Boşanma kararı başlı başına zorlu bir süreçken, eşlerin boşanmanın sonuçları (velayet, tazminat, nafaka) üzerinde anlaşamaması süreci hukuki bir mücadeleye dönüştürür. İşte bu duruma hukukumuzda Çekişmeli Boşanma Davası denir.
Anlaşmalı boşanmanın aksine; çekişmeli boşanma, iddiaların ispatlanması gereken, tanıkların dinlendiği ve delillerin yarıştığı teknik bir yargılama sürecidir. Bu yazımızda dava açılışından kararın kesinleşmesine kadar olan tüm süreci, 2026 yılı güncel uygulamalarıyla ele aldık.
Çekişmeli Boşanma Davası Hangi Durumlarda Açılır?
Eşler arasında boşanma konusunda veya boşanmanın fer’ileri (sonuçları) konusunda mutabakat yoksa dava çekişmeli olarak görülür. Şu hallerde dava çekişmelidir:
- Bir eş boşanmak isterken diğer eş boşanmak istemiyorsa,
- Her iki eş de boşanmak istiyor ancak velayet, nafaka veya tazminat miktarında anlaşamıyorlarsa.
Çekişmeli Boşanma Sebepleri Nelerdir?
Çekişmeli boşanma davası, Türk Medeni Kanunu’nda sayılan Özel veya Genel sebeplere dayanılarak açılabilir:
- Genel Sebepler: En sık karşılaşılan, halk arasında “şiddetli geçimsizlik” olarak bilinen Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması halidir (TMK m. 166).
- Özel Sebepler: Zina (aldatma), hayata kast, pek kötü muamele, suç işleme, terk ve akıl hastalığıdır.
Önemli: Davayı hangi sebebe dayandırarak açtığınız, ispat yükünü ve davanın kaderini değiştirir.
Dava Süreci ve Aşamaları
Çekişmeli boşanma davası, yazılı yargılama usulüne tabidir ve şu 5 temel aşamadan oluşur:
- Dilekçeler Aşaması: Davacı dava dilekçesini verir, davalı cevap verir. Ardından “cevaba cevap” ve “ikinci cevap” dilekçeleri sunulur. Bu aşama tamamlanmadan duruşma günü verilmez.
- Ön İnceleme Duruşması: Hakim tarafları sulh olmaya davet eder, uyuşmazlık konularını netleştirir ve delillerin sunulması için süre verir.
- Tahkikat (Araştırma) Aşaması: Davanın en uzun kısmıdır. Tanıklar dinlenir, bilirkişi raporları (pedagog vb.) alınır, telefon kayıtları veya banka dökümleri incelenir.
- Sözlü Yargılama: Tahkikat bittikten sonra taraflara son sözleri sorulur.
- Karar (Hüküm): Hakim boşanmaya veya davanın reddine karar verir.
Çekişmeli Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Bu süre mahkemenin iş yoğunluğuna, toplanacak delillerin durumuna ve tanık sayısına göre değişir. Ancak ortalama olarak;
- Yerel Mahkeme: 1.5 – 2.5 yıl arası,
- İstinaf ve Yargıtay Süreci: Dahil edildiğinde toplam süre 5-7 yılı bulabilmektedir.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu: Stratejik Hatalar Yapmayın
Çekişmeli boşanma davası bir satranç oyunu gibidir. Yapılan en büyük hatalar şunlardır:
- Hukuka Aykırı Delil Kullanımı: Eşinizin telefonuna casus yazılım yüklemek veya habersiz ses kaydı almak suç teşkil edebilir ve mahkemede delil olarak kabul edilmeyebilir. Delilleriniz hukuka uygun elde edilmelidir.
- Evi Terk Etmek: Haklı bir sebep (şiddet vb.) yokken evi terk etmek, karşı tarafça “Terk” nedeniyle boşanma davası açılmasına zemin hazırlayabilir. Evi ayırmadan önce hukuki destek almalısınız.
- Tedbir Nafakası Talebi: Dava sürerken geçiminizi sağlamak için “Tedbir Nafakası” talep etmeyi unutmayın. Hakim talep olmadan kendiliğinden karar vermeyebilir.
- Geçici Önlemler: Yargılama sürerken siz ve çocuklarınızın korunması için gereken önlemler Hakim tarafından alınır, bu önlemler alınmamışsa talep edilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
1. Çekişmeli boşanma davası devam ederken anlaşmalıya dönülebilir mi?
Evet, davanın her aşamasında (karar kesinleşinceye kadar) eşler anlaşarak protokol sunabilir ve davayı anlaşmalı boşanmaya çevirerek tek celsede boşanabilirler.
2. Dava açan taraf kusurluysa ne olur?
Tam kusurlu eşin açtığı dava kural olarak reddedilir. Ancak her iki tarafın da kusuru varsa (örneğin biri hakaret etmiş, diğeri şiddet uygulamışsa), daha az kusurlu olanın itirazı yoksa boşanmaya karar verilebilir.
3. Çekişmeli boşanmada çocuğun velayeti kime verilir?
Hakim için tek kriter “Çocuğun Üstün Yararı”dır. Kimin daha zengin veya kusursuz olduğuna değil; çocuğun fiziksel ve ruhsal gelişimini kimin daha iyi sağlayacağına bakılır. Bu konuda pedagog raporu belirleyicidir.
4. Dava sürecinde eşler aynı evde yaşamak zorunda mı?
Hayır. Dava açıldıktan sonra eşlerin ayrı yaşama hakkı doğar. Hakim talep üzerine eşlerden birinin evden uzaklaştırılmasına veya evin bir eşe tahsis edilmesine karar verebilir.