İş Hukukunda fazla çalışma sürelerini ispat yükü işçiye aittir. İşçi, fazla çalıştığı iddiasında bulunmuş ise bu iddiasını kanıtlamak ve hakimi bu konuda ikna etmekle yükümlüdür. İşbu nedenle dava başlangıcında fazla çalışma ücretlerini isteyen işçi, çalışma süresince atmış olduğu imzalara önem vermeli ve atmış olduğu her imzanın ileride açılacak davalara etki edeceğini unutmamalıdır.
Fazla çalışma ücretine ilişkin detaylı yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.
FAZLA ÇALIŞMA (Fazla Mesai) NASIL ISPAT EDİLEBİLİR ?
Fazla çalışma yaptığını iddia eden bir işçi, bu iddiasını ispatla mükelleftir. Nitekim davacı olan işçi, elindeki belgeleri ve evrakları mahkemeye sunacak, ilgili kurumlardan getirtilmesini istediği evrakları ilgili mahkemeden isteyecektir. Peki fazla mesai ücretlerinin tahsiline yönelik bir alacak davasında fazla mesai süreleri neler ile ispat edilebilir ?
Bordro
Ücret bordroları, fazla çalışma sürelerindeki en önemli delillerden biridir. Nitekim bazı işverenler, bordroları işçilerine imzalatmakta ve ileride doğacak ihtilafların önüne geçmektedir. Bu noktada, şayet işçinin imzası var ve bu imzanın sahte olduğuna yönelik bir iddia yoksa bordro kesin delil sayılacaktır. Şayet bordro üzerinde bulunan ve işçinin olduğu iddia edilen imza sahte ise ; bordro delil niteliğini kaybedecektir.
Bordroda, işçinin imzası var ise ve fazla çalışma ücretlerinin ödendiği bordrodan anlaşılıyor ise işçinin fazla mesai ücreti alması imkansızdır. Fakat bordroya imza atan işçi bordro üzerine bir kayıt düşebilir. Hukuk dilinde buna ihtirazı kayıt denilmektedir. Bordro üzerine ‘fazla çalışmaya ilişkin alacağım daha fazladır’ veya ‘fazla çalışma ücretimi almadım’ şeklinde düşülen ihtirazı kayıtlar, dava aşamasında işe yarayacak ve işverenin ibraz ettiği bordroları geçersiz kılacaktır.
İmzasız ve ihtirazı kayıtsız bordrolarda; ödemeler banka üzerinden gerçekleşmiş ve her ay farklılık gösteren ödemeler söz konusu ise işçi, fazla çalışmalarını yazılı delillerle ispat etmekte zorundadır. İşçinin maaş bordrosunu imzalaması halinde bu durumun yargılamaya etkisi hakkındaki yazımızı okuyabilirsiniz : İşçinin Maaş Bordrosunu İmzalaması
İşyeri Kayıtları
Fazla çalıştığını ispat etmek isteyen işçi, işyeri giriş-çıkış kayıtlarını ilgili mahkemeden talep edebilir. Bugün birçok işyeri, işçilerine giriş ve çıkışlarda imza attırmaktadır. Hatta teknolojik gelişmelerle birlikte işçiler, işyerlerine turnike sistemleri ile girmekte ve giriş çıkış saatleri detaylı olarak görülmektedir. Böyle bir sistemin varlığı halinde bu dokümanlar kuvvetli birer delil olacak ve fazla mesainin hesaplanmasında başrolü oynayacaktır.
İşyeri Yazışmaları
Fazla mesaiye kaldığını iddia eden işçi, işyeri içerisinde yapılan işe dair olan/olmayan yazışmalarını delil olarak sunabilir ve bu evraklar Mahkemece dikkate alınır.
Tanık Beyanları
Yazılı belgeler ile işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığını tespit edilemiyor veya tespit edilmesine rağmen bazı hususlarda eksiklikler mevcut oluyor ise tanık beyanı en önemli delil konumuna gelecektir.
Fazla çalışma ücretinin tahsiline ilişkin açılacak iş davasında en önemli delil tanık beyanlarıdır. Nitekim çoğu zaman işyerinde gerekli evraklar olmayacak ve mahkemeye ibraz edilemeyecektir. Hal böyleyken fazla çalışmaya ilişkin süreler tanık beyanlarıyla belirlenecek ve dava bu beyanlara göre sonuçlanacaktır. İşbu nedenle hem seçilecek tanıklar hem de tanıkların beyanları çok önemlidir. Şayet davacı işçi ile kısa bir süre birlikte çalışmış bir tanık, çok faydalı olmayacağı gibi davacı işçinin iş arkadaşı olmayan bir tanığın da beyanlarına itibar edilmeyecektir.
