Günümüzde pek çok kişi, nüfusa geç kaydedilmekte veya erken kaydedilerek gerçek kayıtlarda gerçek yaşlarını görememektedirler. Bu husus kişileri yaşantılarında dönem dönem zorluklar çıkarabilmektedir. Nitekim yakın geçmişte bedelli askerlik imkanın verilmesiyle birlikte gerçek yaşı nüfusta yazmayan kişiler sorun yaşamış ve bedelli askerlik imkanından faydalanamamıştır. İşte bu nedenle yaş değişikliği davaları önem arz etmektedir.
Gerek eğitim ve öğretim hayatı bakımından gerekse de devlete bağlı kurumlarda yer alma bakımından yaş hususu önem taşımaktadır. Yaş küçültme ve yaş büyütme hususlarını aynı başlık altında incelememizin sebebi ikisinin de aynı kurallara tabi olması ve yargının her iki dava çeşidini de birlikte ele almasıdır.
Yaş Değişikliği Davasında Hukuki Düzenleme
İsim değişikliğine yönelik hukuki düzenleme Türk Medeni Kanunu’nda yer alsa da yaşın değiştirilmesi, küçültülmesi ve büyütülmesine yönelik düzenleme Nüfus Kanunu’nda yer almaktadır. Bu maddeye göre :
‘ Yaş, ad, soyadı ve diğer kayıt düzeltme davaları ilgilinin oturduğu yer asliye hukuk mahkemesinde Cumhuriyet savcısı ve nüfus baş memuru veya nüfus memuru huzuruyla görülür ve karara bağlanır. Bu davalar düzeltmeyi isteyenlerle, ilgili resmi dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet Savcıları tarafından açılabilir ve dinlenecek tanıklar, resmi kayıt örnekleri ve belgelerle ispat olunur. Şu kadar ki; ilgilinin görünüşü davayı yalanlayıcı olmaması şarttır. Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümlerine göre ceza mahkemelerinde yapılacak yaş düzeltmesi işlerinde de nüfus baş memuru veya nüfus memuru taraf olarak bulunurlar. Mahkeme kararına karşı taraflar Yargıtay’a başvurabilirler.
Yaş, ad, soyadı ve kayıt düzeltmesi hakkındaki mahkemeden verilen kararlar kesinleştikten sonra ilgilinin aile kütüne geçirilir. Ad ve soyadının değiştirilmesi, din değiştirme suretiyle de olsa mahkeme kararıyla yapılır. Adlarını değiştirenlerin aile kütüğünde yazılı çocukların baba veya ana adları, soyadlarını değiştirenlerin yalnız eşiyle reşit olmayan çocuklarının soyadları birlikte değiştirilir. Yaş düzeltme davası ancak bir defa açılabilir. Yaş, ad, soyadı değiştirenler askerlik ödevliliği içinde iseler yapılan düzeltmeler nüfus idarelerince on beş gün içinde askerlik şubelerine de bildirilir. ’ denilmiştir. Hukuki düzenleme bu olmakla beraber yerleşmiş içtihatlar doğrultusunda mahkemelerin dikkat edeceği kurallar söz konusudur. Bunlara aşağıda değineceğiz.
Yaş Değişikliği Davasında Mahkemenin Aradığı Şartlar
Mahkemece yaş değişikliğine karar verilebilmesi sıkı şartlara tabi tutulmuştur. Bu şartları kısaca sayacak olursak :
- Hastanede veya doğum evinde doğmuş olmamalı
- Dış görünüş, beyan edilen yaşa uygun olmalı
- Beyan edilen yaşta bir kardeş bulunmamalıdır.
Kanunun ve mahkemelerin aradığı şartlar bunlar olup bu şartları değerlendirmek gerekirse;
Hastane – Doğumevi: Yaş değiştirmek isteyen şahıs, herhangi bir hastane veya doğumevinde doğmuş olmamalıdır. Bu aradaki şart, şahsın doğumunu belgeleyen herhangi bir resmi evrakın olmaması halidir. Şayet doğuma ilişkin resmi bir evrak söz konusu ise mahkeme bu evraka bağlı kalıp davanın reddine karar verecektir. O nedenle yaş değişikliği için resmi bir kurum veya kuruluşta doğmuş olmama ilk şarttır.
Dış Görünüş: Yaş değiştirmek isteyen şahıs, beyan ettiği asıl yaşın görüntüsüne uygun olmalıdır. Şayet o yaştaki birisinin dış görünüşüne sahip olmayan birisini beyanını mahkeme dikkate almayacak ve yalan beyan dolayısıyla kanaat oluşturamayacaktır. Böylelikle açılmış olan dava reddedilecektir. Beyan edilen yaş şayet 1-2 yaş büyük veya küçük ise mahkeme açısından pek bir sorun teşkil etmeyecektir.
