Babalık davası, evlilik dışında doğan çocuk ile biyolojik baba arasındaki soybağının mahkeme kararıyla kurulmasını sağlayan hukuki bir yoldur. Türk Medeni Kanunu’na göre çocuk ile baba arasındaki bağ; evlilik, tanıma veya hakim hükmü (babalık davası) ile kurulabilir.
2013 yılından bu yana sitemizde yer alan bu rehberi, Anayasa Mahkemesi’nin hak düşürücü sürelerle ilgili verdiği son kararlar ve güncel Yargıtay uygulamaları ışığında 2025 yılı itibarıyla yeniden düzenledik. İşte babalık davası hakkında bilmeniz gereken tüm detaylar.
Babalık Davasını Kimler Açabilir?
Babalık davasını açma hakkı, kanunen iki kişiye tanınmıştır:
- Ana: Çocuğun annesi, kendi adına babalık davası açabilir.
- Çocuk: Çocuk, kendi adına asaleten (veya küçükse kayyım aracılığıyla) babalık davası açabilir.
Dava, biyolojik babaya karşı, baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.
Babalık Davasında Hak Düşürücü Süreler (Önemli Güncelleme)
Babalık davasında en çok merak edilen ve hukuki açıdan en çok değişikliğe uğrayan konu dava açma süreleridir.
- Ana İçin Süre: Annenin dava açma hakkı, çocuğun doğumundan itibaren 1 yıl geçmekle düşer.
- Çocuk İçin Süre: Daha önceki kanuni düzenlemelerde çocuk için de kısıtlayıcı süreler bulunmaktaydı. Ancak Anayasa Mahkemesi’nin verdiği iptal kararları neticesinde, çocuğun babalık davası açma hakkını kısıtlayan süreler büyük ölçüde kaldırılmıştır. Çocuğun soybağını öğrenme hakkı, anayasal bir hak olarak üstün tutulmaktadır. Yine de her somut olayın özelliğine göre bir avukata danışarak sürenin tespiti hayati önem taşır.
Babalık Davasında İspat ve DNA Testi
Babalık davalarında en kesin ispat aracı DNA testidir. Mahkeme, Adli Tıp Kurumu veya tam teşekküllü bir hastaneden DNA incelemesi yapılmasını ister.
Baba DNA testinden kaçabilir mi? Hayır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre; davalı baba DNA testine rıza göstermez veya testten kaçınırsa, hakim bu durumu babalığın kabulü yönünde bir emare olarak değerlendirebilir ve babalığa hükmedebilir.
Babalık Davası ile Birlikte Talep Edilebilecek Haklar
Babalık davası açılırken veya dava süresince, sadece soybağının tespiti değil, mali haklar da talep edilebilir:
- Doğum Giderleri: Annenin doğum masrafları.
- Geçim Giderleri: Doğumdan önceki ve sonraki 6 haftalık geçim giderleri.
- Gebelik Masrafları: Gebelik ve doğumun gerektirdiği diğer masraflar.
- Nafaka: Çocuk için iştirak nafakası talep edilebilir. Soybağı kurulduğu andan itibaren baba, çocuğun bakım masraflarına katılmak zorundadır.
Önemli Ayrım: Babalık Davası mı, Soybağının Reddi Davası mı?
Hukuk pratiğinde vatandaşların en sık karıştırdığı iki kavram Babalık Davası ile Soybağının Reddi Davasıdır. Her iki dava da soybağı ile ilgili olsa da amaçları ve sonuçları tamamen zıttır. Hangi davayı açmanız gerektiğini şu basit ayrımla belirleyebilirsiniz:
- Babalık Davası: Çocuğun nüfusta hiçbir baba üzerine kayıtlı olmadığı durumlarda açılır. Amaç, biyolojik baba ile çocuk arasında hukuki bir bağ kurmaktır.
- Soybağının Reddi Davası: Çocuğun nüfusta zaten bir baba üzerine kayıtlı olduğu (genellikle evlilik birliği içinde doğduğu için kocanın nüfusuna kaydedildiği) durumlarda açılır. Amaç, mevcut hukuki bağı çürütmek ve kaldırmaktır.
Dikkat: Türk Medeni Kanunu’na göre, çocuk başka bir erkeğin nüfusunda kayıtlıyken (örneğin annenin resmi nikahlı eşi üzerine), biyolojik babaya karşı doğrudan babalık davası açılamaz. Böyle bir durumda izlenmesi gereken yol şudur:
- Öncelikle Soybağının Reddi Davası açılarak mevcut yanlış kayıt silinmelidir.