İş davaları, tanık beyanlarına göre şekillendiğinden ötürü, davacı işçi ve işçi avukatı seçeceği tanıkları iyi irdelemeli ve davanın, bu tanık beyanlarına göre sonuçlanacağını bilmelidir. Bununla birlikte, aynı işverene karşı davası olan tanıkların da beyanları çoğu mahkemece kabul edilmemektedir.
FAZLA ÇALIŞMA SÜRESİNİN (Fazla Mesai) iSPATINA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI
- Bordroda ‘fazla mesai yapmadım, aylık istihkakımı tam olarak aldım’ yazsa da çalışırken alınan bu ifade geçerli değildir. Fazla çalışma yaptığı tanıklarla ispatlanabilir. (Yargıtay 9. HD.)
- Fazla çalışma yaptığını ispat davacı tarafa aittir. Tanıkları için kesin süre verilmelidir. (Yargıtay 9. HD.)
- Davacının kendi adına vergi mükellefiyet kaydı bulunduğu, davalı şirkete ait tekel ürünlerini sattığı depodan aynı zamanda kendi adına da iş yaptığı, kendi adına yürüttüğü mesai ile davalı şirket adına yaptığı mesainin iç içe girdiği anlaşılmıştır. (Yargıtay 9. HD.)
- Bir insanın haftada 6 gün 16-08 saatleri arasında çalışması hayatın olağan akışına aykırıdır. (Yargıtay 9. HD.)
- Fazla çalışma tanık beyanlarıyla ispatlanmıştır. Mahkemenin fazla çalışma yapıldığının ispatını sadece yazılı delillere dayandırarak puantaj kaydı, çalışma çizelgeleri bulunmaması nedeniyle isteği reddetmesi hatalıdır. (Yargıtay 9. HD.)
- Tüm davacı tanıkları fazla mesailere ilişkin ücretlerin ödendiğini söylese de fazla çalışma ücret alacağının ödendiğini ispat yükü işverene ait olup, davalı işveren tarafından fazla çalışma ücret alacaklarının ödendiğine ilişkin imzalı maaş bordrosu veya eşdeğer belge sunulmadığından alacak hesaplanmalıdır. (Yargıtay 9. HD.)
- Tanıkların işyeri dışında başka mağazalarda davacının ne kadar çalıştığına ilişkin beyanları görgüye dayalı olmadığından itibar edilmez. (Yargıtay 9. HD.)
- Tanığın beyanı sadece birlikte çalıştığı dönem için fazla çalışmayı ispatlar. (Yargıtay 9. HD.)
- Davacının eşi ve işyerinde çalışması olmayan diğer bir davacı tanığının işyerindeki çalışma saatlerini bilmeleri mümkün değildir. (Yargıtay 9. HD.)
- Davacının arkadaşı ve diş doktorunun işyerinde çalışması olmadığından, yakın yerde de çalışmadıklarından işyerindeki çalışma saatlerini bilmeleri mümkün değildir. (Yargıtay 9. HD.)
Başkaca kararlar sorgulamak için : Yargıtay Kararı
Merhaba Emre bey,
Çalıştıgım yer iş akdimi fesh etti ve iş çıkışım verildi. Alacak fazla mesailerim var ancak işveren tarafının mesai saatlerimi az sayarak eksik ücret ödemesinden şüpheleniyorum.
işyernde parmak izi ile giriş çıkışlarımız kayıt ediliyor. Ilgili kişiye kendime ait kayıtların bir çıktısını istiyorum dediğimde veremiyoruz dediler. Vermemeleri gibi bir durum olabilir mi. Almam mümkün mü.
Birde ihbar tazminatımızı ve nisan ayına ait olan alacagımızı bu ayın besinde odediler. İş çıkısımız verildigi anda hesaplanıp verilmesi gerekmezmiydi. Bununla ilgili de bilgi verebilir misiniz
Merhaba,
İşe iade davası açabilirsiniz. Fazla mesaileriniz için dava açacak iseniz mutlaka tanık deliline ihtiyacınız olacak. İşveren ilgili evrakları mahkemeye sunmaz.
