evlilik birliğinin temelinden sarsılması davası “çekişmeli” ise tek celsede bitmesi çok zordur. Ancak taraflar anlaşmalı boşanma protokolü ile mahkemeye başvurursa tek celsede boşanabilirler.

3. Eşim boşanmak istemiyor, yine de boşanabilir miyim?

Evet. Eşiniz boşanmak istemese bile, evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını ve eşinizin kusurlu olduğunu ispatlarsanız mahkeme boşanmaya karar verir.