Türk Medeni Kanunu’na göre, evlilik birliği içinde veya evliliğin sona ermesinden başlayarak 300 gün içinde doğan çocuğun babası kocadır. Buna hukukta “Babalık Karinesi” denir. Ancak biyolojik gerçeklik her zaman resmi kayıtlarla örtüşmeyebilir.
Eğer resmi nikahlı koca, çocuğun biyolojik babası değilse; bu yanlış kaydın düzeltilmesi için açılması gereken dava Soybağının Reddi Davasıdır. 2013 yılından beri sitemizde yer alan bu rehberi, Anayasa Mahkemesi’nin hak düşürücü sürelerle ilgili verdiği güncel iptal kararları ve 2025 yılı uygulamaları ışığında yeniledik.
Soybağının Reddi Davasını Kimler Açabilir?
Bu dava, babalık karinesini çürütmek amacıyla açılır. Kanun koyucu dava açma hakkını sınırlı kişilere tanımıştır:
- Koca: Çocuğun kendisinden olmadığını iddia eden koca, ana ve çocuğa karşı bu davayı açabilir.
- Çocuk: Çocuk da ergin olduktan sonra bu davayı açma hakkına sahiptir.
- Diğer İlgililer (İstisnai Durum): Koca dava açmadan ölürse, gaipliğine karar verilirse veya ayırt etme gücünü kaybederse; kocanın altsoyu, ana-babası veya baba olduğunu iddia eden kişi de belirli süreler içinde dava açabilir.
Önemli: Annenin doğrudan “soybağının reddi davası” açma hakkı yoktur. Anne, bu davada genellikle davalı (karşı taraf) konumundadır.
Babalık Davası ile Karıştırılmamalıdır
Hukuki süreçlerde en sık yapılan hata, bu davanın babalık davası ile karıştırılmasıdır.
- Soybağının Reddi: Mevcut olan yasal baba-çocuk bağını koparmak için açılır.
- Babalık Davası: Nüfusta babası belli olmayan çocuk ile biyolojik baba arasında bağ kurmak için açılır.
Eğer amacınız, nüfusta babası olmayan bir çocuk için babalık hükmü aldırmaksa, Babalık Davası ve Şartları konulu yazımızı incelemelisiniz.
Hak Düşürücü Süreler (2025 Güncel Durum)
Soybağının reddi davasında süreler kamu düzenine ilişkindir ve hakim tarafından kendiliğinden dikkate alınır. Ancak Anayasa Mahkemesi (AYM), katı süre kurallarını “hak arama hürriyeti” kapsamında esneten kararlar vermiştir.
- Koca İçin Süre: Koca, doğumu ve çocuğun kendisinden olmadığını öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde dava açmalıdır. Daha önce uygulanan “doğumdan itibaren 5 yıl” sınırı, haklı bir sebep varsa (örneğin kısırlık raporunun geç alınması, yurtdışında olma vb.) esnetilebilmektedir.
- Çocuk İçin Süre: Çocuk, ergin olduğu tarihten (18 yaş) itibaren 1 yıl içinde dava açabilir. Ancak AYM kararlarıyla, çocuğun biyolojik gerçekliği öğrenmesinin ergin olduktan çok sonra gerçekleşmesi durumunda da dava açabilmesinin önü açılmıştır.
İspat Yükü ve DNA Testi
Soybağının reddi davalarında en önemli delil DNA Testidir.
- Evlilik İçinde Ana Rahmine Düşme: Çocuk evlilik devam ederken ana rahmine düşmüşse, davacı kocanın “baba olmadığını” ispatlaması gerekir.
- Evlilik Öncesi veya Ayrılık Sırası: Çocuğun evlilik öncesinde veya eşlerin ayrı yaşadığı dönemde ana rahmine düştüğü ispatlanırsa, babalık karinesi zayıflar.
Mahkeme, Adli Tıp Kurumu veya yetkili hastanelerden alınacak DNA raporu ile biyolojik bağın olup olmadığını kesin olarak tespit eder.
Avukat Mehmet Emre Ulusoy’un Notu
“Soybağının reddi davaları, sonuçları itibarıyla miras hukukunu ve nüfus kayıtlarını kökten değiştiren davalardır. Davanın kabulü halinde çocuk, kocanın nüfusundan düşer ve ‘baba hanesi’ boş kalır. Bu aşamadan sonra çocuğun biyolojik babasının üzerine kaydedilmesi için ayrıca bir tanıma işlemi veya babalık davası gerekir.
Müvekkillerimize her zaman uyarımız şudur: Hak düşürücü süreler bu davaların en tehlikeli kısmıdır. ‘Nasıl olsa DNA testi gerçeği ortaya çıkarır’ diyerek süreyi kaçırmak, davanın usulden reddedilmesine neden olabilir. Bu nedenle şüphe oluştuğu anda vakit kaybetmeden hukuki destek alınmalıdır.”