Merhaba emre bey, fazla mesailerimi whatsapp grup üzerinden yazılan vardiyalar ile belirleniyor telefonumda kayıtları mevcut fazla mesai ücreti ödenmiyor ancak bu whatsap konuşmalarını delil olarak mesai yaptığımı kanıtlaya bilirmiyim ve bimerden şikayet etmek istiyorum whatsaap yazışmalarınıda göndersen beraberinde bi geçerliliği yada bi sıkıntı olur mu ?
Merhaba,
Delil olarak kullanılabilir.
merhaba mehmet bey şuan çalıştığım işyerinde giriş çıkış saatlerimizi elle yazıp imzalıyoruz fakat aysonuna gelindiğinde fazla çalışma saatlerimizi defterden sorumlumuz elle düzelterek yani 18:45 çıkış yapılmış saati üzerinden kalemle geçmek kaydı ile 16:45 yaparak haftalık çalışma saatine eşitliyor yani düşürüyor her ay nerden baksanız 10 yada 15 saati siliyor acaba hergün giriş çıkışları yazdığım defterin günlük fotoğrafını çeksem düzeltme yapılmamış şekilde ilerde herhangi bir durumda ispet delil olarak kabul edilirmi yada defter üzerinde oynamalar delil olarak kabul görürmü şimdiden cevabınız için teşekkürler
Merhaba,
Her gün fotoğrafını çekin ileride mahkemede delil olarak kullanılacaktır.
Mrb emre bey yaklaşık 10yil çalıştığım firmada 12 24 olarak ögg görev yapmaktayım hafta sonu tatilim ,bayram mesaileri yok 15yil 3600 gün TM ayrılmak istiyorum ancak fazla mesailer için dava açabilir miyim birde 12 24 vardiyasinda fazla mesai olurmu.saygilar
Merhaba,
15 Yıl 3600 prim gününe dayalı olarak iş sözleşmenizi feshedebiliriz. Bunun yanı sıra fazla çalışma ücretlerinizi de almak istiyor iseniz mutlaka mahkemede tanık olarak en az iki iş arkadaşınızı dinletmemiz gerekir. Tanıklar hususunda problem yaşamam diyorsanız iletişim bölümünden bize ulaşabilirsiniz.
Emre bey merhaba bir kargo firmasında 3 yıldır çalışmaktayım sbah 8 akşam 19:00 a kadar çalışıyoruz ama şirket bize her gün 2bucuk saat dinlendindimize dair kağıt imzalatiyor biz iş arkadaşları olarak bi şikayet etmek istiyoruz bize nasıl yardımcı olabilirsiniz
Merhaba,
İlgili evrakı imzalamayacaksınız. İmzalarsanız tabii ki haklarınızdan feragat etmiş olursunuz.
Merhaba Emre bey 12 yıldır bir şirkette güvenlik görevlisi olarak çalışıyorum daha önce iki gündüz iki gece 2 of şeklinde çalışıyorduk ve izinli günlerimizde yaptığımız mesailer elden veriliyordu ama 12 saat çalıştığımız dan dolayı o saat farkın mesaisi verilmiyordu son 8 aydır 8 saat sistemine çalışıyoruz ve artık herşey resmi Yani elden para almıyoruz. Şirket bu hafta eski çalışanlardan Dört kişiyi çağırdı ve Eskiden 12 saat sisteminde çalıştığımızın fazlalığını bize vermek istedi adam başı 10.000 TL teklif ettiler ama bu bizim için yeterli değildi çünkü daha fazlasına hak ediyorduk şimdi biz dört arkadaş Davacı olup hem geriye dönük fazla çalışmış olduğumuz parasını ve tazminatınızı almak istiyoruz.Eskiden 12 saat çalıştığımızda giriş çıkışlarda atmış olduğumuz belgenin fotokopisi ve elden para aldığımızın Evrağın resmi mevcut sizce ne yapmalıyız ve kazanma şansımız nedir?? Cevaplarsanız çok sevinirim Çünkü bir ay içinde dava açmayı düşünüyoruz kusura bakmayin cevaplanmadigi icin ikinciye gonderiyorum.
Merhaba,
Dava açabilir ve ödenmemiş fazla mesai ücretlerinizin tahsili isteyebilirsiniz.