- Çocuğun baba hanesi boşaldıktan sonra, biyolojik babaya karşı Babalık Davası açılmalıdır.
Eğer sizin durumunuzda çocuk halihazırda bir başkasının nüfusuna kayıtlıysa, konuyla ilgili detaylı bilgi almak için Soybağının Reddi Davası ve Şartları başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“Babalık davaları, sadece hukuki bir prosedür değil, taraflar ve özellikle çocuk için ağır duygusal süreçleri barındıran davalardır. Geçmiş tecrübelerimizde görüyoruz ki; davanın en kritik noktası DNA testinin usulüne uygun yapılması ve hak düşürücü süre itirazlarının doğru yönetilmesidir.
Özellikle babanın vefat ettiği durumlarda ‘fethi kabir’ (mezarın açılması) işlemi gerekebileceğinden süreç daha hassas yürütülmelidir. Ayrıca davanın kazanılmasıyla birlikte çocuğun mirasçılık sıfatı da kazanacağı unutulmamalıdır. Bu nedenle sürecin başından sonuna kadar bir aile hukuku avukatı ile ilerlemek, hak kaybı yaşanmaması adına elzemdir.”
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Babalık davası hangi mahkemede açılır?
Babalık davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Aile Mahkemesi’nin bulunmadığı yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi, Aile Mahkemesi sıfatıyla davaya bakar. Yetkili mahkeme ise davacının veya davalının yerleşim yeri mahkemesidir.
2. Baba ölmüşse babalık davası açılabilir mi?
Evet, açılabilir. Baba vefat etmişse dava, babanın mirasçılarına (eşine, diğer çocuklarına, anne-babasına vb.) karşı yöneltilir. Gerekirse mezar açılarak (fethi kabir) doku örnekleri alınır ve DNA eşleşmesi yapılır.
3. Babalık davası ne kadar sürer?
Davanın süresi mahkemenin iş yoğunluğuna ve DNA testi sürecine göre değişmekle birlikte, ortalama 12 ila 18 ay arasında sonuçlanmaktadır.
4. Evli bir erkekten çocuğu olan kadın babalık davası açabilir mi?
Evet, açabilir. Biyolojik babanın evli olması, babalık davası açılmasına engel değildir. Ancak, çocuk evlilik birliği içinde doğmuş gibi nüfusta başka bir erkeğin üzerine kayıtlıysa (örneğin kadın evliyken hamile kaldıysa), önce “Soybağının Reddi Davası” ile mevcut kaydın silinmesi, ardından babalık davası açılması gerekir.
5. Babalık davasında gizlilik kararı alınabilir mi?
Tarafların talebi veya mahkemenin gerekli görmesi halinde, özel hayatın gizliliğini korumak amacıyla duruşmaların gizli yapılmasına karar verilebilir.
Türk Medeni Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
İstanbul ili Kadıköy İlçesinde yer alan ofisimize ulaşmak için :
Merhaba.evli degilim ve amerikan vatandasi (turk vatandasi olmayan)) eski erkek arkadasimdan hamile kaldim.kendisi bunu kabul etmedigini ve onun cocugu olmadigini iddia ediyor. Bu durumda dogum yaptiktan sonra babalik davasi acabilir miyim? Ayrica dava actigim taktirde kendisi mahkemeye gelmezse ya da adres acisindan kendisini bulamazsam ne olur? Tesekkurler.
Merhaba,
Doğum öncesi veya sonrasında dava açabilirsiniz fakat kişinin DNA örneklerinin mutlaka alınması gerekir. Bu işlem yapılmadıktan sonra davanız sonuçlanamayacaktır.
Bisey sormak istiyorum ben 23 yaşındayım babam beni 5 ayıliken bırakmış soy adı ni taşıyorum evliyim babama madi manevi dava açmak istiyorum madi olarak daha çok istiyorum evliyken dava açıp hakimi alabiliyormuyum
Merhaba,
Babanıza açacağınız davadan herhangi bir sonuç alacağınızı düşünmüyorum.
Ben on aylıkken annem vefat etmiş. Babam tekrar evlendi ve bende dedemin üstüne kayıtlıyım. Yaşım 40 şuan dava açma ve varis olma hakkım varmıdır
Merhaba,
Dava açsanız da zamanaşımı problemi ile karşılaşırsınız.
Suan imam nikahli evliyim bir cocugum oldu esimin ilk esinden ayrildigindan 300 gun icinde dogdugu icin ilk kocasinin kimligine kayit oldu nasil kendi adima alabilirim..