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Soybağının reddi davası nerede açılır?
Görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise davacının veya davalının yerleşim yeri mahkemesidir.
2. Anne çocuğun kocasından olmadığını itiraf ederse dava biter mi?
Hayır, bitmez. Soybağı davaları kamu düzenini ilgilendirdiği için hakimin sadece beyanla yetinmesi mümkün değildir. Annenin itirafı önemli bir delildir ancak mahkeme yine de DNA testi ile maddi gerçeği araştırmak zorundadır.
3. Dava sonucunda çocuğun soyadı değişir mi?
Evet. Dava kabul edilip kesinleştiğinde, çocuk kocanın nüfusundan silinir ve annesinin kütüğüne, annesinin soyadı ile kaydedilir.
4. Koca kısır olduğunu öğrenirse dava açabilir mi?
Evet. Kocanın üreme yeteneğinin olmadığını (kısırlık) gösteren sağlık raporları, davanın en güçlü delillerinden biridir.
5. Soybağının reddi davasında nafaka ödenir mi?
Dava süresince tedbiren nafaka devam edebilir. Ancak davanın sonunda kocanın baba olmadığı anlaşılırsa, nafaka yükümlülüğü sona erer. Hatta koca, bugüne kadar çocuk için yaptığı masrafları ve ödediği nafakaları, “sebepsiz zenginleşme” hükümleri çerçevesinde anneden (veya biyolojik babadan) geri talep etme hakkına sahip olabilir.
Türk Medeni Kanunu’na buradan ulaşabilirsiniz.
Merhaba ben babamın kimliğimde adı geçsin istemiyorum bunun için ne yapmalıyım
Merhaba,
Keyfi bir şekilde ana adı veya baba adını değiştiremezsiniz ancak evlat edinme işlemi ile belirttiğiniz değişiklik yapılabilir.
Merhaba ben ve kardeşim anne babamızı reddetmek istiyoruz ve onların soyadlarını kullanmak istemiyoruz ve kimligimizde isimlerinide istemiyoruz lütfen yardımcı olurmusunuz
Merhaba,
Eğer biyolojik anne ve babanız ise reddetmeniz mümkün değildir ancak soyadınızı değiştirebilirsiniz. Reşit olmanız kaydıyla ve haklı sebebin varlığı halinde soyadınızı değiştirirsiniz lakin ailenizin nüfus kayıtlarından çıkamazsınız. İlgili yazımızı okuyabilirsiniz : https://www.emreulusoy.av.tr/soyisim-degistirme-davasi
Eğer evlat edinme durumu söz konusu olursa ancak bu şekilde ailenizin nüfusundan çıkar evlat edinenin nüfusuna geçersiniz. Evlat edinmenin bazı şartları vardır buna ilişkin yazımızı okuyabilirsiniz : https://www.emreulusoy.av.tr/evlat-edinme-davasi
Merhaba ,
Biyolojik Annemi red etmek istiyorum. Anladigim kadariyla ben red edemiyorum onunla anlasmali bi sekilde reddi mumkun mu yada nasil bir yol izlemeliyim?
Merhaba,
Evlat edinme yolu ile başka bir ailenin veya kişinin nüfusuna geçebilirsiniz. Ancak bu şekilde biyolojik anne ve babanızın nüfusundan çıkabilirsiniz.
Merhaba,
Ben 15 yaşındayım ve babamdan ağza alınmicak hem psikolojik hemde fiziksel şiddet alıyorum diyelim babama dava açabiliyor muyum diyelimki davayı kazandım devlet bana bakıyormu?
Merhaba,
Şiddet gördüğünüze dair delilleri 155’e veya bağlı bulunduğunuz karakola bildirebilir, koruma tedbiri uygulanmasını isteyebilirsiniz.
Merhaba efendim ben 2018 eşimi kaybettim 2 aylık hamile idim şimdi kızım 5 Yaşına geldi hayatımı biriyle birleştirmek üzereyim adam kızımı kendi soyadına almak istiyor nasıl yapabiliriz böyle bişey mümkünmü acaba tesekkür ederim
Merhaba,
Evlat edinmenin şartları sağlanıyor ise evlat edinme davası açılabilir. İletişim bölümünden tarafımıza ulaşabilirsiniz : https://www.emreulusoy.av.tr/iletisim
Ofis numaramız 0216 550 33 23 olup buradan da ulaşabilirsiniz.
Selam, beni yıpratan kardeşlerimle resmi olarak kardeşlik bağımı bitirmek istiyorum. Böyle bir şey mümkün mü?
Merhaba,
Hukukumuz buna imkan vermemektedir.