Kardeş Şartı: Şayet, davacının beyan ettiği yaşta bir başka kardeşinin mevcut olması davanın reddini gerektirecektir. Nitekim annenin gebe kalma ve gebelik süresi dikkate alınacağından aynı süreç içerisinde iki kişinin doğumunun gerçekleşmesi mantık kurallarıyla bağdaşmayacağından ötürü davanın reddine karar verilecektir. İşbu nedenle beyan edilen yaşta bir kardeşin bulunmaması gerekmektedir.
Yaş Değişikliği Davasında Kemik Radyolojisi
Yaş değiştirme davaları görülürken ilgili mahkeme, davacının kemik yaşının tespitini isteyebilir. Adli Tıp Kurumu aracılığıyla şahsın kemik yaşının tespiti gerçekleştirilir ve kemik yaşına göre mahkeme davacının talebini ret veya kabul eder. Fakat kemik yaşı tespiti yalnızca 22-25 yaşa kadar gerçekleştirilebilmekte, bu yaştan sonra kemiklerin gelişim göstermemesi nedeniyle yaş tespiti imkanı kalmamaktadır.
Yaş Değişikliği Davasında Dava Süreci
Yaş değiştirme ( Yaş düzeltme, yaş küçültme, yaş büyütme) davalarında dava süreci şu şekilde ilerlemektedir :
- Talep sahibinin yaş değişikliği şartlarını taşıyıp taşımadığının tespiti
- Şartların varlığı halinde avukata vekaletname çıkarılması
- Bildirilen 2 tanıkla birlikte davanın açılması
- Duruşma günü tanıkların beyanı ve mevcut delillerle birlikte Mahkemenin yaş değişikliğine hükmetmesi
- Gerekçi kararın yazımı
- Kararın mahalli bir gazetede ilanı
- Mahkeme kararının kesinleşmesi.
Yaş Değiştirme Davası Yargılama Süresi
Yaş değiştirme davalarında süreç bu şekilde ilerlemekte olup dava süresi 4-6 ay arasıdır. Nitekim bu süre mahkemenin yoğunluğuna göre değişebilmektedir. Bunun yanı sıra şayet mahkeme kemik yaşı tespiti talep ederse dosyanın Adli Tıp Kurumuna gitmesi dolayısıyla süreç daha da uzayacaktır.
Yaş Değiştirme Davası Görevli ve Yetkili Mahkeme
Yaş değişikliği davalarında dava, doğru yerde ve doğru mahkemede açılmalıdır. Nitekim yetkisiz ve/veya görevsiz bir mahkeme açılmış olan dava, mahkeme hakimi tarafından reddedilecek, davacı taraf için maddi külfet ve zaman kaybına yol açacaktır. İşte bu nedenle bu hususlara dikkat edilmeli, mümkün olduğu ölçüde yaş değişikliği davalarında hukuki yardıma başvurulmalıdır.
Nüfus Davalarına ilişkin yazılarımıza buradan ulaşabilirsiniz.
Nüfus Hizmetleri Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Meraba avukat bey. Benim babam kimlikte 61 yaşında görünüyor ama asıl yaşı en az 5-6 yaş daha büyük olduğunu söylüyor. Kemik yaşı davası açarsak ne sonuç alırız. Boşa masraf mıdır? Yoksa olumlu sonuçlanır mı sizce?
Merhaba,
Kemik yaşı 21-22 yaşından sonra önemsizdir. Bu nedenle başkaca kayıtlar varsa elinizde bunlarla ilerlemek en doğrusu, örneğin okul kayıtları vb.
Sayın avukat bey ben kimlikte 16 yaşındayım ama gerçek yaşım 18 köyde doğduğum için şartlar el verişli olmadığından dolayı ailem beni nüfusa geç yazdırmış yaş büyütme davası nasıl açabilirim bunun için bana bilgi verirseniz sevinirim
Saygılarla…
Merhaba,
Yazımızı detayında dava ile ilgili tüm sorularınıza yanıt bulabilirsiniz. Reşit olmadığınız için davayı ailenizin açması gerekmektedir, unutmayınız.