Şimdidenteşekkür ederim.
Merhaba,
Önce nüfustaki babası ile ilişkisi kesilmeli yani soybağının reddi davası açılmalıdır. Sonrasında ise çocuğun biyolojik babası kim ise noter kanalıyla veya babalık davasıyla çocuğu üstüne alabilir.
Merhaba ben 26 yasındayım evlenme vadiyle annemi kandırıp ben doğmadan evlenmedn gitmiş benim varlığımı bile bile hiç aramadı sormadı dava acabilirmiyim özellikle tazminat davası benim için çom önemli bu teşekür ederim
Merhaba,
Açsanız da çok bir şey elde edemezsiniz.
Merhabalar mehmet emre bey evli bi bayandan ilişki yaşadım ve bi çocuğumuz oldu ama çocuk kendisinin ve evli olduğu adamın üstünde çocukta üç buçuk yalında oğlumu ala bilirmiyim dna sonucu ve ya velayetini zaman aşımından dolayı sıkıntı olurmu yardımınız şçin teşekkür ederim
Merhaba,
Önce nüfustaki babasıyla ilişkisinin kesilmesi gerekir. Bu da soybağının reddi ile mümkündür. O ilişki bitirildikten sonra babalık davası açabilirsiniz.
Merhaba Mehmet Emre Bey;
Benim sizlere danismak istedigim konum bundan 5 yil once evlilik disi oglum dunyaya geldi.5 yil suresi icerisinde cocugu yetistirme cabasi mali problemler nedeniyle dava acamadim.Sizlerden ricam bu sene icerisinde dava acabilirmiyim?Zaman asimi gibi bir durum varmidir?
Simdiden tesekkur eder Iyi Calismalar Dilerim.
Merhaba,
Çocuğa vasi atanır ve vasi dava açabilir. Sizin açınızdan zamanaşımı söz konusu.
12 yıllık evliligimden bir kızım oldu boşandık ve ben eşime dönmedigim için kızıma annene sor babam kim benim diyor dna testi istedim yapyırmıyor ben kızıma karsı suclu hissettim hem onun aklındaki soruyu cevaplamak için mahkemeye verip dna testi yapırabilirmiyim kendi yaptırmıyor
saygılarımla birgül
Merhaba,
Tespit talep edebilirsiniz fakat yine eşinizin rızası aranacaktır. Rıza göstermediği sürece DNA testine başvurulmamaktadır. Bunun haricinde soybağının reddi davası açılabilir. Zamanaşımı durumu değerlendirilmelidir yalnız.
Merabalar ben 25 yaşındayım annemle babam nikahsız olarak dünyaya geldim ikiside ben dünyaya geldiğimde başkalarıyla evliydiler annem yabancı uyruklu biriyle evliydi yanlız ben dünyaya gelmeden önce kendi memleketine gitti sonra babamla tanışmışlar ve ben dünyaya gelmişim soyadımıda üvey babamın üstüne kaydetmiş annem cünkü o sıralar onunla evli olduğu gözüküyor yanlız 1999 yılında annemin nikahı düşüyor ve üvey babam ölü kendisi pakistanlıydı ve orda öldü öz babamı tanıyorum ve biliyorum ben soy adını almak istiyorum nasıl bi yol gidebilirim bunun için bana yardımcı olabilirmisiniz babamda istiyor ama davayı benim acmamı istiyor
Merhaba,
DNA testi için mezar açılmasına gerek vardır. Bu nedenle işlemleriniz neredeyse imkansız.
Merhabalar babalik reddi davasi ne kadar sure sonra sonuclanir
Merhaba,
Hukukumuzda yargılama sürelerini tahmin etmek çok kolay değil. Bu tip davalarda her şey sağlıklı bir şekilde ilerler ise ortalama 1 yıl ile 1,5 yılda dava sonuçlanır.
Merhaba Mehmet Emre bey,ben rusum ve oğlum 5 yaşında,onun babası türk ve oglumu kabul etmedi ve babalık davası açmak istiyorum ama gec kaldım galiba,okudum sadece 1 yıl sonra olur.Oğlum otizm hastasi var ve daha önce gitmedim.
Merhaba,
Siz dava açma süresini kaçırmış olsanız da çocuğa kayyım atanmasını sağlayarak babalık davası açılabilir.
Beş aylık hamileyim bebeğin babası evli babalık davası açabilirmiyim
Merhaba,
Hamilelik esnasında da babalık davası açılabilir. (Geç yanıt için üzgünüz)