Merhaba, annem ve babam hiçbir zaman evlenmedi lakin babam kimliğimde ve resmi olarak babam görünüyor. Özel sebeplerden dolayı babamı komple resmi olarak silmek istiyorum bu mümkün müdür
Merhaba,
Babanız ile anneniz evlenmemiş ise de babanız sizi nüfusuna kaydedebilir. Bu nedenle babanız ile resmi ilişkiniz nedir bunu bilmemiz gerekmektedir. Bu hususta bilgi aktarabilirseniz yardımcı olabiliriz. Ofis numaramız 0216 550 33 23 olup buradan ulaşabilirsiniz.
Merhaba annem ile babamın nüfusundan çıkma durumum var mı onlar da evli bende evliyim
Merhaba,
Biyolojik anne babanız ise yok lakin evlat edinme yolu ile başka bir aileye geçmek suretiyle anne ve babanızın nüfusundan çıkabilirsiniz.
Merhabalar.ben kimlikte 2003 doğumlu olarak gözüküyorum ama gerçek doğum tarihim 2006 ve kimlikte gerçek anne babamın üstüne kayıtlı değilim.kimlikte annem olarak gözüken kadının yaşı büyük olduğu için benim yaşım en çok 2003 olarak yazılmış.ben bu durumu nasıl düzeltebilirim? Gerçek anne babamın üstüne geçebilir miyim, ya da başka bir şekilde yaşımı düzeltebilir miyim
Merhaba,
Yaş küçültmede nüfusa ilk kayıt edildiğiniz tarih önemlidir. Diğer yandan nüfus kayıtlarının düzeltilmesi için davalar açmanız gerekmektedir. Ofis numaramız 0216 550 33 23 olup bu numaradan ulaşabilirsiniz, dava ve süreç ile ilgili gereken bilgiler aktarılır.
Ben annem babam nüfusundan düşmek istiyorum
Merhaba,
Biyolojik anne babanız ise ancak evlat edinme yolu ile aile bağlarınızı koparabilirsiniz.
Sürekli mal üzerine baskı gördüğüm bir ilişkimiz var. Babamın evinde oturuyoruz ve 25 senedir peyderpey benim evim muhabbeti ile hayatımızı çekilmez bir hale getiriyor.
Sadece babama ait olmasının verdiği rahatlık ile onun evinde huzurla oturabilecegimizi zannetmem ve bu anlamda yürüttüğüm bir iyi niyet.
Babalık sadece biyolojik bir şey değilmiş.
Ama sıkıldım artık.
Zaten dünya malıyla isim olmadı.
En azından henüz hayattayken onunla olan soy bağımı kaldırmanın bir yolu var mıdır?
Böylece hem o kendi mallarına karşı güvence içinde olacaktır.
Hem de ben bir şey talep etmediğimi göstermiş ve böylece kendi yoluma bakıp, ne halim var ise görebileceğim.
Bu işin yolu nedir?
Merhaba,
Siz herhangi bir şey yapamazsınız ama babanız sizi mirasından çıkarabilir. Mirastan çıkarmanın şartlarına başka bir yazıda yer verdim, okuyabilirsiniz : https://www.emreulusoy.av.tr/mirasciliktan-cikarma-mirastan-iskat-men-nasil-yapilir
Merhaba iyi günler ablamı kan bağımdan silmem mümkün müdür
Merhaba,
Hukukumuz buna imkan vermemektedir. Ancak evlat edinme yolu ile başka bir aileye geçişiniz sağlanabilir. Evlat edinme şartlarını ilgili yazımızdan okuyabilirsiniz : https://www.emreulusoy.av.tr/evlat-edinme-davasi
Merhaba benim bir oğlum var 18 yaşında sürekli hakaret edip el kaldırıyor ve artık dayanacak gücüm kalmadı bu yüzden evlatlıktan ret etmek istiyorum
Merhaba,
Çocuğunuz biyolojik çocuğunuz ise soybağının reddi davası açmakta hukuki yararınız yoktur. Mirastan çıkarma işlemi yapılabilir, bu nedenle ilgili yazımızı okuyabilirsiniz : https://www.emreulusoy.av.tr/mirasciliktan-cikarma-mirastan-iskat-men-nasil-yapilir
Merhabalar,
Devlet Korumasında(Halk deyimiyle yurtta) yetişmiş birisiyim. Şu an da bir araştırma üniversitesinde kamu görevlisiyim. Tanımadığım sözde biyolojik babanın işlediği bir suçtan dolayı hapis yatması nedeniyle mahkeme beni vasisi olarak atadi. Bu kisiyle herhangi bir bagim yok(ve bir de Annem ile ayrildiktan 2 yil sonra doğdugumu yeni öğrendim). Mahkemeye İtiraz ettim haklı bulundum ve vasiliğim iptal oldu. Fakat birkaç ay sonra başka bir mahkemede tekrar vasisi olarak atandığımı Uyap dan gördüm. Şu anda ise farkli farkli 4 davada vasisi olarak ismim geçiyor. Bununla ilgili kaç kez cimerden yazdım ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına yazdım görmezden geldiler. Artık AİHM e bireysel basvuru yapmak istiyorum. Alınan bir kararı diğer mahkemeler nasıl görmezden gelebilir? İlgili hakimlerden de şikayetçi olmak istiyorum. Tanımadığım bu insandan tamamen kurtulmak için hukuki destek istiyorum
Merhaba,
Yapmanız gereken işlem her bir mahkemeye iptal kararını göndermek olmalıdır. Nüfus kayıtlarına bakıldığında sizi görüyorlar ve buna göre hareket ediyorlardır düşüncesindeyim.