Merhaba İyi Günler Benim Yaşım 17 Ailem Beni Evlendirmek İçin Yaşımı Küçültmek İstyor Ama Ben İstemiyorum Acaba Benim Rızam Olmadan Bunu Yapmaları Mümkün mü Teşekürler
Merhaba,
Reşit olana kadar anne ve babanız sizin adınıza dava açabilir. Bu noktada siz şahsen mahkemeye dilekçe sunabilirsiniz. Duruşmalara katılmak hususunda da hakkınız söz konusudur. Bu nedenle açılacak bir davada beyanda bulunabilirsiniz.
doğum belgem bulunmuyor,doğduğum hastane zamanında yanmış,işe girmek in yaşımı 30 dan 25 e küçültmek istiyorum,mümkün mü acaba? yardımcı olursanız çok sevınırım,teşekkürler
Merhaba,
Doğum belgeniz olmasa da nüfusa kayıt ettirildiğiniz bir tarih vardır. Bu tarihi öğrenip tarafımıza bilgi verirseniz daha sağlıklı yorum yapabiliriz.
Merhaba,
Ben nüfusta 1979 doğumluyum ama görünüşüm en fazla 30-33 arası. Sadece görünüşümü ve işe alımlarda yaşımın büyük olması sebebiyle yaşadığım olumsuz geri dönüşler nedeniyle bunları gerekçe göstererek dava açabilir miyim?
Bunun dışında nasıl gerekçe öne sürebilirim acaba? Teşekkürler.
Merhaba,
Dış görüşünüz bir haklı gerekçe değildir. E-posta adresimize detaylı bir mail atarsanız yardımcı olabiliriz : info@emreulusoy.av.tr
Merhaba,
Yaşımdan en az 10 yaş genç gösteriyorum ve iş başvurularımda kimlikte yaşım nedeniyle olumsuz dönüşler yaşıyorum. sadece bu gerekçeler ile dava açabilir miyim ve bu iki nedeni başka nasıl destekleyebilirim? Teşekkürler.
Merhaba,
Yaş küçültme davalarında nüfusa tescil tarihi önemlidir. Bu tarih baz alınır ve eğitim evraklarınızla desteklenerek hüküm verilir. Yani sadece genç gösteriyor olmanız yaş küçüklüğü için yeterli ve haklı neden değildir.
merhaba 2009 da yaş değişikliği için mahmekem oldu . şimdi o mahkemenin belgesi gerekiyor , E Devletten alındığını görmüştüm önceden ama ben bulamadım , yardımcı olabilir misiniz ?
Merhaba,
Eski tarihli olduğu için sistem üzerinden ulaşamamış olabilirsiniz. İlgili mahkemeye başvurarak karar örneğini mühürlü bir şekilde alabilirsiniz. Başka bir şehirde iseniz iletişim bölümünden bize ulaşabilirsiniz.
Merhaba ben daha önce yaşımı buyutmek için dava açtım ama
Yine bir sene küçük yazdirmısız
Ozaman kemik testide yaptırmıstım 4yil sonra bidaha açtım davayı bir yaş büyütmek için tekrardan kemik testi isterlermi 4yil önceki kemik testim var elime o terelimi
Merhaba,
Yaş büyütme davalarında nüfusa tescil edildiğiniz tarih önemlidir. Bu tarihe göre dava açmanız gerekir.
Diğer yandan kemik testiniz var ise ilgili Hakime bildirip kendiniz sunabilir ve aslının ilgili Hastaneden celp edilmesini isteyebilirsiniz.
Normal doğum tarihi 27.11.1982 ancak babamın işlerinden dolayı 10.121983 yazdırmış kimliğimi 1 yıl 1 ay sonra çıkartmış ve o günün tarihi atılmış ,evde ebe tarafindan doğmuşum annem ve babamı şahit gostererek dava açsam olur mu
Ayrıca babamın cocukarin doğduğu tarihi not aldığı bir kağıt var bu delil sayilir mi ?
Merhaba,
Yaşınızı büyütmek isterseniz bu hususu gerek tanık beyanları ile gerek ilkokul vb. öğrenim kayıtları ile kanıtlayabilirsiniz. Dava açmak arzusunda iseniz 0216 550 33 23 numaralı ofis telefonumuzu arayabilirsiniz.
merhaba hocam benim yaşım 02.12.1987 evde doğmuşum babam okuma yazma bilmedigi için kafasına göre yazdırmış annemle babamın evlenme tarihi 18.06.1987 nüfus belgesinde yazıyor ne yapmam lazım ve makemeye başvursam çözüme ulaşırmı
Merhaba,
Yaş değişikliği için dava açmanız gerekmektedir. Gerçek ve nüfusta yazan tarihleri bildirmediğiniz için bir yorum yapmam mümkün değil.