Merhabalar 5 buçuk senedir bir firmada çalışmaktayım aldığım maaş üzerinden sigortam ödenmemektedir, askeri olan kısım bankaya yatmakta kalanı elden almaktayız son 2 yıldır ise elden aldığımız maaşı 2 3 ay geriden hep ödemektedirler,günde 8 saat yerine 12 saat çalışmaktayım belirli öğlen arası tatilimiz yok resmi tatillerdede çalışmaktayız böyle bir durumda firmayı mahkemeye versem kazanma şansım ne olur , daha öncedende sigortasını yatırmayan bir arkadaşımızın mahkemesi devam etmektedir , elden maaş aldığıma dair watsaapdan yazışmalarımız ve şahitlerimiz bulunmaktadır , ve mesleğimden ötürü askeri ücretten fazla aldığıma dahil dosya mevcut şimdiden cevabınız için teşekkür ederim…
Merhaba,
Tanıklarınız bulunuyorsa davayı kazanırsınız. Yapılması gereken ilk işlem iş sözleşmenizi feshetmek, ardından da İş Mahkemelerinde dava açmaktır.
Merhaba emre bey,
Ankara’da yaşamaktayım.16 eylül 2015 tarihinde istanbul merkezli olarak uluslararası bir teknoloji firmasında (istanbul’da) işe başladım.İkamet adresim ankarada idi.1 kasım 2015 genel seçimlerinde her tc vatandaşı gibi bir vatandaşlık hakkım olan oy kullanma işlemimi ankarada yapmam gerekiyordu.Çalıştığım firmanın proje ve iş yoğunluğu nedeni ile proje direktörüm tarafından eğer 1 kasım 2015 tarihinde firma ofisine (ümraniye) gelip günlük çalışmamı icra etmez isem işten kovulmakla tehdit edilerek anayasal bir hakkım olan oy kullanma hakkımdan mahrum edildim.Firmada çalışan tüm türk personellerin 1 kasım 2015 pazar günü oy kullanma işlemini gerçekleştirdiği,personeller arasında ankara’ya gelerek oy kullanma işlemini gerçekleştirenler oldu fakat şahsım olarak hem resmi tatil(pazar) olması aynı zamanda da genel seçim günü ankaraya gidersem o gün ofiste olmassam işten atılmakla tehdit edilerek ilgili hakkımdan mahrum edildim.Daha sonra 19 aralık 2016 tarihinde sözleşmem bittiği için işten çıkarıldım.Konu ile ilgili iş mahkemelerine başvuracağım fakat ilgili konuda mahkemece ne kadar haklı görünürüm ve kazanma şansım ne olur?
Bu konuda hakkımı nasıl savunabilirim ilgili konuyla tazminat olarak kazanma şansım olabilir mi?
İlgili konu haricinde firmaya tüm yıl boyunca yapmış olduğum fazla çalışma mesailerimin karşılığında iş mahkemelerine başvuracağım.
Konu ile ilgili haklarımla alakalı bilgiye ihtiyacım vardır.Teşekkürler.
Merhaba,
Durumunuz mobbing teşkil edebilir. İletinizi Ankara’daki avukat arkadaşıma ilettim. Kendileri size dönüş sağlayacaktır.
Merhaba emre bey ismim kenan ben yaklaşık 5 yıl 11 ay A101 yeni mağazacılıkta mağaza müdürlüğü yaptım.işten 4 ay önce işten ayrılıp notere fazla çalıştığıma dair ihtat çektirdim. Avukatımın eline 13 aylık puantaj ve kasiyer fişlerimi sundum karşı taraf bize 30 aylık puantaj sundu çalıştığım arkadaşları sait yazmışlar. Ama ben onları fazla çalıştırmadım kendilerinde biliyor ve bana söyledikleri biz istemeden şahit yazdılar biz olmak istemiyoruz ve benimle beraber çalışan bir yardımcım vardı bizi dış görev olarak manisa salihliden Demirciye 3 aylığına mağaza düzenlemeye ve mağaza açmaya gönderdiler biz orada günlük 12 Saat çalıştık sonra salihli te tekrar geldik yardımcım işi bıraktı şimdi aynı şirkette çalışıyoruz şirketten çıkan 3 kili şahitlik yaparız diyor benim mahkeme sonucu ne olur yardımlarınızı bekliyorum 16 .06.2017 de duruşma var
Merhaba,
Lütfen avukatınızdan bilgi alınız.
Merhaba Mehmet Bey,
Bir sorum daha olacak. çalıştığımız şantiyede iş bitti ve başka şantiyeye gitmek istemiyorum. bu şekilde istifa ettiğimde haklı fesih olur mu. mahkemeye gittiğimde kıdem, ihbar tazminatı ve işsizlik maaşı açısından durumum ne olur (iş yerinde sözleşmem yok)
Merhaba,
Önceki çalışmalarınızda da sürekli olarak farklı şantiyelerde görev alıyorsanız ve bu bir teamül haline gelmiş ise bu durumu lehinize kullanamazsınız.