Merhaba annem beni istemiyor dava aç soy ismimden çık dedi annem ve babam ayrı ne yapabilirim
Merhaba,
Soyadı değiştirmek anne kaydınızı değiştirmeyecektir. Evlat edinme yolu ile veya soybağının reddi davası, nüfus kayıtlarının düzeltilmesi davası gibi davalar açılmalıdır. Bunun için de bazı şartlar mevcuttur. İstenmediğiniz için nüfustan silinmenin hukukta karşılığı yoktur.
Merhaba.44 yaşındayım. Ailem hayatımı karıştırdı ve zaten bir aile kavramı 40 sendir bizde hiç olmadı…anne baba ve kardeşlerim ile irtibatımı hem soy isim olarak hemde kağıt üzerinde koparmak istiyorum
Merhaba,
Biyolojik olarak anne ve babanız olan kişilerle bağınızı koparmanız mümkün değildir. Ancak başka bir aileye evlat edinme yolu ile geçebilir ve aileniz ile bağlarınızı koparabilirsiniz. Bunun haricinde her zaman haklı bir nedenin varlığı halinde soyadınızı değiştirmeniz mümkündür.
Merhaba iki oğlum var bunları üstümden düşürebilir miyim iki çocuğum olduğu gözükmesin
Merhaba,
Biyolojik olarak babaları iseniz düşüremezsiniz. Ancak çocukları başka bir aileye evlatlık verirseniz nüfusunuzdan düşecektir. Bunun için evlat edinme davası açılmalıdır. Dava konusunda hukuki destek almak isterseniz ofisimizi arayabilirsiniz.
Merhaba annemin bir kızı var biyolojik babası babam olmadığı halde babamın üzerine kayıtlı.Kardeşlikten red etme gibi bir dava açabilir miyiz?
Merhaba,
Dava açmakta hukuki yararınız vardır.
Ben kaçarak evlendim 8 yıl oldu anladığım kadarıyla bni red ettiler bnde kızlık soyadımın reddini istiyorum annemin ve babamın ismi yazmadığı bi kimlik sizce bu mümkünmü
Zeynep Hanım merhaba,
Kimliğinizden anne ve baba adınızın değişmesi ancak bir şekilde mümkündür. Bunun için ise ofisimizde randevu alarak hukuki danışmanlık hizmeti alabilirsiniz : 0216 550 33 23
Merhaba ben komple baba tarafını red etmek istiorum
Halalar ve amcada dahil
Beni çok ağır bir suçla suclalar o yüzden o aile ile komple bağlarım kopsun istiorum
Merhaba,
Ofisimizle iletişim kurarsanız neler yapabileceğinizle ilgili hukuki danışmanlık alabilirsiniz.
Merhaba selamlar kolay gelsin kardeşim 2015 yılından beridir evli ve fakat annem ben babam hayattayken ki babamı aralık 2020 yılında kaybettik şu an annemle kalıyorum ne maddi ne manevi ilgilenmedi bizden utaniyo hor goruyo yanına yakıştırmiyo bu 10 yıldır böyle evlatlık görevlerini yerine getirmiyor dalga geciyo hep yalnız bıraktı eşinin ailesine vakit ayiriyo bizle hiç bir şekilde ilgilenmiyo ne tasada yanımızda ne sevincimizde yanımızda bizimle bir bağı kalmadı soyad dan aileden mirastan çıkarma gibi bi hakkımız var mı merak ediyorum çünkü bizi haketmiyo.saygilarimla.orhan bilici
Merhaba,
Bir kişiyi mirastan çıkarmak için bazı gerekçelerin olması gerekmektedir. Belirttiğiniz nedenlere dayanarak mirastan çıkarma işlemi yapamazsınız. Dilerseniz mirasçılıktan çıkarma ile ilgili yazımızı okuyabilirsiniz : Mirasçılıktan Çıkarma